Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/11943 E. 2024/1050 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/747 D.İş - 2021/747 SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : 2021/İHK-30791 DAVALILAR : 1- Türkiye Sigorta A.Ş. vekili Avukat ... 2- ...vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 28.01.2021 HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü - İtirazın kısmen kabulü, Davanın reddi SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2021/87212 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara davacı vekili ve davalı Doğan Sigorta A.Ş. vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı kaldırılarak ile davanın usulden reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu araçla, diğer aracın çarpışması sonucu meydana gelen 08.11.2018 tarihli çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve maluliyet oluştuğunu, araçların davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alındığını, başvuruya rağmen zararının giderilmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL geçici iş göremezlik, 4.900,00 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi tazminatının işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında talebini bedel artırım yoluyla fazlaya dair hakları saklı kalarak toplam 39.994,00 TL ye yükselterek davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; dosyada derdestlik ve kesin hüküm itirazları olduğunu, daha önce yapılan başvurunun tahkimce reddedildiğini, davacı yolcu olduğu için hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacının tek taraflı başvurusu ile alınan maluliyet raporunun hükme dayanak alınamayacağını, geçici iş göremezlik, bakım ve tedavi giderinden sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın zamanaşımından reddi gerektiğini, usulüne uygun başvuru yapılmadığını, olayda davacının da kusur durumunun tespiti gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tarihi ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; "...başvurunun taleple bağlı kalınarak kabulü ile 34.500,02 TL sürekli iş göremezlik ve 4.493,98 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 39.994,00 TL maluliyet tazminatının müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak basvurana ödenmesine..." karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri 1. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, söz konusu dilekçelerinde de açıkça fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarını belirtmiş olmalarına ve bu hususun karara yazılmasını istemiş olmalarına rağmen bu taleplerinin karşılanmadığını belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını, ek bilirkişi raporu alındıktan sonra itirazları doğrultusunda karar verilmesini gerektiğini belirtmiştir. 2. Davalı ...vekili itiraz dilekçesinde; başvuru sahibi tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yapılan 2020.E.963-964 sayılı başvuru nedeniyle derdestlik itirazı bulunduğunu, başvurunun mükerrer nitelikte olduğunu, hükme esas alınması gereken hesaplama yönteminin TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz olması gerektiğini, teknik faiz “0” kabul edilerek yapılan hesaplamanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, başvuru sahibinin kendi müracaatı ile almış olduğu maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, maddi tazminat istemine esas alınacak maluliyet raporunun Özürlülük Ölçütü Yönetmeliği'ne uygun alınması gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporuna itirazları bulunduğunu, geçici iş görmezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminatının poliçe kapsamında olmadığını hükmedilecek olan vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini, faize hükmedilmemesi gerektiğini belirtmiştir. 3. Davalı ...Ş vekili itiraz dilekeçsinde; başvurunun süresinde yapılmadığını, bu nedenle, zamanaşımı def'ini ileri sürdüklerini, KTK madde 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, Trafik Sigortası Genel Şartları'nın a.6.b maddesinde de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatların teminat dışında kalan hallerden olduğunu, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatının SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, bu taleplerden müvekkili Şirket'in sorumluluğunun bulunmadığını, hesaplama yöntem, tablosu ve iskonto oranının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ve eklerine göre gerçekleştirilmesi gerektiğini, müterafik kusur durumunun açık olup tazminattan indirim yapılması gerektiğini, vekaletin AAÜT'de belirtilen vekalet ücretinin 1/5'i tutarında olması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere; müvekkili Şirket'in kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sorumlu olduğunu, bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini, bu nedenle savunma hakkının ellerinden alındığını, söz konusu hususun usuli eksiklik olup yeniden yargılama yapılması gerektiğini belirtmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararıyla; "... Davada derdestliğin koşulları; her iki davanın aynı taraflar arasında, aynı dava konusu ve aynı dava sebebi ile ilişkili olmasıdır. Somut olayda, uyuşmazlığın tarafları, alacaklı ..., borçlular Doğa Sigorta A.Ş. ve Türkiye Sigorta A.Ş.'dir. Uyuşmazlığın konusu sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatına ilişkindir. Davanın sebebi, 08.11.2018 tarihinde gerçekleşen trafik kazasıdır. Uyuşmazlıkla ilgili olarak 18.05.2020 tarihinde karara çıkılmış olup, itiraz yoluna gidilmeden kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, Doğa Sigorta A.Ş. vekilinin itirazının kabulü ile dava şartı yokluğundan başvurunun usulden reddi gerekmektedir...." gerekçesiyle, "... Sigorta Hakem Heyeti'nin 29.06.2021 tarih ve K-2021/87212 sayılı kararının değerlendirilmesi sonucunda itiraz eden Doğa sigorta A.Ş. vekili'nin itirazının kabulüne, Sigorta Hakem Heyeti kararının kaldırılarak, aşağıdaki şekilde yeniden hüküm tesisine, yapılan değerlendirmeler ve belirtilen gerekçeler neticesinde basvurunun usulden reddine..." karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İtiraz Hakem Heyeti kararında belirtilen dosyada kapsamında başvurunun usulden reddedildiğini ve yeniden Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru yapıldığını, dolayısıyla dosya kapsamında derdest bir dava bulunmadığı gibi, esastan kesinleşmiş bir hüküm de bulunmadığını, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı TBK'nın 54 üncü maddesi, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ıncı ve 97 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 294/1 inci maddesinde mahkemelerin usule veya esasa ilişkin bir nihaî kararla davayı sona erdireceği belirtilmektedir. Bilindiği gibi, hâkimin davadan el çekmesini gerektiren, davayı sonuçlandıran kararlarına nihaî kararlar denilmektedir. Başka bir şekilde ifade etmek gerekir ise nihaî karar (son karar); bir anlaşmazlığı sonuca bağlayan, ancak istinaf ve temyiz yoluna başvurma olanağı bulunan yargı kararlarıdır. Nihaî kararlar, usule ilişkin nihaî kararlar veya esasa ilişkin nihaî kararlar (hükümler) olmak üzere ikiye ayrılır. Uyuşmazlığı esastan çözmemekle birlikte, davaya görülmekte olan mahkemede son veren kararlar usule ilişkin nihaî karar olarak nitelendirilir. Usule ilişkin nihaî kararlar davanın esasına yönelik olmadığından maddi anlamda kesinleşmeye elverişli değildirler. Bu karar şeklî anlamda kesinleşmiş olsa bile, maddî anlamda kesinleşmeye elverişli olmadığından, söz konusu eksiklikleri gidererek aynı tarafların aynı konuda ve aynı sebeplere dayanarak yeniden bir dava açması mümkündür (Pekcanıtez Hakan/Özekes Muhammet/Akkan Mine/Korkmaz Taş ....: Medenî Usûl Hukuku, İstanbul, Mart 2017, C. III, s. 1973-1974). Mahkemece verilen görevsizlik, yetkisizlik, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar usule ilişkin nihaî kararlar olduğu gibi, dava şartı yokluğu nedeni ile verilen usulden ret kararları (HMK md.115/2) da, usule ilişkin nihaî kararlardır. Esasa ilişkin nihaî kararlar (hüküm) ise, hâkimin maddi hukuk kurallarını uygulayarak ve uyuşmazlığın esasını inceleyerek verdiği kararlardır (HMK md. 294/1). Yani davada ileri sürülen taleplerin maddi hukuk açısından incelenerek esas bakımından kabul veya reddine ya da kısmen kabul ve kısmen reddine ilişkin kararlardır. Esasa ilişkin nihaî karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık esastan sona erer ve hüküm kesinleşince (kesin hüküm ortaya çıkınca) artık o dava konusu uyuşmazlık hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; İtiraz Hakem Heyetince davacının başvurusunun reddine dayanak aldığı Sigorta Tahkim Komisyonunun 18.05.2020 tarih ve 2020.E.963-964 sayılı başvuru dosyasının incelenmesinde, davacının aynı olay nedeniyle 5.000,00 TL iş göremezlik tazminatının davalılardan tahsilini talep ettiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen maluliyet raporunun 30.03.2013 tarihli Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, bu yönetmeliğin 20.02.2019 tarihli Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleriyle yürürlükten kaldırıldığı ve davacı tarafından dosyaya ibraz edilen raporun bu nedenle gerekli şartları taşımadığı gerekçesiyle başvurunun dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenle, davacının ilk başvurusu usulden reddedildiğine göre ortada maddi hukuk kuralları uygulanarak ve uyuşmazlığın esası incelenerek taraflar arasındaki uyuşmazlığı esastan sona erdiren bir hüküm bulunmadığından tarafların Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yönelik itirazları incelenerek karar verilmesi gerekirken başvurunun usulden reddine karar verilmesi usul ve kanuna uygun olmayıp, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın, İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine, 05.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.