Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/2745 E. 2026/2253 K.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/36 E., 2025/533 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Tokat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/430 E., 2024/424 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma talepli olarak temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, dava değerinin duruşma sınırının altında olduğu belirlenmekle, duruşma isteğinin reddiyle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz isteğinin incelemesinin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; müvekkili ile davalı ... Otomotiv İnşaat Petrol Turizm Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında sıfır ... 2021 model traktörün 285.000,00 TL bedel karşılığında satışına ilişkin 04.11.2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, ancak traktör satıcının elinde bulunmadığı için diğer davalı ... Makineleri A.Ş.den adına istenileceğinin belirtilmesi üzerine müvekkilinin bunu kabul ettiğini, müvekkilinin kendisine ait 2017 model traktörü davalı ... Otomotiv-...'e 162.500,00 TL'ye sattığını, müvekkilinin traktörden kaynaklı bankaya olan borçları kapatıldıktan sonra 20.000,00 TL'sinin yeni traktöre kapora sayıldığını ve eski traktörden kalan paranın da müvekkiline iade edildiğini, traktörün teslimi 2022 yılına kalırsa da %7 fark eklenip bu farkın da müvekkiline ödeneceğine dair tarafların alım-satım sözleşmesi imzaladıklarını, ancak traktörün teslim edilmediğini, müvekkilinin davalılara ihtarname gönderdiğini, davalı şirketlerin beyanlarının çeliştiğini, traktör bulunmadığından müvekkilinin tarlalarını başkalarına ektirdiğini ve bu nedenle bir hayli masraf yaptığını ileri sürerek; satım sözleşmesine konu traktörün müvekkiline aynen teslimini, aksi taktirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, traktörün güncel bedelinin belirlenmesini müvekkilinin davalılara olan borcu düşülüp bakiye bedel için şimdilik 500,00 TL'nin davalı satıcıdan ve uğramış olduğu zararlar için şimdilik 500,00 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş, 01.10.2024 tarihli bedel artırım dilekçesiyle; öncelikle dava konusu traktörün müvekkiline aynen teslimini, mümkün değilse traktörün güncel bedeline ilişkin taleplerini 640.000,00 TL'ye, tazminat taleplerini ise 139.261,00 TL'ye yükseltip, bu bedellerin sözleşme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Otomotiv Ltd. Şti.den tahsilini istemiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... Otomotiv İnşaat Petrol Turizm Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, motorlu taşıtların devrinin ancak noter nezdinde yapılan satış sözleşmesi ile gerçekleştiğini, sözleşmeyi kabul etmemekle birlikte böyle bir sözleşme varsa da geçersiz olduğunu, müvekkili tarafından davacıya traktör satışı gerçekleştirilmediğini, müvekkili şirketin davacıdan .... Noterliğinin 05.11.2021 tarihli ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile 60... plakalı traktörü aldığını ve bedelini de ödediğini, müvekkili şirketin bu traktörün satışı ile ilgili bakiye borcunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ... Makineleri A.Ş. vekili; müvekkili şirket alım-satım işleminin tarafı olmadığından kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, sözleşme konusu traktörün bedelinin davacı tarafından kredi çekilerek ödeneceğinin taahhüt edildiğini, bankanın kredisini onaylamaması sonucu davacının traktörü teslim almadığı bilgisinin haricen edinildiğini, davacıya ifa teklifinde bulunulmasına rağmen, ödemeyi yapmadığından/kredisi onaylanmadığından kendi kusuruna dayanarak hak talep etmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamında dinlenilen davalı tanığı beyanı ve davalı ... yazı cevabında, sözleşmenin gerçekleşmeme sebebinin davacının kredi çekememesinden kaynaklandığının belirtildiği, söz konusu savunmaya Mahkemece itibar edildiği, gerçekten de davacının devam eden iki adet kredi ödemesinin bulunduğu ve 04.11.2021 tarihi döneminde çekilen bir kredinin bulunmadığı, hal böyle olunca sözleşmenin gerçekleşmesi açısından davacı üzerine düşen edimleri yerine getirememiş olduğundan sözleşme kapsamında ödemiş olduğu 20.000,00 TL peşinattan 10.000,00 TL'nin iade edilmesinin de sözleşmeye uygun olduğu, davacı tarafından davalıya devredilen traktörün tam bedelinin kredinin kapatılması ve bakiye bedelin iadesi ile ödendiği, davacı ile davalı ... Makineleri A.Ş. arasında bir sözleşme bulunmadığı, davacının ... ile yapmış olduğu adi yazılı sözleşmenin davalı şirket bakımından bağlayıcılığının bulunmadığı, dolayısıyla tarafı olmadığı bir sözleşmeden kaynaklı olarak davalı şirketin sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle; davanın davalı ... Makineleri A.Ş. yönünden husumetten reddine, davanın davalı ... Otomotiv İnşaat Petrol Turizm Tekstil Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yönünden esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının sözleşme gereğince ödemeye yönelik kendi edimini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmeksizin davalının malın teslimine yönelik edimini yerine getirmediğinden bahisle eldeki davaya konu taleplerde bulunamayacağı da dikkate alındığında, Mahkemenin davanın reddine dair kararının neticesi itibarı ile usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V.TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin sabit hale geldiğini, müvekkilinin dava konusu traktörün bedelini ödemeye hazır olduğunu davalılara defaten bildirdiğini, kapora bedeli olan 20.000,00 TL ya da sözleşmeye göre bu bedelin yarısının iade edileceğine ilişkin edimin hiçbir zaman yerine getirilmediğini, müvekkilin taşıt kredisine başvurup başvurmadığına ilişkin herhangi bir bilginin dosyada mevcut olmadığını, müvekkiline kredi çıkmamasını gerektirecek herhangi bir sebep olmadığını, kredi başvurusu yapılıp yapılmadığına ilişkin bankaya yazı yazılmadığını, Mahkemece, müvekkili tarafından her iki davalının çekilen ihtarnameler ile temerrüde düşürüldüğü hususunun göz ardı edildiğini, ihtarname çekerek traktörün teslimini talep eden müvekkilinin sözleşmede belirtilen edimi yerine getirebilmesi için kredi çekmesine gerek olmadığını, müvekkilinin parasını ödeyerek traktörü almaya hazır olduğunu, müvekkiline kapora iadesi olarak 10.000,00 TL'nin ödendiğine ilişkin dosyada bilgi ve belge olmadığını, bu hususta müvekkiline yemin delilinin hatırlatılmadığını, kararın gerekçesinde bahse konu 10.000,00 TL'nin ödendiğine ilişkin herhangi bir delile de değinilmediğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, adi yazılı traktör satış sözleşmesinden kaynaklı olarak traktörün teslimi, mümkün değilse bedel iadesi ile tazminat istemine ilişkindir. 1. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, özellikle davalı ... Otomotiv İnşaat Petrol Turizm Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.yi temsile yetkili ... ile davacıya yapılan harici araç satış sözleşmesi geçersiz olduğundan mülkiyetin davacıya geçmeyeceği, davacı ile davalı ... Makineleri A.Ş. arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığından bu şirketin sorumlu tutulamayacağının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir 2.Taşınır satımının geçerliği kural olarak biçim koşuluna bağlanmış değil ise de, bazı özel Kanunlar ile taşınır satımı için zorunlu geçerlilik koşulu öngörülmüştür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 20. maddesinin (d) bendi: "Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, satış ve devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve taşıt üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılır. Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir." hükmünü içermektedir. Davacı tarafından dosyaya sunulan, davalı ... Otomotiv İnşaat Petrol Turizm Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.yi temsile yetkili ... imzalı 04.11.2021 tarihli "... Otomotiv Alış/Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmede; sıfır traktörün 285.000,00 TL'ye verildiği, 20.000,00 TL peşinat alındığı, sıfır traktörden vazgeçilirse kendilerinde olan 20.000,00 TL'nin 10.000,00 TL olarak iade edileceği belirtilmiştir. Temyiz sebepleri ile bağlı olarak yapılan değerlendirme neticesinde, İlk Derece Mahkemesince; taraflar arasında adi yazılı şekilde yapılan taşınmaz satış sözleşmesinin resmi şekilde düzenlenmemiş olması nedeniyle geçersiz olduğu, taraflara geçerli sözleşmelerde olduğu gibi hak ve borç doğurmayacağı, ancak tarafların sözleşme gereği birbirlerine verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri isteme hakkına sahip oldukları, davalı ... İnşaat Petrol Turizm Tekstil San. ve Tic. Ltd.Şti. tarafından davacıya 10.000,00 TL kapora bedelinin iade edildiğinin ispat edilemediği gözetilerek 20.000,00 TL üzerinden davanını davalı ... İnşaat Petrol Turizm Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın hatalı gerekçe ile tümden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi Kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca davacı yararına BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.