Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2026/1317 E. 2026/4808 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2025/156 E., 2025/634 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, emeklilik hizmetlerinden faydalanmak üzere Kuruma başvuru yaptığını, Kurum tarafından müvekkiline verilen cevapta, kendisinin 02.01.1984 tarihinde işe giriş bildirgesinin çırak olarak işaretlendiğini, bu nedenle 01.09.1985-30.08.1989 tarihleri arasındaki çalışmasının uzun vadeli sigorta kolu olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığının, müvekkilinin askerlik döneminden sonraki dönem olan 01.03.1991 tarihli işe giriş bildirgesi nazara alınarak 25 yıl sigortalılık süresi 52 yaş ve 5525 prim gün sayısına ihtiyacı olduğunun bildirildiğini, yaş şartını sağlamaması nedeniyle talebinin reddedildiğinin bildirildiğini, çırak olarak bildirilen ve tespiti istenilen dönemde müvekkilinin davalı iş yerinde üretimle ilgili olarak çalışmalara bilfiil katıldığını, meslek ve sanat eğitiminin arka planda tutulduğunu, bu nedenle çıraklık ilişkisinden söz edilemeyeceğini beyan etmiş, müvekkilinin sigorta başlangıç tarihinin 02.01.1984 olarak tespitini, Mahkeme aksi kanaatte ise müvekkilinin çıraklık vasfını kaybettiği 18 yaşına girdiği tarih olan 25.08.1987 tarihi olarak tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Kurum işlemlerinin hukuka uygun olarak yerine getirildiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2023 tarihli kararıyla; davanın kabulüne, davacının davalı şirkete ait .. iş yeri numaralı iş yerinde uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak sigortalı çalışma başlangıç tarihinin 25.08.1987 olduğunun tespitine karar verilmiştir. IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı Kurum vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairemizin 03.05.2023 tarihli ilamı ile "... Mahkemece, dinlenen tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermeye yönelik olmak üzere davacının iş yerinin hangi bölümünde; hangi işi yaptığı, dava konusu dönemde davacının iş yerinde yapılan imalat işlerini yapabilecek durumda olup olmadığının tam olarak açıklığa kavuşturulması için dinlenen bordro ve davacı tanıklarının bu hususlarda tekrar beyanlarına başvurul malı, el de edilecek sonuca göre davacının iş yerindeki çalışmasının meslek ve sanat öğrenimine yönelik mi yoksa üretime yönelik, üretimin bir parçası olacak şekilde mi olduğu tespit edilmeli, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir...." gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. İkinci Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesince verilen 08.07.2024 tarihli kararıyla, davanın kabulü ile davacının 02.01.1984 tarihinde davalı ... Sanayi ve ... Limited Şirketi bünyesinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespiti ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 25.08.1987 tarihi olduğunun tespitine, karar verilmiştir. 2.Dairemizin 06.11.2024 tarihli ilamında; Mahkemece, davalı iş yerinin dava konusu 1984/1.dönem bordrosunda çalışmaları iptal edilmemiş tüm bordro tanıklarının tespit edilerek yukarıda belirtilen kapsamda beyanları alınmalı, beyanlarının yetersiz olması ya da dinlenmemeleri halinde dava konusu dönemde işyerine komşu iş yeri ve kayda geçmiş çalışanlarının, vergi, belediye, ... ve emniyet aracılığıyla yapılacak araştırmayla yöntemince saptanarak, sigortalılık ve vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle re’sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bu şekilde komşu iş yeri ve çalışanlarının tespit edilememesi halinde tarafların da beyanları alınarak çalışmayı bilebilecek olan kişilerin tespit edilerek sigortalılık ve vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanları alınmalı böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur. C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Bozma ilamı sonrasında 26.05.2025 tarihli celse ara kararı ile davacı ve davalı şirket vekiline 1984/1 dönem bordrosunda çalışanların bilgilerini sunmak üzere süre verilmiş ve ...'ya müzekkere yazılarak davalı iş yerinin 1984/1 bordrosundaki çalışanların iletişim ve kimlik bilgilerinin gönderilmesi ara kararı kurulmuş, gelen cevaplar doğrultusunda 10.09.20 25... .09.2025 tarihli celselerde bordro tanıkları ..., ..., ... ve ...'ın beyanları alınmış, tüm bordro tanıkları beyanlarında davacının davalı işyerinde üretimin parçası olan işlerde öğrenme maksatlı olarak değil üretimin devamını sağlayacak nitelikte çalıştığını, çalışırken de bu işler için fiziksel yeterliliğe sahip olduğunu, iş yerinde genel olarak fırın ve hamur imalatının yapıldığını, davacının da çalıştığı sürelerde üretimin tüm aşamalarında çalıştığını beyan ettikleri görülmekle, Yargıtay bozma ilamında tespit edilmesi gereken hususlarda açık ve net beyanlarda bulunmaları nedeniyle zabıta ve komşu iş yeri tanıkları araştırmasına gidilmemiş ve davacının 02.01.1984 tarihinde davalı ... Makine Sanayi ve ... Ltd. Şti. bünyesinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespiti ile avacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 25.08.1987 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiş ve Yargıtay bozma ilamındaki eksiklikler de giderilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının 02.01.1984 tarihinde davalı ... Makine Sanayi ve ... Ltd. Şti. bünyesinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespiti ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 25.08.1987 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz talebinde bulunmuş olup davanın reddinin gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. 1.5510 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesinde; "Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir" hükmü öngörülmüştür. 2.Eldeki davada, Mahkemece davanın kabulü kararı yerinde olmakla birlikte davacının 25.08.1969 doğumlu olduğu, 02.01.1984 tarihinde 14 yaşında olduğu, buna göre, davacı yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 25.08.1987 tarihi olduğu, bu tarihten önceki hizmet süresinin de prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiği yönünde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. 3. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddine; 2.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmününün, (3) no.lu paragrafına devamla eklenmek üzere "...Davacının 02.01.1984 tarihindeki 1 günlük hizmet süresinin prim gün ödeme sayısına ilave edilmesine... " ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.