Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/3150 E. 2024/10348 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3692 Esas, 2023/1882 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/71 Esas, 2021/503 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, İpekyolu ilçesi, Bostaniçi Mahallesi 27 ada 102 numaralı parsel sayılı taşınmazın imar yoluna denk gelen 144,317 metrekarelik bölümün tapusunun iptali ile idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle idarece düşük bedel belirlendiğini, taşınmazın konum itibarıyla oldukça değerli bir bölgede olduğunu ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, tekrardan keşif yapılmasının gerektiğini, yargılama ve vekâlet ücretlerinin karşı tarafa yüklenmesinin gerektiği, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın değerinin düşük belirlendiğini ve davalı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak bedelinin belirlenmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi isabetli bulunmuş; ancak derhal ödenmesine karar verilen fark bedelin varsa neması ile birlikte ödenmesine karar verilmesi gerekirken dava 4 ay içerisinde sonuçlandırılamadığı için kanun gereği hükmedilen ve depo edilmeyen yasal faizi de kapsar şekilde peşin ödeme kararı verilmesi, davanın niteliği gereği kendisini vekil ile temsil eden davalılar lehine maktu vekâlet ücreti takdir edilmesi gerekirken edilmemesi doğru doğru görülmeyerek mahkeme kararı ortadan kaldırılarak belirtilen yönlerden karar düzeltilmek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. Temyiz A. Temyiz Yoluna Başvuran Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacı idare vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü diğer sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibarıyla doğrudur. 3. Dava konusu taşınmaza 495 metre uzaklıkta olan 322 ada 2 parsel sayılı taşınmaza Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/15 Esas, 2021/513 Karar sayılı kararı ile 13.01.2020 tarihi itibarıyla 759,95 TL değer biçildiği ve bu bedelin tarafların temyizi ile Dairemizin 2023/3046 Esas, 2023/9983 Karar sayılı kararı ile uygun bulunduğu, ayrıca Dairemizce aynı gün temyiz incelemesi yapılan Van 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/72 Esas, 2022/200 Karar sayılı dosyasında aynı emsalin kullanıldığı, belirtilen dosyada emsal taşınmazın emlak vergisine esas metrekare birim değerinin 2019 yılı için 156,61 TL, 2020 yılı için 174,29 TL, eldeki dosyada ise bilirkişilerce 11,20 TL olarak belirtildiğinden, rapor inandırıcı bulunmamıştır. 4. Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkân tanınması, lüzumu hâlinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ve dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede uygulanan düzenleme ortaklık payı oranının ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir. 5. Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmının üzerinde bulunan A ve B blok binalar için site kullanım kısıtlaması meydana geleceğinden bahisle değer düşüklüğüne hükmedilmesi de hatalıdır.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine, Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.