Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/11203 E. 2023/13981 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/415 Değişik Değişik, 2021/416 Karar DAVA TARİHİ : 08.12.2020 HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü / İtirazın Reddi Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince tarafların itirazının reddine verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 07.10.2018 tarihli çift taraflı trafik kazası sonucu davacının yaralandığını, olayda davalıya sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu ve davacıda en az %20 maluliyet oluştuğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalarak, 50.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında talebini ıslah yoluyla 250.000,00 TL’ye yükseltmiştir. II. CEVAP davalıya usulüne uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunun yetersiz olduğunu, poliçe teminatı dışındaki davacı taleplerinin reddi gerektiğini, olada hatır taşıması bulunduğunu ve tazminattan indirim yapılması gerektiğini belirterek, talebin usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuştur. III. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tarihi ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarına dayanılarak, "... Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararı ile dosyada alınan bilirkişi raporlarına dayanılarak "... Başvurunun kısmen kabulü ile 158.603,21 sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL rapor ücreti toplamı olan 158.703,21 TL'nin 09.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine, fazlaya ilişkin 91.396,79 TL tutarındaki sürekli iş göremezlik talebinin ve 1.300,00 TL adli tıp rapor fatura bedelinin reddine..." ve davacı yararına nispi tarifeye göre hesaplanan 19.026,80 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilmesine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri 1. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; kusur raporunun hatalı olduğunu, davacının yolcu olduğunu bu nedenle de davalının zarardan diğer tarafla birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, bu durumda da davacının zararının tamamını davalıdan talep edebileceğini, hesaplamada asgari ücretin değil davacının gerçek gelirinin esas alınması gerektiğini ileri sürmüştür. 2. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet oranının olduğundan yüksek tespit edildiğini, kusur oranlarının hatalı olduğunu, hesap raporunda 1,8 teknik faizin ases alınması gerektiğini, poliçe teminatı dışındaki taleplerin reddi gerektiğini, faiz başlangıcı ve vekalet ücretinin de hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür. B. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararıyla; dosyada mevcut bilirkişi raporu ve hesaplamalar ile başvuran lehine takdir edilen vekalet ücretinin mevzuat ve içtihatlara uygun olduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan ek aktüer bilirkişi raporunda davacının gerçek gelirine göre hesaplama yapıldığı, davacının talebinin müşterek müteselsilen olmadığı diğer sigorta şirketine karşı ayrıca başvuru yapılarak karar bağlandığı gerekçesiyle taraflarının itirazlarının reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusur raporunun hatalı olduğunu, davacının yolcu olduğunu bu nedenle de davalının zarardan diğer tarafla birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, bu durumda da davacının zararının tamamını davalıdan talep edebileceğini, ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacıda %20 oranında maluliyet oluşmadığını, maluliyet raporunun gerçeği yansıtmadığını, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz esasına göre hesaplanması gerektiğini, kusur oanının çok yüksek belirlendiğini, poliçe teminatı dışındaki taleplerden sorumlu olunmadığını, faiz başlangıcının tahkime başvuru tarihi olması gerektiğini, başvuranın kask, dizlik gibi koruyucu tertibat takıp takmadığının araştırılması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, başvuran lehine tam vekalet ücreti verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun30 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 90 ıncı ve 97 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 17 nci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere özellikle davacının dava dışı sigorta şirketine karşı açmış olduğu dava sonucunda şirketin kusuru oranında tazminata hükmedilmiş olmasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir. 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Somut olayda; kaza tarihi 07.10.2018 olup uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacıda oluşan maluliyet oranının belirlenmesi gerekir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir. 3. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, eldeki dosyada Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan kusur raporunda davalıya sigortalı araç sürücüsünün sola dönüş yaparken öncelikle sol sinyalini vermesi, gireceği şeritteki araçları kontrol ederek sol şeride yerleşmesi, dönüşünü de bu şerit içerisinde yapması gerekirken, gireceği şeritteki araçları kontrol etmeden kavşağa çok yakın mesafeden sola manevra yapması nedeniyle 2918 sayılı Kanun'un 53/b maddesini ihlal ettiği için %60 oranında kusurlu olduğu, karşı araç sürücüsünün ise kavşağa yüksek hızla girmesi nedeniyle aynı Kanun'un 52/a maddesini ihlal ettiği için %40 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Davacının karşı araç sigorta şirketine karşı açmış olduğu davada kaza tespit zaptı hükme dayanak alınarak dava dışı Sompo Sigorta A.Ş.'ye sigortalı araç sürücüsü %25, davalıya sigortalı araç sürücüsü ise %75 oranında kusurlu kabul edilerek tazminata hükmedilmiştir. Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, soruşturma dosyası ve varsa ceza mahkemesi dosyası da, dosya içerisine alınarak, dosyanın Adli Tıp Kurumu, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek konusunda uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile kaza tespit zaptı ve dosyada mevcut kusur raporları birlikte irdelenerek tüm dosya kapsamı ile oluş şekline göre olaydaki kusur oranlarının toplam 100 olacak biçimde ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması ve dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. 4. Davacı tarafça diğer tazminat kalemleri yanında rapor ücreti olarak 100,00 TL’nin de davalıdan tahsili isteminde bulunulmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince de rapor ücreti de dahil toplam 158.703,21 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Oysa rapor ücreti yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi gereken bir alacak kalemi olup yanılgılı değerlendirme ile asıl alacağa eklenmesi ve yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. 5. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesi ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrasına "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir" hükmü eklenmiştir. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 17/2 nci maddesinde ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir" düzenlemesi yapılmıştır. Açıklanan nedenlerle; İtiraz Hakem Heyeti'nce davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de usul ve yasaya uygun düşmemiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2), (3), (4) ve (5) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 25.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. 269,85 TL 0.H. 44.40 TL P.H. 225,45 TL Kalan