Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/4423 E. 2026/3422 K.

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/551 E., 2024/86 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 02.06.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ...ile davalı vekili Avukat ...’un sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından... ruhsat sayılı mermer sahası üzerinde yapılan incelemede, davalı şirketin bu alanda kaçak kalker malzemesi çıkardığının, bu faaliyetlerden toplam 68.1 00... (149.820 tonluk) üretim sağladığının tespit edildiğini, davalı şirket tarafından kaçak olarak üretildiği tespit edilen 149.820 tonluk imalatın bedelinin müvekkili İdarece 2.996.400,00 TL olarak takdir ve tespit edildiğini, davalı şirket tarafından kaçak olarak kullanıldığı tespit edilen 149.820 tonluk imalat bedelinin davalıdan tahsili gerektiğini ileri sürerek; 2.996.400,00 TL'nin 21.04.2002 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile tahsiline davalıdan karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; müvekkilinin kaçak üretiminin söz konusu olmadığını, belirtilen alanda mermer bulunmadığını, Maden Kanunu kapsamında olmayan taş ocağı maddesinin üretildiğini, çıkarılan malzemenin bedelinin istenmesinin de mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI Yargıtay Genel Kurulunun 29.01.2016 tarihli bozma ilamı sonrasında Mahkemece verilen 29.06.2020 tarihli kararla; davanın kısmen kabulüne, 134.838,00 TL tazminatın 21.08.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraflar temyiz isteminde bulunmuştur. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1.Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 27.09.2021 tarihli ilamıyla; tarafların sair temyiz itirazlarına karar verilerek, Mahkemece davaya konu döneme ait birim fiyatların usulünce temin edilmesine konusunda uzman bilirkişi marifetiyle taraf delilleri değerlendirilerek gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna ve dosya kapsamına göre bir karar verilmesi gerekirken, emsal dosyada 2003 yılı kalker birim fiyatının 0,9 olarak belirlendiği gerekçesiyle, madenciliğin özel ve teknik yöntemler içerdiği gözetilmeksizin kaçak çıkarılan 149.820 ton kalker bedeli re’sen hesaplanarak, tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı, alınan malzemenin çıkarılmamış haldeki yani ocak başı bedelinin, çıkarılma masrafları düşülerek belirlenmesi ve bu bedelin hüküm altına alınması gerektiği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir. 2.Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu döneme ilişkin birim fiyatlarına ilişkin verilerin temin edilemediği, fiyat tespitinin yapılamadığı, bununla birlikte Mahkemenin, aynı sahada aynı tarihlerde kaçak kalker malzemesi alınması nedeniyle görülen tazminat dava dosyasında, kalkerin 2003 yılı birim fiyatının 0,9 TL olarak belirlenerek tazminata hükmedildiği, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, söz konusu dosyadaki verilerin denetimden geçerek kesinleşmiş olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümü noktasında kesin veri teşkil ettiği, satış bedelinden üretim ve zenginleştirme maliyeti mahsubu neticesinde madenin işlenmemiş ham haldeki değerinin bilirkişi raporunda hesaplandığı, bozma ilamı sonrasında alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 66.704,36 TL tazminatın 21.08.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ : A. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili; sahada üretimi yapılan malzemenin mermer (kalker) olduğunu, hesaplamanın buna göre yapılması gerektiğini, kaçak üretilen mermerin Maden Kanunu'nun 12. maddesinde yer alan hüküm gereği yoğunluk çarpanının hesaplamaya dahil edilmediğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı vekili; ruhsatlı sahadan kaçak maden çıkaranlara karşı açılacak alacak ya da tazminat davalarının ancak ruhsat sahiplerince açılabileceğini, davacının husumet ehliyeti bulunmadığını, kaçak üretim yapıldığı kabul edilen ocakta üretilen malzemenin taş ocağı malzemesi yani mıcır olduğunu, tazminatın mıcır değerine göre hesaplanması gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, izinsiz çıkarılan maden bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece uyulan bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince inceleme ve araştırma yapıldığı, bozma ilamından sonra alınan bilirkişi raporunda, ocakbaşı kalker fiyatı esas alınarak tazminat tutarının hesaplandığı, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının, ONANMASINA, 40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 02.06.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.