Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/4858 E. 2026/2244 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2019/580 E., 2025/498 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili ve davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; 16.02.2002 tarihinde meydana gelen patlama ve sonrasında oluşan yangın nedeniyle müvekkilinin oto radyatörleri ve soğutma sistemleri imalatı yapan fabrikasının büyük bölümünün ağır hasar gördüğünü, davalılardan ... A.Ş.nin tehlikeli maddelerin neden olacağı zararlı sonuçları önleyici önlem ve uyarılar ile teknik donanımları da gözönüne almadan gaz vermeye devam ettiği, ... İnşaat Hafriyat Limited Şirketi çalışanı ...'ın hafriyat çalışması yaparken LPG tankının vanasını iş makinası ile koparması ve arkasından doğal gaz borularına çarpmak suretiyle gazın tesise dolmasına sebebiyet verdiği, ...’ın doğal gaz kaçağına karşı alarm ve otomatik selonoid vana ile gaz kesme sistemi koymadığı, ... Sigorta A.Ş.'nin ise tehlikeli maddeleri üreten ve satanlara ilişkin zorunlu sigorta poliçesini yaptığından uğradığı zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek; inşaat ve binalar, kullanılmayacak bina enkazının atılması ve yıkım masrafları, makina ve teçhizat, ticari işletmenin uğradığı taahhütlerinin ifa ve gecikmesinden doğan zarar, mamul yarı mamul ve hammadde, kar mahrumiyeti, işyerinin naklinden doğacak maaliyetler, işçi getirip götürme masrafları, olaydan dolayı ticari işletmenin işine son vermek zorunda olduğu işçilere ödenen tazminat ve sosyal giderler, iş yerinin uğramış olduğu iş kaybına ait giderler ve ticari itibarın zedelenmesi nedeniyle toplam 110.000.000.000,00 (yeni 110.000,00) TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalılardan ... İnşaat Hafriyat Limited Şirketi ile ... vekili; meydana gelen olayda davalıların kusurlarının bulunmadığını, LPG tankına iddia edildiği gibi iş makinasının çarpmadığını, usulsüz askıya alınmış olan LPG tankının düşmesi nedeniyle vananın kırıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ... vekili; yangının LGP tankından ve olay yerinde bulunan kolay tutuşan maddelerden kaynaklandığını, LPG tankının bulunduğu yerde doğal gaz şebekesi veya tesisatının olmaması nedeniyle müvekkiline atfedilecek kusur bulunmadığını, olayla ilgili soruşturma dosyasında da iş makinasının doğal gaz borularına çarptığına ilişkin iddia bulunmadığı gibi boruların sağlam olduğunun olaydan sonra çekilen fotoğraflarla sabit olduğunu, fabrikada bulunan regülatörlerde yüksek debili ve/veya kontrolsüz gaz çıkışlarında alçak basınç otomatik kapama sisteminin mevcut olduğunu, ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunda da regulatörde hasar olmadığının tespit edildiğini, ayrıca regülatörde slam-shut valvesin olup olmamasının dava ile ilgisinin olmadığını, olaya doğal gaz sebebiyet vermediğinden alçak basınç otomatik kapama sisteminin devreye girmeyeceğini, yine tesisatta ana kolun kesme vanasının ve solenoid vananın mevcut olduğunun fotoğraflar ve projelerden de anlaşılabileceğini, iç tesisatın her yerine gaz alarm cihazı konulmasını zorunlu kılan bir mevzuat olmadığı gibi teknik olarak da mümkün bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 3.Davalı ... vekili; davacının zararlarını sigorta şirketlerinden tahsil ettiğini, yaptığı tahsilatın talep ettiği zararın çok üstünde olduğunu, patlamaya sebep olan tankın davacıya ait olduğunu, müvekkilinin davacıya sadece gaz satışı yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 4.Davalı ... Sigorta A.Ş; davalı ...Ş'nin sigortacısı olması nedeniyle sorumluluğunun da adı geçenin kusuruna bağlı olduğunu, olayda sigortalının kusurunun bulunmadığını, kusurun davacı ve diğer davalılara ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. III. MAHKEME KARARI 1.Mahkemenin 09.04.2015 tarihli kararıyla; olay nedeniyle Şişli 4. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen 2002/86 Esas sayılı dava dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesinde; her ne kadar fabrika içindeki doğal gaz tesisatında “alçak basınç otomatiğinin” projelendirilmemesi ve bu haliyle fabrikaya doğal gaz verilmesi sebebiyle olayda ...'ın 1/8 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiş ise de; ceza dosyasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kalktığı, ayrıca ceza hâkimince benimsenen ve kesinleşen maddi olgu hukuk hâkimini ... ise de, kusur yönünden hukuk hâkimini bağlamayacağı, hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporlarından; Şişli Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma sırasında olay yerinde keşif yapılarak aldırılan bilirkişi raporu ile regülatörün üzerinde harici bir hasar olmadığının ve LPG tankının vanasının aşırı zorlanma sonucunda bağlantı cıvatalarından koptuğunun belirlendiği, bu bilirkişi raporunda fabrikanın doğal gaz tesisatında hasar olup olmadığı, patlama sonucu meydana gelen yangına doğal gazın katkısının olup olmadığı yönünde tespit yapılmadığı, ayrıca fabrikanın doğal gaz ile çalışan üretim ve kazan dairesi kısımlarına ait tespitin de mevcut olmadığı, İtfaiye Daire Başkanlığınca hazırlanan yangın raporunda da patlamanın ve yangının LPG sızıntısından kaynaklandığının belirtildiği, fabrikadaki doğal gaz tesisatının patlama sonucu zarar gördüğü ve doğal gazın yangına katkıda bulunduğuna dair bir tespitin mevcut olmadığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu tarafından hazırlanan inceleme raporunun ise İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda hazırlandığı, inceleme raporunda farklı olarak loder sürücüsünün panikleyerek fabrika içindeki doğal gaz borularına çarpıp onları tahrip etme ihtimalinin olması nedeniyle doğal gaz kaçağına da neden olduğunun belirtildiği, ancak davalı ...'in alınan ifadesinde bu yönde bir beyanının olmadığı, olay yerinde tespit yapan diğer bilirkişilerin raporları ile tüm tanık ifadelerinde doğal gaz borularının hasar gördüğünün belirtilmediği, ayrıca dosya içinde yer alan doğal gaz hattına ait bazı fotoğraflarda hattın fotoğraflarda görünen kısmının sağlam olduğu, regülatörün parçalanmadığı, vana bağlantılarının ayrılmadığı, daha da önemlisi regülatör ve fotoğraflarda görünen hattın yangına ve alevlere mağruz kalmadığının görüldüğü, doğal gaz kaçağının patlama sonucu meydana gelmesi halinde sarı renkle boyalı olan hattın üzerinde yanma sonucu renk değişimlerinin ve islenmelerin oluşmayacağı, dosya kapsamında ve davacı delilleri arasında sunulan tüm fotoğraf ve bilgisayar çıktılarında parçalanmış doğal gaz hattını gösterir fotoğrafa rastlanmadığı, tüm bu hususlardan LPG'nın taşınması, kullanılması ile ilgili TSE standartlarına fabrika sorumlularının bilerek veya bilmeyerek uymadıklarının anlaşıldığı, dolayısıyla meydana gelen yangının doğal gazla ilgisinin olmaması nedeniyle davalı ...'ın olayda kusursuz olduğu, davalı ...nin ise davacıya ait işyerine sadece LPG temin ettiği, LPG tankının mülkiyetinin ve kurulumunun davalıya ait olmadığı, dolayısıyla olayda kusuru olmadığından meydana gelen zarardan gerek kendisinin, gerekse sigortacısı davalı ... A.Ş.nin sorumlu tutulamayacağı, davalılardan ... İnşaat Hafriyat Limited Şirketi ile loder sürücüsü ...'in fabrika alanında hafriyat işi için Belediye ve ...'dan izin alınıp alınmadığını soruşturmadan, izin belgesini görmeden işe başladığı ve dolayısı ile olayda %25'lik kusurun davalılar ... İnşaat Hafriyat Limited Şirketi ile loder sürücüsü ...'e %75'lik kusurun da davacıya ait olduğu gerekçesiyle; davanın davalılardan ... İnşaat Hafriyat Limited Şirketi ile ... yönünden kabulüne, diğer davalılardan ... A.Ş., Allinaz Sigorta A.Ş. ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1.Dairece verilen 02.10.2018 tarihli ilamla; Mahkemece; öncelikle davacı tarafça delil olarak dayanılan İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2002/471 D.İş sayılı tespit dosyasının getirtilmesi, sonrasında bilirkişi kurulundan tespit dosyasında alınan rapor ile ekindeki fotoğrafları da değerlendiren, denetime elverişli rapor aldırılarak ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir. 2.Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 13.01.2025 tarihli rapor doğrultusunda, davacının toplam zararının 1.456.768,25 TL olduğu, dava konusu patlamanın meydana gelmesinde davalılardan ...'ın 1/8, ... Ltd. Şti. ve ...'in 2/8 olmak üzere toplamda 3/8 oranında kusurlu olup münferit kusur oranlarının müteselsil sorumlular yönünden iç ilişkide sonuç doğurduğu, davalıların kusur oranlarına bakılmaksızın oluşan zarardan davacının zarardaki kusur oranı düşüldükten sonra, davalıların kusur oranına isabet eden dikkate alınarak müteselsil sorumlu oldukları, talep edilen 110.000,00 TL'nin talep edebilecek tazminat miktarından daha az olduğu gerekçesiyle; davanın davalılar ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti, ... ve ... yönünden davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak 110.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılardan ... A.Ş., ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ile davalılardan ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili; davalı ...Ş.'ye ilişkin olarak, müvekkili şirketin dava konusu fabrika alanında Oto radyatörü imalatı ile meşgul olup, bu imalat sırasında lehim makinelerinin kullanılması gerektiği için ... A.Ş. ile anlaşma yapıldığını, LPG gazı likit gaz kullanılıyorken bundan vazgeçilerek doğal gaz kullanılmaya başlandığını, ancak ... A.Ş tarafından LPG likit gaz alımı süresince dolum yapılan 1 adet 3,5 ton kapasiteli LPG tankının güvenlik kontrolünün yapılmadığını, ... A.Ş'nin Şişli 4 Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2002/86 E sayılı dosyasında da tespit edildiği üzere TSE standartları yönünden sorumluluklarını yerine getirmediğini, gaz satışı yapılırken fabrika alanında bulunan tankın gaz satışına uygun olup olmadığını denetlemeden, alanda araştırma yapmadan satış yaptığını, LPG sızıntısını engellemek ve gidermek için LPG tanklarının bulunduğu yerde çok yakın noktalarda acil durumlarda kullanılmak üzere su kaynağının bulunulmasını sağlamadığını, aynı standartlar içerisinde patlayıcı özelliği bulunanan LPG buharının dağıtılması için de su sisi tabir edilen su püskürtülmesini temin edici noktaların bulunmadığını, doğal gaz ile LPG gazının olayda birleştiği 30'ar saniye ile iki patlama olduğu sabit iken teknik yönden bu hususların araştırılmadığını ve değerlendirilmediğini, olay tarihindeki mevzuata göre LPG gazı satışının sonlandırılmasından sonra davalı ...'ın LPG tankında gazfree işlemi yapması gerekirken bunu gerçekleştirilmediğini, davalı ... şirketi yönünden; yangın nedeninin LPG tankından yayılan propan gazı olduğu açıkça tespit edildiğini ve tehlikeli madde satışı yapan firmaların kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, ... A.Ş.'nin, LPG satışı yapıyor olması nedeniyle, kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, tehlikeli maddeler üreten, depolayan ve satanların mesleki faaliyetleri nedeniyle Tehlikeli Maddeler Sorumluluk Sigortası yaptırma yükümlülüğü mevcut olduğunu, ... tarafından Standart'ın emrettiği şekilde ters akım vanası ve aşırı akım vanaları bulunsa idi büyük patlamaya sebebiyet vermeyeceğini, her yıl düzenli ve periyodik kontrol yapılması zorunlu olup, bu kontrollerin gerçekleştirilmediğini, müvekkil şirketin zararının bilirkişiler tarafından hesaplanandan oldukça fazla olduğunu, bilirkişilerin; inşaat ve binalar, makine ve teçhizat, taahhütlerin ifa ve gecikmelerinden doğan zarar, işyerinin naklinden doğacak maliyetler, işçilere ödenen tazminat ve sosyal giderler ile işyerinin uğramış olduğu iş kaybına ilişkin tüm zararı gözeterek hesaplama yapması gerektiğini, patlama ile birlikte binanın tamamen yıkılmış olması, makine ve teçhizatın tamamen yok olması, bu sebeplerle alınan siparişler ve verilen taahhütlerin yerine getirilememesi, işyerinin Gebze’ye nakledilmek zorunda kalınması, iş kaybından ve işyerinin naklinden dolayı işçi çıkarılmak zorunda kalınması ve bu nedenle işçilere tazminat ve sosyal giderler ödenmek zorunda kalınması, ayrıca işyerinin yok olması nedeniyle üretim yapılamamasından doğan iş kaybı gerçeği karşısında zararın eksik hesaplandığını, bina maliyeti, fabrika hasar onarım ve bina tamir-bakım giderleri ticari defter kayıtlarında yer aldığını, sadece 20 03... yıllarına ait giderlerin kabul edilip daha sonraki yıllara ait giderlerin kabul edilmemesinin mümkün olmadığını, patlama 2002 yılında meydana geldiğini, zararın 2003–2012 yıllarına yayıldığını, hasarların tamamının dava tarihinde doğduğunu ancak hukuki süreçler ve ekonomik koşullar nedeniyle ödemelerin yıllara yayıldığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı ... vekili; olay yerine giden Doğalgaz Acil Servis Ekiplerinin yangın devam ederken yaptığı ölçümlerde doğalgaz sızıntısına rastlamadığını belirttiklerini, ...'ın sorumluluğunun, doğal gaz sayacında son bulduğunu, iç tesisat ile ilgili hususların, abonenin uhdesinde olduğunu, iç tesisat alanında doğal gaz borularının almış olabileceği bir hasar ile ...'a kusur isnat edilemeyeceğini, davacının sorumluluk alanında olduğunu, hasarlı doğal gaz borusunun da olmadığını, hükme esas alınan raporun yeterli olmadığını, müvekkil şirketin hazır bulunması gereken tespitin yokluklarında yapıldığını, patlama alanında doğal gaz tesisatının olmadığını, yanmış, hasar görmüş gazlı bir boru hattının da olmadığını, selenoid vana ile regülatördeki alçak basınç emniyet sisteminin iki ayrı yerden sistemi kontrol ettiğini, birbirleri ile bağlantıları olmadığını, patlama ile hat kopmuş olduğu veyahut tespit edilemeyen bir nedenle selenoid vana, gazı kesmemiş olsa bile BCH 120 servis regülatörü, hat kopması sırasında, fazla gaz çekişine sebep olacağı için bu regülatördeki alçak basınç emniyet sistemi kendini kapatacağını, iddia edildiği gibi bir gaz akışını destekler bir kaydın bulunmadığını, yani patlama ile tesisatta bir doğalgaz borusu zarar görmesi sonucu kontrolsüz bir gaz çıkışı olmadığını, bilirkişi raporunun somut veriler göz ardı edilerek hazırlandığını, zarardan müteselsilen sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, patlama yerinde doğal gaz hattı bulunmadığını, atlama etkisini artıran bir doğal gaz çekişi gösteren, doğal gaz sayaç endeksi kaydının bulunmadığını, selenoid vana olmadığı gerekçesiyle, aleyhe tespit yapan değişik iş dosyası tespitinin tamamen yanlış olduğunu, değişik iş dosyası bulunup dosyaya dahil edilmesi sonucu alınan ek rapora itirazlarının değerlendirilmediğini savunarak, kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacıya ait işyerinde meydana gelen patlama ve sonrasında oluşan yangın nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece; uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak, yine o ilamda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verilmiş bulunmasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm vermeye yeterli olmasına, taleple bağlı kalınarak karar verilmesine göre, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.