Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/2046 E. 2026/464 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2579 E., 2025/523 K. DAVA TARİHİ : 03.08.2021 İLK DERECE MAHKEMESİ : A 10. Sulh Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/1053 E., 2022/1452 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 03.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...’ın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; taraflar arasında düzenlenen 25.04.2027 tarihine kadar geçerli olan sözleşmeyle müvekkilinin otobüs duraklarındaki reklam panolarını kiraladığını, 2020 yılı başındaki Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle müvekkilinin faaliyetinin iradesi dışında zaruri olarak durdurduğunu, sözleşmeye konu mecraların kullanılamadığını, bu sebeple müvekkilinin kira bedellerini ödeyemez hale geldiğini, değişen koşullar karşısında sözleşmenin yeniden düzenlenmesinin gerektiğini, kira bedelinde 2019 yılı ve 2020 yılı artışının TÜFE üzerinden yapılması gerekmekte iken hatalı yapıldığını, 2021 kirasının da hatalı belirlendiğini, müvekkili tarafından söz konusu artışlara itiraz edildiğini, 2019 yılı kirasının ihtirazi kayıtla ödendiğini, 20 20... yılı kiralarının ise salgın hastalıktan dolayı ödenemediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin konusunu taşınmaz niteliğini haiz kent mobilyalarının oluşturduğunu, yasal düzenlemeler kapsamında TÜFE üzerinden artışın benimsenmesi gerektiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, kira bedeli artışının 2019, 20 20... yılları için tespitine, 2020 yılı kira bedelinin salgın hastalık ve buna dayalı olarak yaşanan mücbir sebep neticesinde gerçekleşen aşırı ifa güçlüğü nedeniyle TÜFE üzerinden artış yapılmak ve bunun üzerinden %54 oranında tenzil edilerek aylık 110.150,79 TL olarak belirlenmesine, 2021 yılı kira bedelinin TÜFE üzerinden artış yapılmak ve bunun üzerinden %54 oranında tenzil edilerek aylık 124.668,66 TL olarak belirlenmesine, 2019 yılı kira bedeli için fazla ödenen kira bedeli, karar harcı, damga vergisi ve teminat farkının şimdilik 72.100,00 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; davacı tarafın kira bedellerini ödememesi nedeniyle hakkında tahliye talepli takip başlatıldığını, davacının kira ödeme borcu edimlerini yerine getirmeden kira bedelin indirilmesini talep edemeyeceğini, davaya konu olan kent mobilyalarının konut ve çatılı işyeri kirası hükümlerine tabi olmadığını, bu kapsamda sözleşmedeki kira artış hükmüne göre kira artışı yapılabileceğini, pandemi nedeniyle kira bedellerine ilişkin gerekli indirim ve ertelemenin müvekkili İdarece sağlandığını, sözleşmenin geçmişe dönük olarak uyarlanmasının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu edilen kira sözleşmesi ile kiralanan 790 adet kapalı otobüs durağı, 5 adet bilet satış büfesi, 400 adet ikiyüzlü reklam vitrini, 50 adet şehir enformasyon vitrini, 20 adet silindir reklam küresi, 6 adet afiş değiştirici, 30 adet reklam küresi, 150 adet dışarıdan aydınlatmalı bilboard şeklinde kent mobilyasının taşınır kiralaması niteliğinde olduğu için kira tespit ve uyarlama taleplerinin yerinde olmadığı, kira tespiti davasının süresinde açılmadığı, dava tarihinden önce olan kira dönemi için uyarlama hükmü kurulmasının doğru olmadığı, 2021 yılının 7. ayı itibariyle uyarlamaya dayanak yapılan pandemi yasaklarının sona erdiği değerlendirildiğinde dava tarihi itibariyle de uyarlama şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; davacının hem kira bedelinin tespitini hem de uyarlanmasını talep ettiğini, davaya konu edilen kira sözleşmesi ile 790 adet kapalı otobüs durağı, 5 adet bilet satış büfesi, 400 adet ikiyüzlü reklam vitrini, 50 adet şehir enformasyon vitrini, 20 adet silindir reklam küresi, 6 adet afiş değiştirici, 30 adet reklam küresi, 150 adet dışardan aydınlatmalı bilboard şeklinde kent mobilyasının kiralandığı, kiralananın menkul vasfında olduğu ve konut ve çatılı işyeri kiralarında uygulanan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344 vd. hükümlerinin uygulanmayacağı, dava açılış tarihi itibariyle pandeminin sona erdiği, geriye dönük talepte bulunulamayacağı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; mevzuatta ve yargı kararlarında geçmişe dönük uyarlama kararı verilebileceğine ilişkin herhangi bir engelin bulunmadığını, davaya konu yerlerin reklam asım ve yayımı amaçlı kent mobilyaları olup kiralananın taşınır olarak değerlendirilebilmesinin mümkün olmadığını, pandemi nedeniyle uyarlama koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, kira bedelinin uyarlanması istemine ilişkindir. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulandığı, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin genel hükümlere tabi olduğu, kiralananın konut ve çatılı işyeri vasfında olmaması nedeniyle artış şartının tarafları bağlayacağı, geriye dönük uyarlama talebinde bulunulamayacağı anlaşılmakla davacının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, 40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.