Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2026/1103 E. 2026/8886 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/11967 Değişik iş SUÇ :Tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 22.09.2023 tarihli ve 2023/142211 Soruşturma, 2023/63661 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin merci İzmir 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 08.12.2023 tarihli ve 2023/11967 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 08.12.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 28.01.2026 tarihli ve 2024/20217 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.02.2026 tarihli ve KYB-2026/18167 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.02.2026 tarihli ve KYB-2026/18167 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müştekinin şikayet dilekçesinde; internetten yaptığı araştırma sonucu yetkili servis olduğunu düşünerek derin dondurucusunun tamiri için ...Grup Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile telefonla iletişime geçtiği, evine gelen iki şahsın derin dondurucunun motorunu değiştirdiklerini söyleyerek toplam yedi ila sekiz dakika süren tamirat işlemi neticesinde müştekiden 7.950,00 Türk lirası talep ettikleri, müştekinin bu meblağı ödediği, şahıslar ayrıldıktan sonra derin dondurucunun halen arızalı olduğunu fark ettiği ve aynı numarayı tekrar aradığı ancak şüphelilerin önce kendisini oyaladıklarını, daha sonra ise yönlendirdikleri kişinin yalnızca ısı ayarı değiştirerek arızayı giderdiğini, bu suretle en başta motor değişimi adı altında yapılan işlemlerin kendisini kandırmaya yönelik olduğunu anladığını, daha sonra farklı bir firmayı kontrol için çağırdığında derin dondurucunun motorunun değişmediğini öğrendiğini, kendisini dolandıran şüpheliden şikayetçi olduğunu beyan ettiği, Her ne kadar incelemeye konu İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 22.09.2023 tarihli kararında söz konusu iddiaların hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, karara yapılan itirazın İzmir 4. Sulh Ceza Hakimliğince kararın dayandığı gerekçelerin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile itirazın reddine karar verilmiş ise de; müştekinin iletişim kurduğu hattın sahibinin tespiti, ...Grup Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları Sanayi Ticaret Limited Şirketi yetkilisi veya yetkililerinin tespiti ile ifadelerine başvurulması, müştekinin derin dondurucusuna yapılan tamirat ve tadilat işlerine ilişkin anılan şirket kayıtlarının temini ile gerçeği yansıtıp yansıtmadığına ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılması neticesinde, toplanacak diğer deliller ile yapılacak inceleme sonucuna göre şüpheli veya süphelilerin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturmaya dayalı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikayetçinin evinde bulunan derin dondurucunun yiyecekleri soğuk tutmaması üzerine internetten araştırma yaptığı ve yetkili servis olduğunu düşündüğü ...Grup Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları San. Tic. Ltd. Şti. ile iletişime geçtiğinin, eve gelen iki kişinin 7-8 dakika içeride kaldıktan sonra, derin dondurucunun motorunu değiştirdiklerinden bahisle şikayetçiden 7.950,00 TL para alarak evden ayrıldıklarının, bir müddet daha aynı şikayetin devam ettiğinin, daha sonra şüphelinin eve tekrar gelerek ısı ayarını yükseltmek suretiyle sorunu çözdüğünün, şikayetçinin bu durumdan şüphelenerek, sorunun yalnızca ısı ayarından kaynaklandığını düşünmesi üzerine eve bir başka teknik ekip çağırdığının, gelen kişilerin yaptıkları kontrolde ise şikayetçiye motorun değişmediğini, eski motorun bandrolüyle birlikte durduğunu, motor değiştirme işleminin en az 40 dakika sürdüğünü ve yalnızca servise götürülerek orada kaynak makinesi marifetiyle değiştirilebileceğini söylediklerinin, şüpheliye yeniden ulaşılamadığının, bu şekilde şüphelinin hileli hareketlerle haksız menfaat temin ettiğinin iddia olunması karşısında; şüphelinin ifadesinin alınması, ticaret sicil kayıtlarının celbi ile suç tarihinde ...Grup Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları San. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisinin tespit edilmesi, hangi işle iştigal ettiklerinin, yetkili servis olup olmadıklarının belirlenmesi, dosyada mevcut fatura ve teknik servis formunun incelenerek gerçekliğinin araştrılması, irtibata geçilen hat sahiplerinin tespit edilmesi, derin dondurucuda hangi işlemlerin yapıldığına ilişkin teknik bilirkişiden rapor alınması, şüphelinin benzer eylemleri nedeniyle soruşturma ve kovuşturma dosyalarının bulunup bulunmadığı tespit edilerek, temini halinde incelenmesi, bu dosyayı ilgilendiren delillerin onaylı suretlerinin dosya arasına alınması, sonucuna göre somut olayda atılı suçun unsurlarının oluşup oluşmadığının takdir ve tayin edilmesi gerekirken; "...müştekinin vaki şikayetine konu olayın nitelik itibarı ile özel hukuk hükümleri çerçevesinde faaliyet gösteren ve hukuk mahkemeleri nezdinde muktezaya bağlanması gereken hususlara ilişkin olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İzmir 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 08.12.2023 tarihli ve 2023/11967 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.10.2026 tarihinde karar verildi.