Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/9924 E. 2025/7547 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/823 Esas, 2024/1200 Karar DAVA TARİHİ : 03.10.2022 KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/635 Esas, 2022/539 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 24... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın coğrafyasının eğimli olduğunu, kamulaştırma sonrası yola cepheli olan kısmının kot yüksekliğinin çok arttığını, gerek yapı maliyetleri için hafriyat maliyetleri, gerekse karayoluna cepheli özelliğini kaybetmesi nedeni ile arta kalan kısımda yüksek oranda değer kaybı olduğunu, yüksek yargı kararlarında arta kalan kısımdaki değer kaybının %50’den fazla olması durumunda tarafların talebi üzerine arta kalan kısmının da kamulaştırılmasının gerektiğinin belirtildiğini, bilirkişi heyetince değer kaybının %50’den fazla tespit edilmesi durumunda müvekkillerinin hissesine düşen arta kalan kısmında kamulaştırılmasını talep ettiklerini belirterek davacı idare tarafından kamulaştırılan dava konusu kayıtlı taşınmazın emsal rayice uygun gerçek sürüm değerinin tespitine ve arta kalan kısmın kamulaştırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca usulüne uygun uzlaşma görüşmeleri yapılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşınmazın bir kısım maliklerinin dava tarihinden önce vefat ettiklerini ve idare arasında pazarlık usulünün uygulanmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan reddine karar verildiğini; ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 115 inci maddesi uyarınca yapılan yargılamada tarafına bu hususta bir süre verilmediğini, mirasçıların tam olarak en sağlıklı tespiti veraset ilâmı ile mümkün olduğunu ve veraset ilâmı da yetki belgesi ile ancak dava açıldıktan sonra alınabildiğini, uzlaşmanın davanın her aşamasında mümkün olduğunu, bu sebeple karşı tarafın bu yönde bir itirazı olmaksızın Mahkemenin resen ret sebebi yapmasının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, yarım kalan yargılama nedeniyle ve yol yapım çalışmaları sürüncemede kaldığından kamu zararına sebebiyet verdiğini belirterek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 7 nci ve 8 inci maddesinde düzenlenen uzlaşma şartına uyulmadan davacı idare tarafından dava açıldığı, Mahkemece bu hususun dava şartı niteliğinde olduğu kabul edilerek davanın ön şart yokluğu gerekçesiyle reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.