Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/2516 E. 2026/420 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 57. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1511 E., 2025/590 K. DAVA TARİHİ : 30.11.2016 İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırklareli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/453 E., 2021/303 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; davalı şirketin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının damızlık düve ithalatına ilişkin uygulama talimatı kapsamında yurt dışından damızlık düve ithal etmek üzere Bakanlığa başvurduğunu, gerekli şartları sağlaması üzerine davalıya farklı tarihlerde kontrol belgeleri ve ithalat izinleri verildiğini, ithal edilen hayvanların Bakanlıkça onaylanan yetiştiricilere dağıtılması şartının bulunduğunu, davalının toplam 181 baş damızlık hayvan ithal ettiği, bunlardan 155 baş hayvanı uygulama talimatı ve imzalanan taahhütnameye aykırı şekilde üç yıllık elden çıkarma yasağına rağmen elden çıkardığını, hayvanların akıbetinin tespit edilemediği ve bu suretle taahhüdün ihlal edildiği ileri sürerek; 155 baş hayvan bedeline karşılık şimdilik 10.000 USD ve 10.000 Euro’nun dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, 28.06.2021 tarihli ıslah dilekçesiyle, dava değerini 252.000 USD ve 139.750 Euro 'ya yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; davaya konu hayvanların dava dışı ...A.Ş. adına kayıtlı olduğunu ve darbe nedeniyle Şekerbank A.Ş. tarafından götürüldüğünü, hayvanların icra takibi nedeniyle haczedilerek fiilen muhafaza altına alındığını belirterek, davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 16.04.2021 tarihli denetime elverişli bilirkişi raporunda; damızlık büyükbaş hayvanlara ilişkin bilgilerin, mevzuat gereği her yıl Haziran–Aralık aylarında altı aylık periyotlarla davacı İdareye bildirilmediği, yapılan denetimlerde işletmede bir büyükbaş hayvan varlığına rastlanmadığı, davalı şirketin işletmesinde bulunmayan toplam 155 baş damızlık büyükbaş hayvanı İdareye bildirme yükümlülüğünü yerine getirilmediği, davacının damızlık büyükbaş hayvan ithalatına ilişkin Uygulama Talimatının (7/c) maddesinde düzenlenen “işletme sahibi faaliyetlerine ait bilgileri periyodik olarak altı ayda bir Bakanlık İl/İlçe Müdürlüğüne bildirir” hükmünü ihlal ettiği, noter huzurunda verilen taahhütnameye rağmen ithal edilen hayvanları taahhüt süresi dolmadan amacı dışında kullandığı ve Bakanlığa bildirimde bulunmadığı, hayvanların cebri icra yoluyla değil davalının kendi iradesiyle elden çıkarıldığının tespit edildiği, dosyada mevcut noter taahhütnameleri, tespit tutanakları ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu 155 baş damızlık hayvanın taahhüde aykırı şekilde üç yıllık süre dolmadan davalı şirket tarafından elden çıkarıldığı, davalı tarafça bu aykırılığı haklı kılacak mücbir sebep ya da beklenmedik bir halin varlığının ispatlanamadığı, sözleşmeye aykırılık nedeniyle talep edilen bedelin indirilmesini gerektirecek koşulların bulunmadığı, cezai şartta indirim yapılmasını gerektiren bir durumun olmadığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile 10.000 USD ve 10.000 Euro'nun dava tarihinden, 242.000 USD ve 129.750 Euro'nun ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararında delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; müvekkil şirketin damızlık düve ithalatını tüm mali yükümlülükleri kendisi karşılamak suretiyle gerçekleştirdiğini, kamu kaynağı kullanılmadığını, ithal edilen hayvanların müvekkili şirketten kaynaklanmayan mücbir sebeplerle icra ve haciz yoluyla elden çıkmak zorunda kaldığını, Hayvancılık Genel Müdürlüğünün 01.07.2016 tarihli ve 6486 sayılı yazısı kapsamında mücbir sebep hükümlerinin uygulanması gerekirken, Kırklareli İl Tarım Müdürlüğü tarafından usulsüz işlemler tesis edilerek müvekkili şirket hakkında 6183 sayılı Kanun uyarınca cezai işlem uygulandığını, dava konusu işlemin hem gerekçe yönünden hem de mükerrer cezaya yol açması nedeniyle usul ve yasaya aykırı olduğunu, mücbir sebebin davacı İdarenin resmi tespitleriyle sabit bulunduğunu, davacının olay nedeniyle herhangi bir zarara uğramadığını, millileştirme bedelinin İdari para cezası yoluyla tahsil edildiğini, aynı bedelin ikinci kez talep edilmesinin mükerrer tahsil niteliğinde olduğunu, millileştirme bedelinin adli yargıda dava konusu edilemeyeceği, idarenin seçimlik hakkını İdari yaptırım yoluyla kullandığı, yabancı para alacağının Türk Lirası üzerinden tahsil edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, kararının bozulması talep edilmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; davalının davacı İdareye verdiği taahhütname kapsamında ithal ettiği hayvanlar, taahhütnameye aykırı olarak elden çıkartması nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Somut olayda; davalının damızlık hayvan ithal etmeden evvel davacı İdarenin ... Noterliğinin 19.09.2014 tarihli ve Lüleburgaz 1. Noterliğinin 12.03.2015 tarihli taahhütnameleriyle “ithal edilen söz konusu hayvanları mücbir sebepler dışında 3 yıl süreye satmayacağı veya devretmeyeceği, amacı dışında kullanmayacağı, Bakanlığın istemleri doğrultusunda faaliyetlerine ait bilgileri 6 ayda bir bağlı olduğu İl/İlçe müdürlüğüne vereceği; bu taahhütnamedeki maddelerin ihlali halinde ithal edilen damızlık hayvanların İthal tarihindeki millileştirilmiş bedeli üzerinden hazineye ödeme sağlanacağına” ilişkin taahhütte bulunduğu, yapılan denetimlerde işletmede bir büyükbaş hayvan varlığına rastlanmadığı, buna göre davalının taahhüdü ihlal ettiği dosya kapsamıyla sabittir. Davacı İdare, davalının taahhüdüne aykırı davrandığı gerekçesiyle millileştirme bedeli adı altında idari para cezası uygulamış olup, davalı idari para cezasının ve ödeme emrinin iptali için Edirne İdare Mahkemesinde açtığı dava da 2017/1858 E. 2018/1130 K. sayılı karar reddedilerek ve kesinleşmiştir. Bu durumda; Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, hükme esas alınan raporun denetime elverişli olmasına ve Edirne İdare Mahkemesinin 2017/1858 E. 2018/1130 K. sayılı kararı birlikte değerlendirilerek infazda mükerrer tahsilata yol açmayacak şekilde davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.