Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/5653 E. 2026/4225 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1722 E., 2025/1382 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/530 E., 2024/292 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli, davacı vekili tarafından duruşmasız temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 30.06.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde gelen davalı vekili Avukat ...'ın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili; müvekkili ile Türk Eczacılar Birliği arasında 2009 tarihli İlaç Temini Protokolü imzalandığını, davalıya ait ... Eczanesi hakkında Isparta İl Sağlık Müdürlüğüne gelen şikayetler üzerine 13.09.2010, 23.09.2010, 14.10.2010, 18.10.20 10... .10.2010 tarihinde yapılan denetimlerde; eczanenin kapalı olduğunun, içinde ilaç bulunmadığının ve eczacının görevi başında bulunmadığının tutanak ile tespit edildiğini, 26.10.2010 tarihli makam onayı ile eczane ruhsatnamesinin iptal edilmiş olduğunu, muhakkik tarafından düzenlenen 16.08.2010-15.11.2010 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan faturaların incelendiğini, raporda davalının ... Eczanesinin reçetelerini fatura ettiği hususlarının tanık beyanları ile ve İl Sağlık Müdürlüğünün tutanaklarından anlaşıldığının tespit edildiğini, incelenen döneme ilişkin toplam 69.410,46 TL'nin müvekkili Kuruma fatura edildiğinin tespit edilmiş olduğunu, ilaç temini sözleşmesinin (4.3.6) maddesi uyarınca bu tutarın mahsup edilmesi gerektiğini ayrıca yine ilaç temini sözleşmesinin (6.3.5) maddesi uyarınca reçete bedelinin 5 katı tutarınca 416.462,76 TL para cezasının davalıdan tahsil edilmesi gerektiği hususlarının tespit edilmiş olduğunu, davalıya yersiz ödemeler ve para cezasının ödenmesi için yazı gönderildiğini ancak bugüne kadar ödeme yapılmadığını, davalının ilgili sözleşme uyarınca ödemesi gereken 347.052,30 TL'den müvekkil Kurum yedinde bulunan davalı alacağı 10.129,69 TL'nin mahsup edildiğini, geriye 336.922,61 TL sözleşmenin (6.3.5) maddesi gereğince ödemesi gerekli para cezası ve sözleşmenin (4.3.6) maddesi uyarınca ödemesi gereken yersiz ödeme toplamı 69.410,46 TL kaldığını belirterek, ödeme tarihlerinden işleyecek yasal faizi ile birlikte toplam 406.333,07 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; müvekkilinin uzunca bir zaman ... Eczanesi ünvanı altında ... Mah. 129.Cad. 15 A/1 Isparta adresinde eczanesini işletir iken, Eczacı...'ın ... Mahallesi... adresinde bulunan ... Eczanesi unvanı altında işlettiği eczanesini devretmek istediğini öğrendiğini, müvekkili ile Eczacı...'ın ... Eczanesinin müvekkile devri hususunda 15.08.2010 tarihinde anlaşmaya vardıklarını, anlaşma dahilinde Eczacı...'ın işyerinde bulunan tüm ilaçları bedelleri mukabilinde müvekkiline 16.08.2010 tarihinde faturalandırdığını, ... Eczanesinin bulunduğu yerin kiralanması hususunda da mülk sahibi olan Ali İhsan Akal ile anlaşma sağlandığını, 20.08.2010 tarihinde kiranın başlaması kaydıyla kira sözleşmesi akdettiklerini, müvekkilinin gerekli anlaşmaların yapılması akabinde ... Eczanesi unvanı altında işlettiği ... Mahallesi .... Isparta adresinde bulunan eczanesini, Isparta İli ... Mah. .... adresine nakletmek istediğine ilişkin dilekçesini Türk Eczacıları Birliği 15. Bölge Isparta-Burdur Eczacılar Odası Başkanlığına 23.08.2010 tarihinde verdiğini, devamında nakil için istenilen kira sözleşmesi, elektrik-su abonmanlık sözleşmeleri ve eczane krokilerini de Eczacı Odasına sunduğunu, Oda Yöneticilerinin bilgisi dahilinde eczanesini taşıdığını ancak başvurunun üzerinden uzun bir süre geçmesine rağmen Eczacı Odası tarafından gerekli işlemlerin yapılmadığını, müvekkilinin başvurusunun bekletildiğini, Ağustos ayında başvuru yapmasına rağmen Ekim ayına kadar oyalandığını, 06.10.2010 tarihinde Isparta İl Sağlık Müdürlüğüne ... Eczanesi unvanı altında işlettiği eczanesini, Isparta İli, ...., ... mahallesi.... adresinde ... Eczanesi unvanı altında işletmek için nakil başvurusunda bulunduğunu, yasal prosedür gereği gerekli incelemelerin yapılması için İl Sağlık Müdürlüğünden müfettişlerin gelmesini beklerken, 14.10.20 10... .10.2010 tarihlerinde eski işyerine gidilerek tutanak tutulduğunu öğrendiğini, 13.09.20 10... .09.2010 tarihlerinde tutulan tutanaklardan haberdar olduğunu, savunması dahi alınmadan eczacılık ruhsatnamesinin 26.10.2010 tarihli iptal edildiğini, müvekkilinin sağlık problemleri nedeniyle işyerini kapatmak zorunda bırakıldığını, sözleşmesi feshedilen eczaneye ait reçeteleri değil kendi eczanesine ait reçeteleri davacı Kuruma fatura ettiğini, ... Eczanesini devir aldığını, hasta yakınlarının ifadelerinde çelişkiler olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece müfettiş soruşturma dosyasında dinlenen reçete sahibi hastaların çoğu (bir kısmının vefat etmesi sebebiyle bir kısmına da ulaşılamaması sebebiyle dinlenemediği) tanık sıfatıyla dinlenerek reçetede yazılı ilaçları teslim alıp almadıkları hususu sorulduğundan, gerek üzerinden geçen uzun süreç sebebiyle gerekse de bir kısmının yakınları tarafından ilaçlarının temin edilmesi sebebiyle reçeteye konu ilaçların söz konusu eczaneden alındığı hususunda hiç bir reçete sahibinin net beyanının bulunmadığı gibi söz konusu reçetedeki ilaçları alıp almadıklarını hatırlayamadıklarını beyan etmeleri karşısında, ispat yükü üzerinde olan davacı Kurumca söz konusu ilaçların reçete sahipleri tarafından alınmadığı hususundaki iddialarının ispatlanamadığı, buna göre davacı tarafça Protokolün (4.3.6) maddesinde düzenlenen kurum zararının oluştuğu hususunda iddialarının ispatlanamadığından, Protokolün (4.3.6) maddesine dayanarak oluşan Kurum zararına ilişkin taleplerinin reddine karar vermek gerektiği, davacı tarafın davalı tarafça Protokolün (6.3.5) maddesini ihlal edip etmediği hususunda kaldırma ilamı sonrası yeniden heyetten rapor alınmasına karar verildiği, alınan rapora, önceki raporlarında birlikte değerlendirilmesi neticesinde İl Sağlık Müdürlüğü tarafından ... Eczanesinin ..... Mah. .... .... Caddesinde bulunan adresinde 18.10.2010, 14.10.2010, 23.09.2010, 13.09.2010 tarihlerinde yapılan denetimlerde eczanenin kapalı olduğunun ve içerisinde ilaç bulunmadığının tespit edildiği, davalının ikrarından aynı dönemde ... Eczanesinin bulunduğu adreste faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, ... Eczanesinin davalı tarafından devralınmasının ya da ... Eczanesinin naklinin resmi olarak tamamlanmadığı, davalının ... Eczanesinin bulunduğu adreste faaliyet gösterdiği ve burada temin edilen reçete içeriği ilaçları Kuruma ... Eczanesi adına fatura ettiği sonucuna ulaşıldığı, sözleşmesi devam etmeyen ... Eczanesine ait reçetelerin davalı tarafından Kuruma fatura edilmesinin Sözleşmenin (6.3.5) maddesine aykırılık teşkil ettiği, Kurum tarafından reçete içeriği ilaçların sigortalılara teslim edilmediğine dair bir tespit ya da iddiada bulunulmadığı, Kurumun iddiasının başka eczanede işlem gören reçetelerin davalı tarafından fatura edilmesine ilişkin olduğu, buna göre alınan 16.05.2024 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilerek burada tarih ve numarası belirtilen reçetelerin toplam bedelinin 69.410,46 TL olduğu, sözleşmenin (6.3.5) maddesine göre 5 kat olarak uygulanacak ceza (69.410,46 * 5) 347.052,30 TL olup davacı tarafından 10.129,69 TL’nin davalının alacaklarından mahsup edildiği belirtildiğinden, davacıdan tahsil edilmesi gereken tutarın (347.052,30 – 10.129,46) 336.922,84 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 336.922,61 TL cezai şartın 31.03.2017 dava tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kaldırma kararından sonra Mahkemece tanıkların dinlendiği, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun konusunda uzman bilirkişiler tarafından düzenlendiği, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili; davalı tarafça Protokolün (4.3.6) maddesinin ihlal edildiğini, reçete bedeli yönünden davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı vekili; Protokolün (6.3.5) maddesinin uygulanabilmesi için SGK ile sözleşmesi feshedilen bir eczane ve ayrıca sözleşmeli başka bir eczane olması gerektiğini, dava konusu olayda 2 farklı eczane olmayıp ... Eczanesinin ... Eczanesinin adresine taşındığını, hukuki yorumun bilirkişilerce yapıldığını, müvekkilinin sözleşmesi feshedilen eczaneye ait reçeteleri değil kendi eczanesine ait reçeteleri davacı kuruma fatura ettiğini, uzman görüşünün incelenmediğini ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Gerekçe ve Değerlendirme Uyuşmazlık, eczacı hakkında 2009 yılı Protokolünün (6.3.5) maddesi gereğince uygulanan cezai işlemin ve kurum zararının tahsili istemine ilişkindir. 1. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; istinaf başvurusunda bulunmayan davacı tarafça temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin dinlenilemeyeceği anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2. Eldeki davada, taraflar arasında düzenlenen 2009 tarihli İlaç Temini Protokolünün (6.3.5) maddesinin davalı tarafından ihlali nedeniyle 336.922,61 TL para cezasının dava tarihinden ve aynı Sözleşmenin (4.3.6) maddesinin ihlali nedeniyle kurum zararı yersiz ödeme tutarı 69.410,46 TL'nin ödeme tarihlerinden işleyecek yasal faizi ile birlikte toplam 406.333,07 TL'nin davalıdan tahsili istenmiştir. 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanunun (6197 sayılı Kanun) 11. maddesinde "Bir Eczaneyi devir veya satın alan kimse eczane açmak için bu kanunda yazılı şartlara haiz olduğu takdirde, namına ruhsatname verilir. Bu satışlar hükümet tabibine huzuriyle ve noterlikçe yapılır. " 13. maddesinde "Bir Eczacı eczanesini kapatmak veya nakletmek veya eczanesinin ünvanını değiştirmek isterse bir ay evvel mahallin en yüksek sağlık amirine haber vermeye mecburdur." ile 5. maddesi "Eczane açmak, devretmek veya başka bir yere nakletmek isteyen eczacılar bulunduğu ilin Sağlık Müdürlüğüne dilekçe ile başvurur..." düzenlemeleri mevcuttur. 2009 yılı Protokolünün (6.3.5) maddesinde; "Sözleşmesi feshedilen eczaneye ait reçetelerin kurum ile sözleşmeli eczane tarafından kuruma fatura edilmesi halinde reçete bedelinin 5 katı cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 6 ay süreyle sözleşme yapılmaz."; Protokolünün (4.3.6) maddesinde; " Protokolün (6.3) numaralı bendindeki fillilerin tespit edildiği reçetede fiili ilgilendiren reçete ve ilaç bedelleri ödenmez. Kurumca yapılan yersiz ödemeler varsa, ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte eczacının kurumda tahakkuk etmiş alacağından mahsup edilir. Eczacının alacağının yersiz ödeme tutarının karşılamaması veya alacağının olmaması halinde genel hükümlere göre tahsil edilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Davalı yanın, ... Eczanesini işletirken başka adreste bulunan ... Eczanesinin devri hususunda 15.08.2010 tarihinde anlaştıkları, anlaşma dahilinde ... Eczanesinde bulunan tüm ilaçları bedelleri mukabilinde davacıya 16.08.2010 tarihinde faturalandırdığı, ... Eczanesinin bulunduğu yerin kiralanması hususunda mülk sahibi ile anlaşma sağlandığı, 20.08.2010 tarihinde kiranın başlaması kaydıyla kira sözleşmesi akdettikleri, abonelikleri üzerine aldığı, ... Eczanesi unvanı altında işlettiği eczanesini, başka adrese nakletmek istediğine ilişkin dilekçesini Türk Eczacılar Birliği 15. Bölge ...... Eczacılar Odası Başkanlığına 23.08.2010 tarihinde verdiği, devamında nakil için istenilen kira sözleşmesi, elektrik-su abonmanlık sözleşmeleri ve eczane krokilerini de Eczacı Odasına sunduğu, eczanesini taşıdığı, 06.10.2010 tarihinde Isparta İl Sağlık Müdürlüğüne ... Eczanesi unvanı altında işlettiği eczanesini, Isparta ili, ...., .... mahallesi .... adresinde ... Eczanesi unvanı altında işletmek için nakil başvurusunda bulunduğu, 14.10.20 10... .10.2010 tarihlerinde eski işyerine gidilerek tutanak tutulduğu, eczacılık ruhsatnamesinin 26.10.2010 tarihinde iptal edildiği, dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır. Mahkemece dinlenen tanıklar beyanlarında, Müfettiş tarafından alınan beyanları hatırlamadıkları bildirilmiştir. 6197 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen maddelerinde, eczanenin nakil ve devir işlemleri hakkında uyulması gereken prosedür açıklanmıştır. Davalı yan, 06.10.2010 tarihinde İl Sağlık Müdürlüğüne "eczane nakil işlemi" açıklaması ile dilekçe vermiş olup, Kurumla yapılan yazışmada evrak kayıt nosu bulunmasına rağmen ilgili serviste dilekçenin bulunamadığı yönünde cevap verildiği görülmüştür. Yine aynı tarihte İl Sağlık Müdürlüğüne ... Eczanesinin kapanmasıyla ilgili dilekçenin de verildiği anlaşılmıştır. Böylece davacının gerekli birimlere nakil işlemi için bildirimde bulunduğu, eczaneler arası devir anlaşması yapıldığı, depodan gelen ilaçların faturalandırıldığı, aboneliklerin kira sözleşmesinin yapıldığı anlaşılmakla, iyi niyetle hareket eden ve evrakın kaybolmasında sorumluluğu bulunmayan davalı hakkında 2009 tarihli İlaç Temini Protokolünün (6.3.5) maddesinin uygulanması yerinde görülmemiştir. Bu itibarla, İlk Derece Mahkemesince; davalı sözleşmesi feshedilen ... Eczanesinin bulunduğu adreste faaliyet göstermişse de, nakil işlemi için gerekli bildirimlerde bulunduğu anlaşıldığından, 2009 tarihli İlaç Temini Protokolünün (6.3.5) maddesinin ihlal edilmediği gerekçesiyle, davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. VI. KARAR 1. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA, 40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.