Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/12054 E. 2023/3346 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1541 Esas - 2020/1003 K. HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul/Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) SAYISI : 2016/112 E., 2019/121 K. Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili ile davalı ...Ş vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından sevk ve idare edilen araç ile davacının eşinin idaresindeki motosikletin çarpışması sonucu davacının eşinin vefat ettiğini, davalı ... hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan mahkumiyet kararı verildiğini, davalı ...'in aynı zamanda maliki olduğu aracın Bereket Sigorta AŞ tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalandığını, bugüne kadar sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadığını, müvekkilinin işitme ve konuşma engelli olduğunu, yaşama sevinci olan eşini kaybetmesi nedeniyle derin üzüntü yaşadığını, ayrıca eşinin desteğinden yoksun kaldığını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci maddesi uyarınca 10,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, maddi tazminata davalı ... yönünden olay, davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren faiz işletilmesini, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile maddi tazminat istemi 149. 919,71 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ...Ş (Eski unvanı Işık Sigorta A.Ş) vekili cevap dilekçesinde; mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, kusur durumunun incelenmesi gerektiğini, müteveffanın gelir durumunun ispatlanması gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından rücuya tabi yapılan ödemelerin tazminattan indirilmesi gerektiğini, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın dayanağını teşkil eden Yalvaç Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/158 esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmediğini, meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, kusurun müteveffada olduğunu, müteveffanın ehliyetsiz ve tescilsiz motosikleti ile çok hızlı girdiği kavşakta müvekkiline ait araca çarptığını, talep edilen manevi tazminat miktarının çok yüksek olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, meydana gelen olayda davacının desteği ...'in %20, davalı ...'in %80 oranında kusurlu olduğunun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan rapor ile tespit edildiği, dosya kapsamında çelişki yaratacak başkaca rapor bulunmadığı, desteğin ölmeden önce asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiğinin tespit edildiği ve bu varsayım ile hesaplama yapıldığı, davacıya meydana gelen trafik kazası nedeniyle SGK tarafından yapılan bir ödeme mevcut olmadığı, tazminat miktarının poliçe limitini aşmadığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kusur durumu, hak ve nefaset kuralları, paranın alım gücü değerlendirildiğinde uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, 149.919,71 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden olay, davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsiline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... AŞ vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1. Davalı ... vekili, müvekkilinin kendisine ait taşınmazı bulunmamakla birlikte, hususi otomobilinin bulunduğunu, hükmedilen tazminat miktarının müvekkilinin cezalandırması niteliğinde olduğunu, kendisine ait evi bulunmayan ve emekli maaşı ile geçimini sağlamaya çalışan müvekkilinin ekonomik anlamda sarsacağını, hükmedilen manevi tazminat miktarının davacı tarafta zenginleşmeye sebebiyet verecek nitelikte olduğunu, bu nedenlerle kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 2. Davalı ...Ş (Eski unvanı Işık Sigorta A.Ş) vekili, dosyada kusur durumuna ilişkin teknik bir rapor bulunmadığını, Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinde görevli bilirkişiler vasıtası ile kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda PMF 1931 Yaşam Tablosunun esas alındığını, oysa ki TRH 2010 Yaşam Tablosunun esas alınması gerektiğini, davacı tarafça başvuru şartı yerine getirilmediğinden ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilebileceğini, avans faizine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkemece kusura ilişkin Adli Tıp Kurumu (ATK) İstanbul Trafik İhtisas Dairesinden alınan 17.10.2017 tarihli raporda, davacı desteği ...'in %20, davalı sürücünün %80 kusurlu bulunmasına, kazanın meydana geldiği tarih itibariyle (03.12.2014) destekten yoksunluk tazminatının PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre hesaplanmasının usul ve yasaya uygun olmasına, belirlenen maddi tazminat tutarına davalı ... yönünden dava tarihinden faiz işletilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına, tarafların ekonomik ve sosyal durumuna ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen ilkelere göre hak ve nesafete uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamasına göre İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ...Ş (Eski unvanı Işık Sigorta A.Ş) vekili, müteveffanın anne ve babası tarafından Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/33 esas sayılı dosyasında açılan tazminat davasında sigortalı araç sürücünün %75 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu dosyada alınan rapor ile temyiz incelemesine konu davada alınan kusur raporunun çelişkili olduğunu, çelişkinin giderilmesi gerektiğini, mahkemece müteveffanın müterafik kusuruna ilişkin hiçbir inceleme yapılmadığını, müteveffanın kasksız ve ehliyetsiz olarak motosiklet kullanması nedeniyle müterafik kusurlu olduğunu, müteveffanın gelirinin somut delillerle ispatlanamaması halinde asgari ücretin esas alınması gerektiğini, SGK tarafından davacıya rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, davacının ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceğini ileri sürerek usul ve yasaya aykırı olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu araç ile davacının eşinin sevk ve idaresindeki motosikletin karıştığı trafik kazası sonucunda davacının eşinin ölmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51, 52 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, hükme esas alınan kusur raporunun ayrıntılı gerekçeli ve denetime elverişli olmasına, hesaplamada asgari ücretin esas alınmasına, SGK tarafından davacıya ödeme yapılmadığının bildirilmesine, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiş olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ...Ş vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur. Somut olayda; kazaya karışan davacının desteği ... 'ın trafik kazası sonucu öldüğü, kazaya ilişkin ceza dosyasının içerisindeki belgelerde desteğin ölüm nedeninin trafik kazasına bağlı kafa travması sonucu gelişen yaygın kafatası ve yüz kemikleri kırıkları, beyin zarları arası kanama, beyin doku harabiyeti ve bu lezyonların komplikasyonları ile karakterli solunum ve dolaşım durması olarak belirlendiği, desteğin ölü muayene tutanağına göre de yüz bölgesinde birden çok yaralanma olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla desteğin kaza sıra sırasında koruyucu başlık (kask) takmadığı hususunun kazaya ilişkin soruşturma evrakı içerisindeki tutanaklar ile sabit olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre; davacının desteğinin koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Dairenin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. 3. Destekten yoksun kalma iddiası ile açılan davalar, ölümden sonraki süre boyunca doğacak zararın tazmini talebini kapsamaktadır. Bu nedenle yargılama boyunca davacının değişen durumu tazminatın belirlenmesi yönünden etkili olacaktır. Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü (818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 45 inci) maddesi gereği destekten yoksun kalma tazminatının mahiyeti ve amacı, ölenin eylemli yardımını alanların, desteğin ölümünden sonra da bu yardımdan mahrum kalmaması olduğuna göre destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için her şeyden önce destek alma hakkı olan kişinin, destek alma ihtiyacının devam etmesi gerekir. Bu itibarla; dul kalan eşin yeniden evlenmesi halinde destekten yoksun kaldığı sürenin önceki eşin ölüm tarihi ile yeniden evlenme tarihi arasındaki süreye göre hesaplanması gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinde, desteğin ölümünden sonra davacının 28.07.2022 tarihinde yeniden evlendiği anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesince davacı eşin evlendiği hususunun göz önünde bulundurularak desteğin ölüm tarihi ile davacının yeniden evlendiği tarihe kadarki gerçek zararının hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken desteğin eşi davacının yeniden evlendiği tarihten sonraki dönem için de destek hesabı yapılmış olması doğru görülmemiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... AŞ vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle, davalı ... AŞ vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.