Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/13967 E. 2025/10390 K.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/374 Esas, 2024/2642 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/52 Esas, 2023/325 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Çorum ili, Merkez ilçesi, ... köyü 383 ve 1074 parsel sayılı taşınmazlara kamulaştırma yapılmaksızın ... Barajı sularının altında kalması suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; 7103 sayılı Kanun’la değişiklik yapılan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 12 nci maddesinin altıncı fıkrası ile bu düzenlemenin görülmekte olan davalara da uygulanacağına ilişkin Geçici 13 üncü maddesi uyarınca taşınmaz mal sahibinin baraj inşası için yapılan kamulaştırmalar sonunda kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz malından ekonomik ve sosyal yönden yararlanamadığı hususunda inceleme yapılması için ilgili valilik komisyonuna başvurması gerekmekte olduğunu, bu hususun taşınmaz mal sahibince açılacak davalarda dava şartı olarak düzenlendiğini, davacının herhangi bir başvurusu bulunmadığına göre dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu 383 parsel sayılı taşınmazda müvekkili idarenin pay sahibi olduğunu, bu parselin maliklerinin tamamı ile fiyatta anlaşma sağlanamadığını, müvekkili idare tarafından bedel tespit ve tescil davası açılması beklenilmeden kamulaştırmasız el atma davasının açılmasının kötüniyetli bir hareket olduğunu, dava konusu taşınmazlara el atmanın söz konusu olmadığını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatı ile ecrimisilin davalı taraftan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin altıncı fıkrası ile bu düzenlemenin görülmekte olan davalara da uygulanacağına ilişkin Geçici 13 üncü maddesi uyarınca taşınmaz mal sahibinin baraj inşası için yapılan kamulaştırmalar sonunda kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz malından ekonomik ve sosyal yönden yararlanamadığı hususunda inceleme yapılması için ilgili valilik komisyonuna başvurması gerekmekte olduğunu, bu hususun taşınmaz mal sahibince açılacak davalarda dava şartı olarak düzenlendiğini, davacının herhangi bir başvurusu bulunmadığına göre dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu 383 parsel sayılı taşınmazda müvekkili idarenin pay sahibi olduğunu, bu parselin maliklerinin tamamı ile fiyatta anlaşma sağlanamadığını, müvekkili idare tarafından bedel tespit ve tescil davası açılması beklenilmeden kamulaştırmasız el atma davasının açılmasının kötüniyetli bir hareket olduğunu, dava konusu taşınmazlara el atmanın söz konusu olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 7103 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kanun’un 12 nci maddesinin altıncı fıkrasının, baraj sahasına mücavir taşınmazların, mal sahibinin talebi üzerine çevresinin sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeninin bozulmuş olması halinde, mal sahibinin taşınmazdan yararlanma imkânının kalmadığı hallerde kamulaştırma usulünü düzenlediği, bu madde kapsamında kalan taşınmazların baraj sahasına mücavir olup, kamulaştırma sahası dışında kalan ve fiilen de el atılmayan taşınmazlar olduğu, dava konusu taşınmazların davalı idarenin cevabi yazısına göre kamulaştırma planında yer alıp fiilen baraj göl sahasında, sular altında kalmakta olup, idarece sürekli ve kalıcı olarak el atıldığına dair şüphe bulunmadığı, dolayısıyla fiilen kamulaştırmasız el atılan taşınmazlarla ilgili olarak açılan bu davada baraj saha ve mücavir taşınmazlarla ilgili olarak getirilen kanun maddesinin uygulanma yerinin bulunmadığı, kaldı ki 2942 sayılı Kanun’un Geçici 13 üncü maddesi Anayasa Mahkemesinin 03.03.2021 tarihli ve 2018/99 Esas, 2021/14 Karar sayılı kararı ile iptal edildiğinden, bu madde olaya uygun olsaydı dahi eldeki davalara uygulanma imkânının kalmadığı, dosya kapsamından dava konusu taşınmazların kamulaştırmasız olarak baraj alanı içerisinde bırakılmak suretiyle taşınmaza el atıldığının anlaşıldığı, 2942 sayılı Kanun'un bedel belirlemeye yönelik esaslarının kamulaştırmasız el atma davalarında da tazminat miktarının belirlenmesinde kıyasen uygulandığı, bu kapsamda dava konusu arazi niteliğindeki taşınmazlara gelir metodu doğrultusunda değer belirlenmesinde, sulu tarım arazisi vasfında olması sebebi ile kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak tespitinde, taşınmazların köy yerleşim yeri mesafesine göre %50 oranında objektif değer artışı uygulanmasında, dava konusu taşınmazların göl alanı haline gelmesi sebebi ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16/C maddesi uyarınca tapudan terkinine karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, yine 19.06.2023 tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda hükmedilen el atma tazminatı ve ecrimisil tazminat bedelinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili ile ecrimisil hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki Çorum ili, Merkez ilçesi, ... köyü 383 ve 1074 parsel sayılı taşınmazlara net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin ve ecrimisilin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeple; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.