Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/3280 E. 2026/401 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/320 E., 2025/514 K. DAVA TARİHİ : 07.11.2019 İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/117 E., 2023/489 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; eczacı olan müvekkili ile davalı Kurum arasında her yıl tip sözleşme imzalandığını, müvekkilinin 09.08.2016 tarihi itibariyle ... sistemine giremediğini ve sistemin "eczane iptal" uyarısı verdiğini, akabinde davalı Kurum tarafından gönderilen 25.11.2016 tarihli yazıyla, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin Protokolün (5.1.) maddesi uyarınca yazının tebliğden itibaren 1 aylık süre sonunda feshedileceğinin bildirildiğini, müvekkilinin ilaç teminine ilişkin sözleşme imzalamak için 30.07.2019 tarihinde davalı Kuruma başvuruda bulunduğunu, davalı Kurumun 31.07.2019 tarihli cevabi yazısıyla sözleşme yapma talebinin uygun bulunmadığının bildirildiğini, Kurumun sözleşme yapmama konusunda takdir hakkının olmadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, fesih işleminin geçersiz olduğunun tespiti ile davalı Kurumca sözleşme yapmama şeklinde yaratılan muarazanın giderilmesini, ... sisteminin açık tutulmasını ve şimdilik 5.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi zararının davalıdan tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; müvekkili Kurum başkanlığından gelen yazıda, Kurumla protokolü/sözleşmesi bulunan sağlık hizmeti sunucularından, ülkenin iç ve dış güvenliğini tehdit eden terör örgütleri ile bağlantılarından dolayı haklarından inceleme, soruşturma, tutuklama bulunan veya bahse konu terör örgütleri ile bağlantılı oldukları belgelenen sağlık hizmeti sunucularının ivedilikle Kurum Başkanlığına bildirilmesinin istenildiğini, yapılan araştırma sonucunda 09.08.2016 tarihinde davacıya ait Eczanenin ... erişiminin iptal edilerek 25.11.2016 tarihinde Protokolün (5.1.) maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedildiğini, Kurum işleminde sözleşme ve mevzuata aykırılık bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1. İlk Derece Mahkemesinin 07.10.2021 tarihli kararıyla; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, ... Eczanesinin sahibi ve mesul müdürü olan davacının, terör örgütlerine (Fetö/Pyd) ve Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum ve gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisaki yahut bunlarla irtibatlı olduğu tespit edildiğinden ... ekranının 09.08.2016 tarihinde kapatıldığı, taraflar arasında yapılan ilaç temin protokolünün özel hukuk kapsamında bir sözleşme olduğu, Protokolün (5.1.) maddesine göre davalının bir ay önceden yazılı bildirimde bulunmak şartıyla sözleşmeyi her zaman fesih hakkının bulunduğu, buna göre davalı Kurum işleminde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 16.02.2023 tarihli kararıyla; davacının, dava dilekçesiyle 2016 yılında uygulanan fesih işleminin ve ... sisteminin kapatılması işlemlerinin iptali ile birlikte 2019 yılında davalı Kuruma yaptığı yeniden sözleşme tesisine ilişkin başvurunun reddine yönelik işlemin iptalini de talep ettiği, Mahkemece davacının yeniden sözleşme tesisine yönelik başvurusunun reddine dair işlemin iptali talebi üzerinde durulmadan ve talebe ilişkin olarak taraflar arasındaki Protokolün (7.1.) maddesi doğrultusunda değerlendirme yapılıp, gerekçeye yansıtılmadan sadece fesih işlemine yönelik gerekçe kurulmak suretiyle karar verildiği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. 2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; önceki bilirkişiden alınan ek rapor doğrultusunda, eczacı olan davacının ... sisteminin 09.08.2016 tarihinde uyarı yapılmadan kapatıldığı, ekran kapatma işleminin ülkenin iç ve dış güvenliğini tehdit eden örgütlerle bağlantılarından dolayı haklarında inceleme, soruşturma, tutuklama bulunan sözleşmeli sağlık kurumlarının davalı Kuruma bildirilmesi neticesinde yapıldığı, 25.11.2016 tarihli fesih işleminin 2016 yılı Protokolünün (5.1.) maddesi uyarınca uygulandığı ve yapılan işlemin taraflar arasında imzalanan Protokole uygun olduğu, davacının 2019 yılında davalı Kuruma yeniden sözleşme tesisine ilişkin başvuru yaptığı ve davalı Kurum tarafından başvurunun reddine karar verildiği, taraflar arasında imzalanan Protokolün (7.1.) maddesinde; Kurumun, Protokol hükümlerini kabul eden ve başvuru formunu getiren eczacı ile sözleşme yapacağının hüküm altına alındığı, sözleşmenin feshini gerektirecek hususlar nedeniyle sözleşmesi feshedilenlerin, fesih süresi boyunca ve muvazaalı olarak açıldığı kanıtlanan eczane ile sözleşme yapılmayacağının istisna olarak düzenlendiği, davacının eczanesinin muvazaalı olarak açılmadığı ve Protokolün (5.) maddesinde sıralanan protokolün feshini gerektirecek fiiller nedeniyle sözleşmesinin feshinin yapılmadığı, Protokolün (7.1.) maddesine göre davalı Kurumun, Protokol hükümlerini kabul eden ve başvuru formunu getiren davacı eczacı ile sözleşme yapması gerektiği anlaşıldığından Kurum işleminin yerinde olmadığı, davacı aleyhine uygulanan fesih işlemi Protokol hükümlerine uygun olduğundan, davacının maddi ve manevi tazminat talebinin reddinin gerektiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 2016 yılı Protokolünün (5.1.) maddesi gereğince uygulanan fesih ve ... sisteminin kapatılması işleminin iptali isteminin reddine, davacının yeniden sözleşme tesisine ilişkin yaptığı başvurunun reddine yönelik işlemin iptaline, davacının ... sisteminin açılmasına, maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili; Mahkemece verilen kararda müvekkilinin beraat ettiği hususunun dikkate alınmadığını, sözleşmenin (5.1.) hükmüne göre davalı Kurum tarafından tek taraflı ve gerekçesiz feshinin mümkün olduğu, bunun sözleşme özgürlüğü kapsamında haklı fesih olduğu yönündeki gerekçenin kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı vekili; Kurum işleminde sözleşme ve mevzuata aykırılık bulunmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilaç temin sözleşmesi gereğince davacı eczacının ... sistemine erişiminin engellenmesi, sözleşmenin feshi ve yeniden sözleşme yapmama konusundaki muarazanın giderilmesi ve tazminat istemine ilişkindir. Taraflar arasında 01.01.2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere imzalanan Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokolün (5.1.) maddesi; "Taraflar bir ay önceden yazılı bildirimde bulunmak şartıyla sözleşmeyi her zaman feshedebilir." şeklinde düzenlenmiştir. Protokolün bu maddesi taraflara herhangi bir sebep belirtmeden sözleşmeyi feshetme yetkisi vermektedir. Ancak haklı bir sebep bulunması halinde, tarafların her zaman sözleşmeyi feshetme hakkı mevcuttur. Anılan Protokolün (7.1.) maddesi; “…Kurum, Protokol hükümlerini kabul eden ve başvuru formunu getiren her eczacı ile (feshi gerektirecek hususlar nedeniyle sözleşmeleri feshedilenlerin fesih süreleri boyunca ve muvazaalı olarak açıldığı kanıtlanan eczacılar hariç) sözleşme yapar…”; (6.3.) maddesi ise; "Bu Protokol hükümleri ile ilgili olarak hakkında suç duyurusunda bulunulan ve açılan kamu davası sonucunda ceza mahkemesi tarafından beraat kararı verilen eczacının beraat kararından sonra talebi halinde sözleşme yapılır.” şeklindedir. Öte yandan, 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un (6176 sayılı Kanun) 4. maddesinde; eczacılık yapmaya mani haller tahdidi olarak sayılmış, (A) bendinde ise Devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar ile Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlar eczacılık yapmaya mani haller arasında gösterilmiştir. Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Protokolün (5.1.) maddesinin taraflara herhangi bir sebep belirtmeksizin sözleşmeyi feshetme yetkisi tanıdığı, ancak haklı bir sebep bulunması halinde tarafların sözleşmeyi her zaman feshetme hakkına sahip olduğu, fesih tarihinde davacı hakkında 6197 sayılı Kanunun 4. maddesinde eczacılık yapmaya mani haller arasında gösterilen terör örgütüne üye olmak suçu nedeniyle ceza soruşturması bulunduğu, davalı Kurum tarafından davacının sözleşmesinin feshini gerektirecek haklı sebeplerin bulunduğu, öte yandan davacının Samsun Bölge Adliye Mahkemesinin 2. Ceza Dairesinin 24.01.2024 tarihli ve 2023/880 E., 2024/165 K. sayılı kararı ile beraat ettiği ve kararın kesinleştiği, Protokolün yukarıda belirtilen (7.1.) ve (6.3.) maddeleri uyarınca davalı Kurumun, Protokol hükümlerini kabul ederek başvuru formunu getiren davacı eczacı ile sözleşme yapmaktan kaçınamayacağı yönünde verilen kararın, Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına uygun olduğu anlaşılmakla, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.