Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/2225 E. 2026/546 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2821 E., 2025/654 K. DAVA TARİHİ: 08.10.2021 İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/1573 E., 2023/765 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.02.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...’in sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; taraflar arasında 13.03.2018 tarihli kira sözleşmesinin düzenlendiğini, davalı kiracının 15.04.2020-14.07.2021 tarihleri arasında ödemekle yükümlü olduğu kira bedellerini ödemediğini, kira sözleşmesinde ödenmeyen kira bedellerine aylık %5 gecikme faizi uygulanacağının kararlaştırıldığını ileri sürerek; 1.737.550,00 TL kira alacağı ile dava tarihine kadar işlemiş 862.835,16 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 2.600.935,16 TL alacağın tahsiline, asıl kira alacağına dava tarihinden itibaren aylık %5 gecikme uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; davacının 15.04.2020-01.07.2021 tarihleri arasına tekabül eden kira bedelleri için kira faturalarının Covid-19 tedbirleri uyarınca umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin geçici süre faaliyetlerine ara vermesi nedeniyle devamlılık arz etmeksizin kira bedelinin yarısı tutarında düzenlendiği şerhiyle tanzim ettiğini, bu şekilde davacı şirketin kira bedelinin yarısından şart ve koşulsuz feragat ettiği halde eldeki dava ile kira bedelinin tamamını talep ettiğini, evvelce feragat ettiği kısma ilişkin talebinin dava konusu edilmesinin mümkün olmadığını, pandemi tedbirleri nedeniyle müvekkilinin faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldığını, bu tedbirler nedeniyle ödeme yükümlülüklerinin geçici süreyle askıya alındığının 17.03.2020 tarihli ihtarname ile davacıya ihtar edildiğini, pandemi koşulları nedeniyle kiraya verenin kiralananı kullanıma elverişli bir halde bulundurma borcunun ifası geçici süreyle yerine getirilmediğinden sözleşme hükümlerinin bu dönemde askıya alındığının kabul edilmesi gerektiğini, kiracının ödemezlik defini ileri sürebileceğini, kiracının da ödeme yükümlülüğünün askıya alındığı savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında 13.03.2018 tarihli iş yeri kira sözleşmesi bulunduğu, tarafların her ikisinin tacir olduğu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 138. maddesi uyarınca pandemi sürecinde uyarlama talep edilebileceği, ancak davalı tarafından herhangi bir uyarlama davasının açılmamış olması nedeni ile bu dava sırasında davalının ödeme güçlüğüne düştüğü iddiasının değerlendirmeye alınmadığı, her bir kira borcu yönünden ödeme tarihleri ve sözleşmede belirlenen gecikme faizi de dikkate alınarak hesaplama yapıldığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 1.738.550,00 TL asıl kira alacağı, 850.554,66 TL gecikme faizi alacağı olmak üzere toplam 2.589.104,66 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, asıl alacak 1.738.550,00 TL'ye dava tarihinden itibaren aylık %5 gecikme faizi uygulanmasına karar verilmiş; karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; davacının kira bedelinin bir kısmından feragat ettiğine ilişkin bir beyanının olmadığı, ilk derece aşamasında da açılmış bir uyarlama davasından da bahsedilmediği, Mahkemece de bu bedele hükmedildiği, dolayısı ile kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; arabuluculuk başvurusunda talepte bulunulmayan ve tutanağa bağlanmayan döneme ilişkin davacının kira alacağı talebinde bulunduğunu, 6098 sayılı Kanunun 138. maddesi uyarınca davalı tarafından herhangi bir uyarlama davasının açılmamış olması nedeni ile bu dava sırasında davalının ödeme güçlüğüne düştüğü iddiasının değerlendirilmemesinin hatalı olduğu, uyarlama davasının açılmamasının kira bedelinin tamamının talep edilebileceği anlamına gelmediğini, pandemi döneminde kiraya verenin taşınmazı teslim ve amaca uygun bulundurma borcunun idari kararlar ile imkansızlaştığını, bu sebeple de kiracının bu dönemde kira bedeli borcunun yani işletmenin kapalı olduğu dönem boyunca tarafların karşılık edim borcunun sona erdiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete tahakkuk ettirilen 15.04.2020 - 01.07.2021 tarihleri arasına tekabül eden kira bedelleri için "... tarihleri arası kira bedeli faturası, covid-19 tedbirleri uyarınca umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin geçici bir süre faaliyetlerine ara vermesi dolayısıyla devamlılık arz etmeksizin kira bedelinin yarısı tutarında düzenlenmiştir." şeklinde şerh ile davacı kiraya verenin kira bedelinin yarısından, şartsız ve koşulsuz olarak feragat ettiğini, davacının dava dilekçesinde talep ettiği 01.07.2021-14.07.2021 tarihleri arasına ilişkin kira bedelinin ihtirazı kayıtla ödendiğini, bu ödemenin dikkate alınmadığını, Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/1575 E. sayılı dosyası ile kiraya veren şirkete karşı davaya konu dönem olan 15.04.2020-14.07.2021 tarihleri arası kira dönemine ilişkin uyarlama davası açıldığını, bu dosyanın bekletici mesele yapılması talebinin değerlendirilmediğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, kira alacağının tahsili istemine ilişkindir. Temyiz sebepleri dikkate alınarak yapılan incelemede; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili maddelerinin doğru şekilde uygulanmasına, davacı kiraya veren tarafından kira bedellerinin yarısı tutarında fatura düzenlenmiş olmasının kira bedellerinden feragat edildiği anlamına gelmeyecek olmasına, faturalarda kira sözleşmesinden doğan hakların saklı tutulduğunun belirtilmesine, davalı kiracı tarafından söz konusu faturaların iade edilmesi üzerine davacı kiraya veren tarafından söz konusu faturaların iptal edildiğinin ve kira bedellerinin tamamının tahsili yoluna gidileceğinin davalıya ihtar edilmesine, pandemi döneminde kiralananın faaliyetinin durdurulmasının tek başına davalı kiracının kira bedellerini ödememesi sonucunu doğurmayacak olmasına, bu dönemde kiracının kira bedelinin uyarlanması isteme hakkının bulunmasına ancak davalı kiracının işbu kira alacağı davası açılıncaya kadar uyarlama talep etmemesine, davalı tarafından İlk Derece Mahkemesince karar verildikten sonra uyarlama davası açıldığının temyiz aşamasında sunulan Mahkeme kararından anlaşılmasına, 6098 sayılı Kanunun 138. maddesinde uyarlama davası açılması yönünden bir süre öngörülmemiş olsa da davanın edimin ihtirazı kayıtla ifası veya ifa edilmesi gereken tarihten itibaren makul bir süre içerisinde açılması gerekmesine, uyarlama davası açma hakkının aradan uzunca bir süre geçtikten sonra kullanılmasının hakkın kötüye kullanılmasını oluşturmasına, dava konusu 15.04.2020-14.07.2021 kira dönemi için 28.07.2023 tarihinde açılan kira bedelinin uyarlanması davasının makul bir sürede açıldığı kabul edilemeyeceğinden bu nedenle davalının uyarlama talebinin dinlenemeyecek olmasına, sonuca etkili olmayacağı öngörülen uyarlama davasının bekletici mesele yapılmamasında bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, 40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.