Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/4628 E. 2026/2570 K.

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1027 E., 2025/1131 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Bahçesaray Asliye Hukuk Mahkemesi SAYI : 2018/469 E., 2022/32 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, bir kısım davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Asıl davada davacı vekili; ... Tespit Komisyon Başkanlığının 12.04.2012 tarihli ve 397 sayılı kararı ile davalıların murisi ...'a 115.071,42 TL tutarında ödeme yapılması yönünde karar alındığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2014/185 Soruşturma dosyasındaki keşif tutanaklarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve 02.02.2018 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu komisyon kararı ile davalı tarafa haksız ve yersiz olarak 115.071,42 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, davalıların ...'ın mirasçıları olduğunu, Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı adına ilgili yersiz ödemenin iadesi için ihtarname çekildiğini fakat herhangi bir geri ödemenin gerçekleşmediğini, fazla ödemeye ilişkin olarak davalının kusurunun ve sorumluluğunun olduğunu beyan ederek; fazlaya dair dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 115.071,42 TL alacağın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 2. Birleşen 2018/470 E. sayılı dosyada davacı vekili; ... Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının 02.05.2012 tarihli ve 596 sayılı kararı ile davalı ...'a 172.282,71 TL tutarında ödeme yapılması yönünde karar alındığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2014/185 Soruşturma dosyasındaki keşif tutanaklarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve 01.02.2018 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu komisyon kararı ile davalı tarafa haksız ve yersiz olarak 118.108,80 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı adına ilgili yersiz ödemenin iadesi için ihtarname çekildiğini fakat herhangi bir geri ödemenin gerçekleşmediğini, fazla ödemeye ilişkin olarak davalının kusurunun ve sorumluluğunun olduğunu beyan ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 118.108,80 TL alacağın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 3. Birleşen 2018/471 E. sayılı dosyada davacı vekili; ... Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının 02.07.2012 tarihli ve 1086 sayılı kararı ile davalı ...'e 371.216,63 TL tutarında ödeme yapılması yönünde karar alındığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2014/185 Soruşturma dosyasındaki keşif tutanaklarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve 01.02.2018 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu komisyon kararı ile davalı tarafa haksız ve yersiz olarak 301.421,52 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı adına ilgili yersiz ödemenin iadesi için ihtarname çekildiğini fakat herhangi bir geri ödemenin gerçekleşmediğini, fazla ödemeye ilişkin olarak davalının kusurunun ve sorumluluğunun olduğunu beyan ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 301.421,52 TL alacağın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 4. Birleşen 2018/472 E. sayılı dosyada davacı vekili; ... Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının 03.05.2012 tarihl ve 607 sayılı kararı ile davalı ...'e 434.269,21 TL tutarında ödeme yapılması yönünde karar alındığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2014/185 Soruşturma dosyasındaki keşif tutanaklarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve 01.02.2018 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu komisyon kararı ile davalı tarafa haksız ve yersiz olarak 357.082,09 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı adına ilgili yersiz ödemenin iadesi için ihtarname çekildiğini fakat herhangi bir geri ödemenin gerçekleşmediğini, fazla ödemeye ilişkin olarak davalının kusurunun ve sorumluluğunun olduğunu beyan ederek; fazlaya dair akları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 357.082,09 TL alacağın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

5. Birleşen 2018/473 E. sayılı dosyada davacı vekili; ... Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının 03.05.2012 tarihli ve 623 sayılı kararı ile davalı ...'e 118.502,56 TL tutarında ödeme yapılması yönünde karar alındığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2014/185 Soruşturma dosyasındaki keşif tutanaklarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve 02.02.2018 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu komisyon kararı ile davalı tarafa haksız ve yersiz olarak 118.502,56 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı adına ilgili yersiz ödemenin iadesi için ihtarname çekildiğini fakat herhangi bir geri ödemenin gerçekleşmediğini, fazla ödemeye ilişkin olarak davalının kusurunun ve sorumluluğunun olduğunu beyan ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 118.502,56 TL alacağın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 6. Birleşen 2018/474 E. sayılı dosyada davacı vekili; ... Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının 03.05.2012 tarihli ve 620 sayılı kararı ile davalı ...'a 321.012,20 TL tutarında ödeme yapılması yönünde karar alındığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2014/185 Soruşturma dosyasındaki keşif tutanaklarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve 01.02.2018 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu komisyon kararı ile davalı tarafa haksız ve yersiz olarak 229.348,89 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı adına ilgili yersiz ödemenin iadesi için ihtarname çekildiğini fakat herhangi bir geri ödemenin gerçekleşmediğini, fazla ödemeye ilişkin olarak davalının kusurunun ve sorumluluğunun olduğunu beyan ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 229.348,89 TL alacağın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 7. Birleşen 2018/475 E. sayılı dosyada davacı vekili; ... Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının 04.05.2012 tarihli ve 644 sayılı kararı ile davalı ...'a 130.295,61 TL tutarında ödeme yapılması yönünde karar alındığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2014/185 Soruşturma dosyasındaki keşif tutanaklarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve 31.01.2018 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu komisyon kararı ile davalı tarafa haksız ve yersiz olarak 130.295,61 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı adına ilgili yersiz ödemenin iadesi için ihtarname çekildiğini fakat herhangi bir geri ödemenin gerçekleşmediğini, fazla ödemeye ilişkin olarak davalının kusurunun ve sorumluluğunun olduğunu beyan ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 130.295,61 TL alacağın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 8. Birleşen 2018/476 E. sayılı dosyada davacı vekili; ... Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının 02.05.2012 tarihli ve 581 sayılı kararı ile davalı ...'a 244.557,09 TL tutarında ödeme yapılması yönünde karar alındığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2014/185 Soruşturma dosyasındaki keşif tutanaklarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve 01.02.2018 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu komisyon kararı ile davalı tarafa haksız ve yersiz olarak 163.290,58 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı adına ilgili yersiz ödemenin iadesi için ihtarname çekildiğini fakat herhangi bir geri ödemenin gerçekleşmediğini, fazla ödemeye ilişkin olarak davalının kusurunun ve sorumluluğunun olduğunu beyan ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 163.290,58 TL alacağın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

9. Birleşen 2018/477 E. sayılı dosyada davacı vekili; ... Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının 17.07.2012 tarihli ve 1236 sayılı kararı ile davalı ...'ye 106.611,66 TL tutarında ödeme yapılması yönünde karar alındığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2014/185 Soruşturma dosyasındaki keşif tutanaklarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve 02.02.2018 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu komisyon kararı ile davalı tarafa haksız ve yersiz olarak 160.611,66 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı adına ilgili yersiz ödemenin iadesi için ihtarname çekildiğini fakat herhangi bir geri ödemenin gerçekleşmediğini, fazla ödemeye ilişkin olarak davalının kusurunun ve sorumluluğunun olduğunu beyan ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 160.611,66 TL alacağın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Asıl ve birleşen davalarda bir kısım davalılar vekilleri; davanın zamanaşımına uğradığını, davacı İdarenin talep etmiş olduğu tazminatın daha önce bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde Valilik Komisyonu tarafından ödendiğini, haksızlık ve yersizliğin söz konusu olmadığını, Bahçesaray Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/185 Soruşturma sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, soruşturma dosyasında gösterilen delilleri kabul etmediklerini, yapılan keşif ve tutulan tutanakların tek taraflı olduğunu, kendilerine bilgi verilmeden gerçekleştirildiğini savunarak, davanın reddini istemişlerdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; soruşturma dosyası kapsamında yapılan keşif sonucu ziraat, fen ve inşaat mühendisi bilirkişilerden raporlar alındığı, 03.06.2015 tarihli ziraat bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmazların %50-55 lik bir eğime sahip olduğunun, hali hazırda ekili ve dikili olmadığının, dağ yamacında bulunduğunun, yola 4,5-5 km mesafede olup ulaşım problemi olduğunun, taşınmazda halihazırda herhangi bir tarımsal faaliyet yapılmadığının, geçmiş yıllarda ekip dikilip biçildiğine dair izlerin olmadığının, taşınmazda irili ufaklı kaya parçaları ve yabancı bitki örtüsü bulunduğunun, toprak yapısı itibariyle çok taşlı ve kayalık bir yapıya sahip olup bitki besin elementleri ve organik maddece ... durumda olmadığının, iyi toprak yapısına sahip olmayıp, eğiminin yüksek olması ve toprak yapısı gibi unsurlar gözönüne alındığında tarım alet ve makinaları ile işlenmesinin zor olduğunun, taşınmazın çevresinde devlet eli ile yapılan bir sulama kanalı bulunmadığının, arazinin kuru arazi niteliğinde olduğunun, tüm incelemeler ve gözlemler sonucu taşınmazın taşlık, kayalık ve yabancı bitki örtüsü ile kaplı bulunduğunun, tarım arazisi olmadığının, üzerinde tarımsal faaliyet yapılmadığının ve dikili tarım ile ilişiğinin olmadığının belirlendiği, 09.06.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda, dava konusu parselinde de içinde bulunduğu taşınmazların mera görünümlü olduğu, her ne kadar cinsi çayır da olsa biçenek olarak kullanılmak istense dahi kısmi yerleri taşlıklı arazi olduğundan tamamen biçenek olmadığı hususlarının belirtildiği, 04.06.2015 tarihli inşaat bilirkişi raporunda, taşınmazın yolunun olmadığının, ulaşımının yayan yapıldığının, belediye imkanlarından yararlanmadığının, etrafında yapılaşma olmadığının, parselin arazi vasfında cinsinin çayır olduğunun, parsel üzerinde herhangi bir yapı veya kalıntısı tespit edilemediğinin, arazinin yapılanmaya müsait olmadığının belirtildiği, ... Zarar Tespit Komisyonu tarafından yapılan inceleme kapsamında, defterdarlık uzmanı bilirkişiden davalıya yapılan ödemenin yasal mevzuata uygun olup olmadığı konusunda alınan 02.02.2018 tarihli rapora göre, davalılar adına Van İli Bahçesaray İlçesi ... mevkiinde kayıtlı taşınmaz bulunmadığı, ... mevkiinde tarımsal faaliyette yapılmadığı, böylelikle fazla ve yersiz ödeme yapıldığı tespit edilmiş, davalılar vekilince zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi talep edilmiş ise de, sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı öğrenmeden itibaren 2 yıl ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, davacının zenginleşmeyi öğrendiği tarih itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş; karara karşı, asıl ve birleşen davalarda bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya içerisinde bulunan ... Zarar Tespit Komisyonu defterdarlık uzmanı bilirkişiden alınan rapor, savcılık aşamasında mahallinde yapılan keşif sonrası hazırlanan bilirkişi raporları, Mahkemece her bir dosya için mahallinde keşif yapılmak suretiyle alınan bilirkişi raporları ve taşınmaza ait fotoğraflar incelendiğinde; dava konusu taşınmazın tapu kaydında çayır vasfında kayıtlı olduğu, (bazı davalıların kayıtlı taşınmazlarının bulunmadığı) tarla vasfında olmadığı ve tarıma elverişli olmadığı, üzerinde ağaç veya ağaç kalıntısının bulunmadığı, belediye imkanlarından yararlanmadığı, etrafında yapılaşma olmadığı, parselin arazi vasfında cinsinin çayır olduğu, parsel üzerinde herhangi bir yapı veya kalıntısının tespit edilemediği, bu kapsamda tarla vasfı üzerinden ve ağaçlar dikkate alınarak yapılan hesaplamanın hatalı olduğu, dosya kapsamında aldırılan rapor, savcılık dosyası kapsamı ve zarar tespit komisyonu kararlarının birbirin teyit eder mahiyette olduğu, yapılan yersiz ödemenin doğru şekilde tespit ve hesaplandığı, davalıların hesaplamaya açıkça itiraz ve istinaflarının da bulunmadığı, davalılara yersiz ödeme yapıldığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl ve birleşen davalarda bir kısım davalılar vekilleri; birleştirme kararının hatalı olduğunu, UYAP kayıtlarının zamanında yapılmadığını, bu nedenle aktif katılımın engellendiğini, bilirkişi raporlarına karşı yapılan itirazların değerlendirilmediğini, soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması taleplerinin ise değerlendirilmediğini, tüm dosya kapsamı ile yapılan hesaplamalar ve ödemelerde müvekkillerinin bir dahlinin ve kusurunun bulunmadığının belirlendiği, Mahkemece zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, mahalli bilirkişi beyanı alınmadan keşfin icra edildiğini, zemin etüdünün ise yapılamadığını, Mahkemece tüm bu hususların dikkate alınmadan karar verildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkındaki Kanun kapsamında davalılara yapılan ödemelerin yersiz olduğu iddiasıyla istirdadi istemine ilişkindir. Temyiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle dosya kapsamında alınan denetime elverişli bilirkişi raporları ile davalılara yapılan ödemenin yersiz olduğunun belirlenmiş olmasına göre, bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.