Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2025/12748 E. 2026/911 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2025/433 Değişik İş-2025/424 Karar SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : İHK-2025/25793 SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2024/519749

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) Poliçesi ile sigortalı konutun 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremde hasara uğradığını, orta hasarlı kabul edilerek 09.10.2023 tarihinde 101.790,00 TL ödeme yapıldığını , binanın 7269 sayılı Kanun'un Geçici 27.maddesi uygulama genelgesi 21.11.20 23... /8 numaralı genelgeye göre ağır hasarlı olarak kabul edilmesi gerektiğini, ayrıca 25.11.2022 tarihli güncel tarifeye göre metre kare birim fiyatının 3.016 TL olduğunu , bu fiyat üzerinden ödeme yapılması gerektiğini belirterek eksik ödenen 305.370,00 TL tazminatın 23.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurum tarafından deprem tarihini kapsayan ZDS poliçesi kapsamında hasar ödemesi yapılarak tüm sorumluluğun yerine getirildiğini, davalının başkaca bir sorumluluğu bulunmadığından dolayı başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından sunulan belgeler ile mevcut zararın hesaplanmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile talebin usulden reddine karar verilmiştir.

IV.İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; yeni tarifeye göre zararın hesaplanması gerektiğini, ayrıca 2023/8 sayılı genelgedeki güçlendirme talebinin tek başına müvekkilinin iradesine bağlı olmadığı gibi taşınmaz boşaltıldıktan sonra kullanılamaz hale geldiğini ve kendiliğinden yıkılmaya başladığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Gerekçe 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Uyuşmazlık, zorunlu deprem sigortasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Sigortalı bağımsız bölümün bulunduğu binanın orta hasarlı olarak tespit edilmesi nedeniyle davalı tarafından poliçede yazılı sigorta bedelinin yarısının ödendiği görülmektedir. İtiraz Hakem Heyetinin binanın başlangıçta orta hasarlı kabul edildiği, güçlendirme başvurusu yapılmadan, teknik olarak güçlendirmenin olanaksız olduğu kanıtlanmadan, ağır hasar kabul edilerek tazminat talep edilmesinde haklılık bulunmadığı, güçlendirme için başvuru yapılmamış olması sebebiyle yapının yıktırılmış olmasında da güçlendirme başvurusu yapılmamış olması kusuru nedeniyle hak kazandırmayacağı yönündeki gerekçesi somut olaya uygun bulunmamıştır. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun'un Geçici 27 nci maddesinin üçüncü fıkrasında "6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde orta hasarlı olarak tespit edilen ve güçlendirilmesi fen ve sanat kurallarına göre elverişli olmadığı için yıktırılan konut, işyeri ve ahırla ilgili 29 uncu maddenin üçüncü ve sekizinci fıkraları hariç olmak üzere, ağır hasarlı konut, işyeri ve ahıra ilişkin hükümleri uygulanır." şeklinde düzenleme mevcuttur. Anılan düzenleme gereğince de İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından çıkarılan 21.11.2023 tarihli ve (758731) 2023/8 sayılı Genelge ile orta hasarlı olarak tespit edilen binaların ağır hasarlı gibi işlem görmesi ya da güçlendirilmesine ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 15.04.2024 tarihli Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yazılarından dava konusu bağımsız bölümün bulunduğu binanın yıktırılacak bina listesinde yer aldığı buna ilişkin ilanen bildirme tutanağında ağır hasarlı olarak belirtildiği, 26.02.2024 tarihli yazı da ise bu bina ile ilgili güçlendirme başvurusu bulunmadığı tesbiti yer almıştır. Anılan genelgede ; "7269 Sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun’un Geçici 27 nci maddesinde “6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde orta hasarlı olarak tespit edilen ve güçlendirilmesi fen ve sanat kurallarına göre elverişli olmadığı için yıktırılan konut, işyeri ve ahırla ilgili 29 uncu maddenin üçüncü ve sekizinci fıkraları hariç olmak üzere, ağır hasarlı konut, işyeri ve ahıra ilişkin hükümleri uygulanır. ” denilmektedir. Bahsi geçen Kanun hükmünün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar aşağıda düzenlenmiştir. 1) Orta hasarlı binaların ağır hasarlı gibi işlem görmesi ile ilgili olarak: a. Hasar tespit süreçleri sonunda orta hasarlı olduğu kesinleşen binalar, yeni bir hasar tespit işlemi tesis edilmesine gerek kalmaksızın ağır hasarlı binalar gibi işlem görür. b. Bu Genelge kapsamında ağır hasarlı olarak kabul edilen orta hasarlı bina bağımsız bölümlerinden hak sahibi olanlar, yeni bir hak sahipliği işlemi tesis edilmesine gerek kalmaksızın yeni bina yapımı için kredi verilmesi imkânından faydalandırılır." denildikten sonra güçlendirme isteyenlerle ilgili olarak da "2) Ancak, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 19 uncu maddesi gereğince; bütün kat maliklerinin Beşte dördünün yazılı rızası ile yapı ruhsatı vermeye yetkili idarelere (belediye/il özel idaresi), binalarının teknik ve ekonomik açıdan güçlendirmeye uygun olduğuna dair rapor ve güçlendirme projelerini sunarak onarım için yapı ruhsatı almaları halinde, hak sahipliği şartlarını taşıyan malikler onarım ve güçlendirme kredi imkânlarından faydalandırılır." a. Güçlendirme için yapı ruhsatı vermeye yetkili idareye (belediye veya il özel idaresi) 29.12.2023 tarihine kadar yazılı olarak müracaat edilecek olup, yetkili idare yapı ruhsatını 05.04.2024 tarihine kadar düzenlemek zorundadır. b. Güçlendirme izni için yapı ruhsatı başvurusu yapılan binaların listesi 05.01.2024 tarihine kadar, yapı ruhsatı verilen veya ruhsat verilmesi uygun görülmeyen binaların listeleri ise 12.04.2024 tarihine kadar Çevre, Şehircilik ve iklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne askı kodu, açık adres bilgileri ve tapu kaydı bilgilerini içerecek şekilde bildirilir. c. Yapı ruhsatı düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde güçlendirme işlemleri tamamlanamadığından yapı kullanma izin belgesi alınamayan binalara ilişkin olarak 7269 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi doğrultusunda yıkım işlemi uygulanır. Bu durumda olanlar 7269 sayılı Kanunun Geçici 27 nci madde hükümlerinden faydalanamazlar. ç. 29.12.2023 tarihinden sonra hak sahibi kabul edilecek olan orta hasarlı bina sahiplerine, hak sahipliği nihai kararlarının ilanı tarihinden başlamak üzere güçlendirme ruhsatı başvurusu için 45 gün, yetkili idarelere yapı ruhsatı düzenlenmesi için ise 90 gün süre verilir. d. Başvuru yapılmasına karşın yapı ruhsatı verilmesi uygun görülmeyen binalar için birinci madde hükümleri uygulanır." şeklinde buna ilişkin koşullar sıralanmıştır. Genelgeden açıkça anlaşılacağı üzere 1.maddede belirtilen orta hasarlı binaların ağır hasarlı olarak kabul edileceğine ilişkin hüküm 2.maddede belirtilen güçlendirme yapılmaması halinde gerçekleşen bir durum değildir. Şayet 1.maddedeki ağır hasarlı kabule rağmen güçlendirme istenirse buna ilişkin olarak yapılması gerekenler belirtilmiştir. Bu halde 21.11.2023 tarihli ve (758731) 2023/8 sayılı Genelge gereğince sigortalı bağımsız bölümün bulunduğu ve orta hasarlı olarak tespit edilen binanın ağır hasarlı olarak işlem görmesinin kabul edildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda izah edildiği üzere taraflar arasında zorunlu deprem sigortası sözleşmesinin yazılı delili olan, dosya içerisinde bulunan 06.05.2022 tarihli poliçede sigorta bedelinin 203.508,00 TL olarak belirlendiği, TTK 1461. maddesi ve Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları B.3.1 maddesi uyarınca sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlı olup sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacının uğranılan zarardan fazlasını ödemeyeceği, ancak yukarıda açıklandığı üzere sigortalı bağımsız bölümün bulunduğu binanın ağır hasarlı olarak işlem görmesi gerektiğinden ve poliçeye göre her bir hasarda %2 oranında tenzili muafiyet uygulanacağı ve 101.790,00 TL ödeme miktarı da düşülerek , kalan miktar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, talebin tümden reddine karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir. VI. KARAR 1. Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE 2- Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 20.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.