Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/3547 E. 2026/394 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/891 E., 2025/1314 K. DAVA TARİHİ : 29.06.2016 İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 16. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/103 E., 2025/148 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı/karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı/karşı davalı vekili; müvekkili Üniversite ile davalı/karşı davacı arasında 20.06.2013 tarihinde imzalanan “Kampüs Kart Paylaşım ve Kullanım Sözleşmesi” ile davalının müvekkili Üniversitenin isim hakkını kullanarak müvekkili Üniversite öğrencilerine, öğretim elemanlarına, personeline yemekhane ödemeleri dahil kampüs içi-dışı harcama ve banka kartı işlemleri ile kimlik kontrol sisteminden otomatik geçiş yapmada kullanılacak kampüs kart projesi geliştirileceğinin kararlaştırıldığını, bu sözleşmeye ek olarak 15.07.2013 tarihli protokol ve protokolü hükümsüz hale getiren 17.12.2013 tarihli protokol imzalandığını, sözleşmenin imzalanması ile birlikte kampüs kartın uygulanabilmesi için kampüste turnikeler, kiosk yazılım ve donanım vs. içerikli sistem oluşturulduğunu, davalı Bankanın 10.05.2016 tarihinde müvekkiline gönderdiği ihtarnamede alternatif kart kullanılarak sözleşmenin (2.3.) maddesinin ihlal edildiğinin ve bu giderilmediği takdirde sözleşmenin feshedileceğini bildirdiğini ve 15.06.2016 tarihinde çekmiş olduğu ihtarname ile sözleşmeyi feshedip sözleşmenin (5.3) maddesi uyarınca kurulu bulunan sistem elemanlarının geri verilmesini talep ettiğini, sözleşmenin fesih sebebi olarak davalının dayandığı (2.3) maddesinin fiilen uygulanabilirliğinin bulunmadığını, bazı öğrencilerin kampüs kart almak istemediklerini, müvekkili Üniversitenin ne kadar kişi tarafından kampüs kartların kullanılacağına ilişkin bir taahhüdünün bulunmadığını, sözleşmenin davalı Banka tarafından haksız olarak feshedildiğini, bu nedenle sözleşmenin (6.3) maddesine göre davalı Bankanın, yapılan yatırım harcamalarının 2 katı tutarındaki cezayı müvekkiline cezai şart olarak ödemesi gerektiğini, bunun yanı sıra sözleşmenin değiştirilmiş (5.3) maddesine göre sözleşmenin süresinin dolmasıyla sona ermesi halinde sistem elemanlarını müvekkili Üniversiteye hibe edileceğini, sözleşmenin süresinin dolmasıyla sona ermesi halinde tanınan bir hakkın sözleşmenin davalı tarafça süresinden önce haksız feshi halinde evleviyetle doğacağını belirterek, haksız fesih nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin (6.3) maddesi uyarınca şimdilik 5.000,00 TL cezai şartın sözleşmenin fesih tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, kurulmuş olan kiosk, turnike, yazılım, donanım gibi sistem elemanlarının müvekkili Üniversitenin olduğunun tespitini talep etmiş; 01.07.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 2.112.322,68 TL'ye çıkartmıştır. II. CEVAP Davalı/karşı davacı vekili asıl davada; davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu, davacının davaya konu sözleşmenin kampüs kartın münhasıran ve tek kart olarak kullanılması yükümlülüğünü yerine getirmediğini, feshin haklı olduğunu savunarak, davanın reddi gerektiğini; karşı davada ise, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespit edilmesini, davaya konu sözleşme nedeniyle müvekkili Banka yönünden meydana gelen zararlara ilişkin olarak sözleşmenin feshi tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte şimdilik 5.000,00 TL'nin davacı/karşı davalıdan tahsil edilmesini, kurulmuş olan sistem elemanlarının müvekkili Bankaya ait olduğunun tespiti ile iadesini, bunun mümkün olmadığı takdirde bedelin tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 20.01.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını 1.698.081,90 TL'ye çıkartmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1. İlk Derece Mahkemesinin 02.07.2019 tarihli kararıyla; dava konusu talebin bankacılık faaliyetine ilişkin olarak yapılan hizmet sözleşmesinin haksız feshinden kaynaklanan cezai şartın tazmininden kaynaklandığı, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle, görevsizlik kararı verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı/karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 07.10.2021 tarihli kararıyla; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin Bankacılık Kanunu'nun faaliyet konuları başlıklı 5. maddesinde sayılan işlerden kaynaklanmamakta olduğu, taraflardan yalnızca davalı Bankanın tacir olduğu, davacı Üniversitenin ise tacir sıfatının bulunmadığı, uyuşmazlıkta görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapmak üzere İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin 03.10.2022 tarihli kararıyla; fesih sebebi olan ''tek kart'' uygulamasının gerçekleşmemesinde davacının kusuru olmadığı, davalı/karşı davacı Bankanın sözleşmeyi feshe ilişkin yeterli delil sunmadığı, davalı/karşı davacı Bankanın sözleşmeyi fesheden taraf olarak proje için yapılan tüm donanım, yazılım, kurulum, alt yapı ve teknik destek maliyetleri kapsamındaki yapılan yatırım harcamalarının iki katı tutarında cezayı diğer tarafa ödemekle yükümlü olacağı ve buna ek olarak bankanın o güne kadar davacı Üniversite akıllı kart sistemi için yapmış olduğu bütün yatırımların, üniversitenin mülkiyetine geçmesi gerektiği, ilgili mevzuat uyarınca kampüs kart sahiplerinin kendi talepleri olmaksızın, kartlarına aynı zamanda banka kartı özelliği kazandırılmasının mümkün olmaması nedeniyle, bu ihtimalin baştan beri ticari risk olarak var olduğu, davalı/karşı davacı Bankanın taleplerini ispatlayamadığı gerekçesiyle, davacı/karşı davalı Üniversite tarafından açılan davanın kabulü ile, 2.112.322,68 TL'nin sözleşmenin fesih tarihi olan 15.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı Üniversitede kurulu kioks, turnike, yazılım, donanım gibi sistem elemanlarının davacı Üniversiteye ait olduğunun tespitine, davalı/karşı davacı tarafından açılan karşı davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı/karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuş; Bölge Adliye Mahkemesi 07.02.2024 tarihli kararıyla; davacı/karşı davalının sözleşmenin uygulanabilirliğinin güç olduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı, davacı/karşı davalı Üniversite tarafından öğrenciler, akademik ve idari personel için ayrıca üniversite tanıtım kartı oluşturulduğunun bilirkişi raporu ile belirlendiği, ayrıca bu hususun davacı-karşı davalı Üniversitenin de kabulünde olduğu, davacı/karşı davalı Üniversite tarafından kimlik kartı dağıtımının, davalı/karşı davacı Bankanın kampüs kart dağıtımına olumsuz etki yapmış olabileceği, sözleşmeden beklediği faydaya ulaşmasına engel olduğunun 25.10.2018 tarihli rapor ile ifade edildiği, davacı/karşı davalının sözleşme hükümlerine aykırı şekilde üniversite tanıtım kartı olarak başka bir kart tanzim ederek öğrenci, öğretim üyesi ve personeline dağıtmasının sözleşmenin ihlali niteliğinde olacağı, davalı/karşı davacı Bankanın fesih işleminin haklı olduğu anlaşıldığından, karşı dava dilekçesinde talep edilen zarar kalemlerinin davalı/karşı davacı Bankaya açıklattırılarak bu husustaki delillerin toplanmasından sonra usulüne uygun bilirkişi raporu aldırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporu ve ek raporu doğrultusunda, davalı/karşı davacı Bankanın, sözleşmenin özellikle (2.3) ve (3.4.1) maddelerine aykırılık nedeniyle sözleşmenin (5.4) maddesi gereğince yapmış olduğu 15.06.2016 tarihli fesih işleminin haklı olduğu gerekçesiyle, davacı/karşı davalı Üniversite tarafından açılan davanın reddine, davalı/karşı davacı Banka tarafından açılan karşı davanın kabulü ile taraflar arasındaki sözleşmenin davalı/karşı davacı Banka tarafından haklı nedenle feshedildiğinin tespitine, 1.698.081,90 TL'nin sözleşmenin fesih tarihi olan 15.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı/karşı davalı Üniversiteden tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı/karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporunun kaldırma kararını karşılar mahiyette denetime elverişli olduğu, Mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı/karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı/karşı davalı vekili; feshin haklı nedene dayanmadığını, kimlik kartlarının üniversite tarafından hazırlanmasının zorunluluk olduğunu, yetersiz bilirkişi raporunun hükme esas alındığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. B. Gerekçe ve Değerlendirme Uyuşmazlık, asıl davada, taraflar arasında imzalanmış olan “Kampüs Kart Paylaşım ve Kullanım Sözleşmesi”nin davalı/karşı davacı tarafından haksız olarak feshedildiği gerekçesiyle sözleşme kapsamında karalaştırılan cezai şartın tahsili ile kurulu olan sistem elemanlarının davacıya ait olduğunun tespiti; karşı dava ise sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği iddiasıyla uğranılan zararın tazmini ile kurulmuş olan sistem elemanlarının davalı/karşı davacıya ait olduğunun tespiti istemlerine ilişkindir. Temyizen edilen kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle taraflar arasında imzalanan 20.06.2013 tarihli sözleşmede davaya konu ''kampüs kart''ın davacı/karşı davalı Üniversitenin geçiş-kontrol, ödeme aracı, tanıma sistemi ve kimlik kartı olarak kullandığı geçerli tek kart olacağının kararlaştırılmasına rağmen, davacı/karşı davalı Üniversite tarafından bu yükümlülüğün ihal edildiği, davalı/karşı davacı Bankanın sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla, davacı/karşı davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.