Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/4153 E. 2025/1418 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/430 Esas, 2024/48 Karar KARAR : Ret Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ......... ilçesi, ... Mahallesi 2940 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2013/65 D.İş dosyası ile acele kamulaştırma yapıldığını ve taşınmazın bedelinin 3.143.157,12 TL olduğunun tespit edildiğini, ardından İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 2018/380 Esas, 2019/446 Karar sayılı kamulaştırma dosyasında taşınmazın 2014 yılı m² birim bedelinin 915 TL, toplam kamulaştırma bedelinin ise 4.197.448,24 TL olduğunun tespit edildiğini, davacı tarafından depo edilen toplam 3.369.568,24 TL'nin mahsubu ile 827.880,00 TL kamulaştırma fark bedelini yatırması için süre verildiğini, ancak idarenin kamulaştırma bedelini yatırmayarak davanın reddedilmesine sebebiyet verdiğini beyan ederek, dava konusu taşınmazın piyasa değerine uygun kamulaştırma bedelinin tespitini, tespit edilen bedelin müvekkile ödenmesi şartıyla taşınmazın müvekkiller adına olan tapusunun iptali ile davacı idare lehine tapudan yol olarak terkinini, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı idareye yükletilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 31.03.2022 tarihli ve 2020/234 Esas, 2022/107 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 23.09.2022 tarihli ve 2022/2598 Esas, 2022/2563 Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin 23.09.2022 tarihli ve 2022/2598 Esas, 2022/2563 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; tespit edilen kamulaştırma bedelinin bloke edilmesi için davacı idare vekiline verilen süreler içerisinde kamulaştırma bedeli depo edilmemiş ise de sunulan banka dekontuna göre davacı idarenin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinden önce 17.10.2022 tarihinde depo kararını yerine getirdiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilerek davalı tarafın işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönünde beyanı da alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine, dava konusu taşınmazın davacı idare adına yapılan tescilinin iptali ile davalı adına tapuya kayıt ve tesciline, tespit edilen bedelin davacı idareye iadesine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Fark bedelin, davacı idare vekiline usulüne uygun verilen süreler içerisinde depo edilmediği ve davalılar vekilinin süresi geçtikten sonra depo edilen fark bedeli kabul etmediklerine dair beyanda bulunduğu gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Dava konu taşınmaz için alınan acele el koyma kararı geçerliliğini koruduğundan acele el koyma kararı ile bloke edilen bedelin davacı kuruma iadesine karar verilmesi hatalıdır. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinin hükümden tümüyle çıkartılması ve bent numaralarının buna göre teselsül ettirilmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 05.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.