Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2022/8091 E. 2026/6875 K.

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2021/2288 E., 2021/4028 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat DAVA TARİHİ : 22.06.2020 HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacının tutukluluğun gözden geçirilmesi kararlarının yasal süresi içerisinde yapılmadığı, kendisinde kararların tebliğ edilmediğinden itiraz hakkını kullanamadığı gerekçeleriyle 141/1-a maddesine dayanarak 131.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine ilişkin talebinin yasal şartlar oluşmadığından reddine karar verilmiş, karara karşı davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafından temyizi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacının temyiz sebepleri; tutukluluğun gözden geçirilmesinde yasal otuz günlük sürelerin aşıldığına, tazminat istemi ile ilgili olarak esas davanın sonucunun beklenmesinin gerekmediğine, tazminata hükmolunması gerektiğine, sair nedenlere ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, "...Davacının yargılamasına devam edilen İstanbul 23. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2020/56 Esas sayılı dosyasında, İstanbul 6. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2918/636 Sorgu sayılı kararıyla 19.07.2018 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçundan tutuklandığı, tutuklu olarak yargılamasının devam edildiği ve dosyanın derdest olduğu, davacının sanığı olduğu dosyada gözaltında kaldığı ve tutuklulukta geçen sürelerde yasalara aykırı bir durumun tespit edilmediği, ilgili dosyanın soruşturma aşamasında ve yargılama aşamasında tutukluluk incelemelerinin ve diğer işlemlerin yasal süresinde yapıldığı, yine davacının gözaltına alınmasına, tutuklanmasına ve tutukluluk değerlendirme işlemleri ile tutukluk halinin devamında dair itirazları üzerine verilen kararların dosyada mevcut olduğu, görülmüştür.

5271 sayılı CMK’nın tazminat istemenin koşulları başlığını taşıyan 142. maddesinde; ''Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde'' bulunulabileceği hükme bağlanmış ise de aynı Kanunun ''Tazminat istemi'' başlıklı 141. maddesi incelendiğinde, bir kısım tazminat nedenleri konusunda karar verilmesi için, davanın esasıyla ilgili bir karar verilmesi zorunluluğunun bulunmadığı dolayısıyla bu nedenlere dayalı istemlerde, davanın sonuçlanmasına gerek bulunmadığı yasal düzenlemeden anlaşılmaktadır. Asıl davanın sonucuna bağlı veya asıl davada verilecek kararları etkileyici talepler yönünden ise mutlaka davanın esasıyla ilgili verilen karar veya hükmün kesinleşmesi zorunludur. Bu kapsamda davamıza konu tazminat dava dosyasına göre, davacının tazminat talebinin dayanağı olan iddialarının asıl davada verilecek kararı etkileyecek nitelikte olduğu kanaatiyle de, davacı hakkında tazminat istemine konu koruma tedbiri uygulanmasına neden olan üzerine atılı suça dair açılan ceza davasının halen derdest olduğu dolayısı ile davacı hakkında verilmiş ve kesinleşmiş bir beraat hükmü bulunmadığı gözetilerek" gerekçesiyle davanın reddine verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR 5271 sayılı CMK’nın tazminat istemenin koşulları başlığını taşıyan 142. maddesinde; “Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde” bulunulabileceği hükme bağlanmıştır. Ancak asıl davanın sonucuna bağlı olmayan ve asıl davada verilecek kararları etkilemeyecek talepler yönünden mutlaka davanın esasıyla ilgili verilen karar veya hükmün kesinleşmesi zorunlu değildir. 5271 sayılı CMK'nın 141/1-a. maddesinde kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğun devamına karar verilen kişilerin tazminat isteminde bulunabileceğinin belirtildiği, tazminat talebinin dayanağı olan yargılama dosyasında davacının tutukluluğun gözden geçirilmesinin yasal süresinde yapılmadığı, ve tutukluluğun devamı kararlarına karşı itiraz hakkının kullandırılmadığına dayanan tazminat talebi ile ilgili olarak asıl davada hüküm verilmesinin veya verilen hükmün kesinleşmesinin beklenmesine gerek bulunmadığı, zira bu hususa ilişkin tazminat taleplerinin asıl davanın sonucunu etkileyici veya asıl davanın sonucuna bağlı olmadığı anlaşılmakla birlikte Yerel Mahkemece davacının tazminat talepleri hakkında davanın esasına girilerek değerlendirme yapıldığı gözetildiğinde hatalı gerekçe ile reddine karar verilmesi bozma nedeni yapılmamıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, tazminat şartlarının oluşmadığının saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararında davacı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.07.2026 tarihinde karar verildi.