Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/17211 E. 2023/11697 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) SAYISI : 2022/112 E., 2022/283 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalı ... ile vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın yaptığı 08.02.2013 tarihli kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacıların eşi/ babası/ oğlu olan 'in öldüğünü, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığını ve manevi zarara uğradıklarını, davalı ... tarafından 102.604,00 TL ödenmişse de bu bedelin gerçek zararı karşılamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve davalı ... sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla 3.000,00 TL maddi ve 80.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 15.04.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat taleplerini 66.498,50 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazayı yapan aracın minübüs olduğunu ve taşıma sigortacısının zarardan sorumlu olduğunu, şirketlerine husumet düşmeyeceğini, taşıma sigortası şirketlerinde olmadığı halde davacılara sehven 102.604,00 TL tazminatı 18.03.2013'te ödediklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bakiye limitle sınırlı biçimde ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, yapılan ödemenin güncellenmiş bedelinin tazminattan düşülmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazada davalı sürücü kusurlu kabul edilse dahi davacılar yakınının emniyet kemerini çıkarması ve araçtan atlamaya çalışması nedeniyle ölüm yönünden illiyet bağının kesildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 26.05.2015 tarihli, 2013/182 Esas ve 2015/249 Karar sayılı kararı ile; %50 kusur oranı ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda ; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 31.236,76 TL, için 8.318,98 TL, için 10.127,93 TL, için 5.149,97 TL ve için 11.664,86 TL olmak üzere toplam 66.498,50 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden 18.03.2013 tarihinden ve diğer davalılar yönünden kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline; davacı ... için 10.000,00 TL, ve için 8.000,00'er TL, ve için 10.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ve ...'dan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .... vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay ( Kapatılan ) 17. Hukuk Dairesinin 18.02.2019 tarihli ve 2018/4151 Esas, 2019/1580 Karar sayılı ilamı ile;

Davalı ...Ş. vekilinin, kesin sürede eksik temyiz karar harcını ikmal etmemiş olması nedeniyle temyiz isteminin reddine ve davalı ...'ın diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek,

"Somut olaya bakıldığında; davaya konu kazada ölen 'in eşi olan davacı ...'in, ölen eşinin desteğinde yoksun kaldığı iddiası ile tazminat talep ettiği; davacının 10.07.2017 tarihinde yeniden evlenmiş olduğu; mahkemenin hükme esas aldığı 16.03.2015 tarihli hesap raporunda ise, davacının muhtemel bakiye ömür süresinin tamamı için tazminat hesabı yapıldığı; mahkemenin de davacı ... için bu raporla hesaplanan bedeli hüküm altına aldığı görülmektedir. Oysa, destekten yoksun kalma tazminatının yukarıda ifade edilen amaç ve kapsamı; somut gerçeğin bulunduğu durumda varsayımlara dayalı hesaplama yapılamayacağı; destek alacaklısı davacı eşin ancak eşinin ölümü ile kendisinin yeniden evlendiği tarih aralığındaki dönem için tazminata hak kazanabileceği gözetilip hesaplama yapılmalıdır. Bu durumda mahkemece; davacı ... için, davaya konu kaza tarihi ile davacının yeniden evlendiği tarih arasındaki süre için tazminatın hesaplanması konusunda, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir. gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma uyulduğu davacı tarafından sunulan 30.05.2013 havale tarihli dava dilekçesinin incelenmesinde davacının alacağının “fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak” dava ettiğini belirterek dava açtığı görüldüğünden davacının kısmi dava açtığının anlaşıldığı, davacı vekili her ne kadar bozma sonrası ıslah dilekçesi sunmuş ise de; aynı davada, tarafların ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilceği, ikinci kez, ıslah yoluna başvurulamayacağı, aktüerya bilirkişisi tarafından sunulan 25.07.2021 havale tarihli raporda; davacı ...'in tazminat alacağının 14.021,26 TL olduğu, müteveffanın olaydaki kusurunun indirilmesi sonrası alacağının 10.515,79-TL olacağı, önceden ödenen ve güncelleştirilen bedelin mahsubu sonrası davacı ...'in bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağının kalmadığı, davacı nin tazminat alacağının 83.643,33 TL olduğu, müteveffanın olaydaki kusurunun indirilmesi sonrası alacağının 62.732,49 TL olacağı, önceden ödenen ve güncelleştirilen bedelin mahsubu sonrası davacınin bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağının 37.955,28 TL olacağı, davacı 'nın tazminat alacağının 90.942,75 TL olduğu, müteveffanın olaydaki kusurunun indirilmesi sonrası alacağının 68.207,06 TL olacağı, önceden ödenen ve güncelleştirilen bedelin mahsubu sonrası davacı 'nın bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağının 43.320,56 TL olacağı, davacı ...'in tazminat alacağının 140.345,36 TL olduğu, müteveffanın olaydaki kusurunun indirilmesi sonrası alacağının 105.259,02 TL olacağı, davacı ...'in tazminat alacağının 38.163,93 TL olduğu, müteveffanın olaydaki kusurunun indirilmesi sonrası alacağının 28.622,94 TL olacağı rapor edilmiş, davacı ...'in maddi tazminat alacağının kalmadığı anlaşıldığından Davacı ... yönünden davanın reddine, davacının kısmi dava açmış olması ve bozma öncesi ıslah yapmış olması sebebiyle diğer davacıların maddi tazminat istemlerinin ise mahkemece verilen 26.05.2015 tarihli kararında hükmedilen miktarlar üzerinden kabulüne karar verildiği gerekçesiyle; davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 35.261,74 TL alacağın davalı ... bakımından temerrüt tarihi olan 18.03.2013 tarihinden itibaren, diğer davalılar bakımından haksız eylem tarihi olan 08.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, 8.318,98 TL kısmın davacı 'a, 10.127,93 TL kısmın davacı'a, 5.149,97 TL kısmın davacı ...'a, 11.664,86 TL kısmın davacı ...'a verilmesine, davacı ... tarafından açılan davanın reddine, Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile, davacı için 8.000,00 TL, için 8.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL ve ... için 10.000,00 TL alacağın haksız eylem tarihi olan 08.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... ile Mehmet vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamından sonra hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah dilekçesi sunduklarını, tahkikat tamamlayıncaya kadar ıslah yapılabileceğini, mahkemenin ıslah dilekçesini kabul etmemesinin hatalı olduğunu, ıslah dilekçeleri doğrultusunda kabul kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... ile Mehmet vekili temyiz dilekesinde; desteğin emniyet kemeri takmamış olması ve kapıyı açarak savrulmasına neden olmasının ağır kusur olduğu , bozma ilamı sonrası bilirkişinin sadece Elif yönünden evlendiği tarihe kadar hesap yapması gerekirken diğer davacılar yönünden de hesap yapılmasının doğru olmadığı, bilirkişi raporunda TRH Yaşam Tablosuna göre diğer davacılar yönünden tekrar hesaplama yapılmasının hatalı olduğu bozma ilamı dışına çıkıldığını belirtmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 08.02.2013 tarihinde davalıların trafik sigortacısı, işleteni ve sürücüsü olduğu aracın yaptığı tek taraflı trafik kazası sonucu araçta yolcu olan desteğin ölümü nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacılar vekili ve davalı ... ve vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkeme tarafından, Dairenin bozma ilamından önce yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen aktüerya raporunda, PMF Yaşam Tablosu esas alınarak hesaplama yapılmış ve mahkemece bu miktarlar esas alınarak tazminata hükmedilmiştir. Davalıların kararı temyizi üzerine, Dairenin bozma ilamında, davacı ... için, davaya konu kaza tarihi ile davacının yeniden evlendiği tarih arasındaki süre için tazminatın hesaplanması konusunda, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; yeniden hesap raporu alınmış; davacıların tümü için bu kez TRH Yaşam Tablosu esas alınarak hesaplama yapılmış, davacı ... yönünden bakiye tazminat alacağı kalmaması nedeni ile davanın reddine karar verilmiş, diğer davacılar yönünden ise davanın kısmi dava olarak açıldığı, bozma öncesi ıslah yapılmış olması sebebiyle diğer davacıların maddi tazminat istemlerinin mahkemenin bozma öncesi 26.05.2015 tarihli kararında hükmedilen miktarlar üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

Bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında kesinleşen yönler bakımından karar verilemeyeceği, dışındaki diğer davacılar yönünden kararın kesinleştiği gözetilmeksizin, bozma öncesi ıslah yapılmış olması sebebiyle diğer davacıların maddi tazminat istemlerinin mahkemenin bozma öncesi 26.05.2015 tarihli kararında hükmedilen miktarlar üzerinden kabulüne karar verildiği gerekçesi yerinde değilse de, mahkeme kararı sonucu itibariyle doğrudur. Bu nedenle 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulamasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü uyarınca değiştirilen bu gerekçeyle karar onanmalıdır.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilmesine ve bu açıdan davacılar vekili ve davalı ... ve vekilinin temyiz itirazları reddedilerek kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı ve davalı ... ve ...'a yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.