Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/5532 E. 2023/10525 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/267 E., 2022/266 K. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : 2022/İHK-12219 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kabulü/İtirazın Reddi SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2021/143372

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının eşi olan desteğin sürücüsü olduğu traktör ile davalıca zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı kamyonun 04.10.2020 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacının desteğinin hayatını kaybettiğini, davalı ... tarafından davacıya 42.245,15 TL ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin davacının zararını karşılamaya yetmediğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.100,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının davalının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini 53.931,00 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı tarafından davacıya ödeme yapıldığını, davacının bakiye alacak hakkının bulunmadığını, davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yarar bulunmadığını, kaza tespit tutanağındaki kusur izafesinin kabul edilmediğini, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kusur raporunun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınması gerektiğini, ölenin destek olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, cenaze ve defin masraflarından davalının sorumlu olmadığını, davacının Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespit edilmesi ve ödeme yapılmış olması halinde tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, yasal faiz işletilmesi gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin esas alınmasının yerinde olduğu, davalı tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihindeki veriler esas alınarak yapılan hesaplamada yetersiz olduğunun sabit olduğu, hesap raporunun isabetli olduğu, kusur oranlarının %50-%50 olarak belirlenmesi gerektiği, davalının tam kusuruna göre hesaplanan miktardan davalıca yapılan kısmi ödemenin güncellenerek mahsup edilmesi sonrasında bakiye kalan tazminattan %50 kusur oranının düşülmesi gerektiği, davacının da ıslah hakkını %50 kusura göre kullandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 53.931,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davalı tarafından davacıya ödeme yapıldığını, bu ödeme karşısında davacı ile ibraname düzenlendiğini, davacının bakiye alacak hakkının bulunmadığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosuna ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, kusur oranlarının hatalı belirlendiğini, kusur raporunun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınması gerektiğini, desteğin emniyet kemeri takmaması nedeniyle %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın usul ve yasaya uygun olduğu, müterafik kusurun ispat edilemediği, kusur oranlarının tespitinin isabetli olduğu, ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapıldığı ve davacıya yapılan ödemenin yetersiz olduğunun belirlendiği, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalı tarafından davacıya ödeme yapıldığını, bu ödeme karşısında davacı ile ibraname düzenlendiğini, davacının bakiye alacak hakkının bulunmadığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosuna ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, hesaplamanın hatalı tespitlerle yapıldığını, kısmi ödeme ve kusur indiriminin mahsup sıralamasının hatalı yapıldığını ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının eşi olan desteğin sürücüsü olduğu traktör ile davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan kamyonun 04.10.2020 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu desteğin hayatını kaybetmesinden kaynaklanan bakiye destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davalı tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihindeki verilere göre yeterli olup olmadığı konusunda araştırma yapılmış olmasına, davalıca yapılan ödemenin yetersiz olduğunun anlaşılmasına, hesaplamada uygulanan yöntemin yerinde olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosyanın incelenmesinde, davacının bakiye destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiği, davalının ise davacıya 15.12.2020 tarihinde 42.245,15 TL ödeme yaptığı, davalının yapılan ödemenin yeterli olduğunu, davacının karşılanmamış zararı kalmadığını ileri sürdüğü anlaşılmakla, hakem heyetince hesaplanan tazminattan öncelikle kısmi ödemenin güncellenmiş miktarı olan 44.972,27 TL'nin düşüldüğü, bulunan sonuçtan %50 oranında kusur indirimi yapıldığı ve ortaya çıkan tazminat miktarına karar verildiği anlaşılmaktadır. Ne var ki, varılan sonuç Dairemiz içtihatlarına uygun bulunmamaktadır.

Davalı ..., gerçek zarardan sorumludur. Gerçek zararın kapsamı belirlenirken kısmi ödemeden evvel olayın oluşuna ilişkin kusurun indirilmesi gerekmektedir. Somut olayda, davacıya davadan önce davalı tarafından ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Hakem Heyetince hesaplanan tazminattan öncelikle kusur indiriminin yapılması daha sonra bakiye alacaktan yapılan kısmi ödemenin güncellenmiş halinin tenzil edilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde önce kısmi ödeme mahsup edilmek suretiyle karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. 3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce fazla vekalet ücretine karar verilmesi ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından bu hususa yönelik itirazın reddedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,

10.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.