Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/20681 E. 2026/6178 K.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2771 E., 2025/2500 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 4. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/273 E., 2024/227 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 22.02.2012 tarihinden itibaren 5 aylık, 05.09.2012-06.06.2013 dönemindeki 9 aylık ve 12.07.2013-30.04.2015 tarihleri arasındaki 21 aylık çalışması olmak üzere toplam 35 aylık çalışmasının denetmen raporu ile toplamda 1059 günlük çalışma süresinin iptal edildiğini, müvekkilinin anılan dönemlerde fiilen çalıştığını, bu hizmetlerinin iptal edilmesi sonucunda 01.09.2017-21.12.2018 tarihleri arasında ödenen aylıklar için davacıya 21.083,97 TL borç tahakkuk ettirildiğini ve yaşlılık aylığının da durdurulduğunu, ne var ki yapılan bu kurum işlemlerinin tamamının hatalı olup, çalışmalarının fiili çalışmaya dayalı olmadı nedeniyle çalışmalarının iptalinin mümkün olmadığını, Kurum işlemlerinin iptali ile kesilen aylığın yeniden bağlanması ve çalışmalarının fiili olduğunun tespiti gerektiğini, belirterek kurum işleminin iptali ile kesilen maaşlarla ilgili uğramış olduğu kayıpların kanuni faizi ile birlikte tahsiline kadar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davalı Kuruma başvurulmasının gerektiğini ve dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının davasının reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme yapılarak usul ve yasaya aykırı karar verildiği, kendi çalışmalarının fiili çalışmaya dayalı olup, Kurum tarafından ,iptal işleminin yersiz yapılmış olduğunu, bu konuda dinlenen tanıkların da kendi çalışmalarının doğruladıklarını beyanla temyiz başvurusunda bulunmuştur. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının ... Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait ... sicil sayılı bina inşaatı iş yerinden Kuruma bildirilen 1059 günlük çalışmasının fiili bir çalışmaya dayalı olduğunun ve buna göre Kurum tarafından yapılan aylık işlemine ve borç tahakkukuna ilişkin işlemin de iptali ile kurumca kesilen aylığın yeniden bağlanması talebine ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır. 3.Eldeki davada, davacı davalıya ait inşaatlarda çalıştığını ... Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait ... sicil sayılı bina inşaatı iş yerinden Kuruma bildirilen 1059 günlük çalışmasının gerçek olduğunu iddia etmiş olup dava dilekçesi ekinde sunulan ve üzerinde matbu olarak ... Yapı İnşaat Müteah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ismi ve adresinin yer aldığı tediye makbuzlarında davacıya muhtelif tarihlerde işçilik bedeli verilen para açıklaması ile ödemeler yapıldığı, parayı veren ve alan kişilerin imzasının bulunduğu, anılan makbuzlarda davacıya; 09.07.2012 tarihinde 225 TL, 28.06.2012 tarihinde 960 TL, 20.05.2012 tarihinde 720 TL, 15.03.2012 tarihinde 600 TL ödeme yapıldığı hususunun yer aldığı, Mahkemece bu tediye makbuzları davacının kendi nam ve hesabına çalıştığı yönünde değerlendirilmiş ise de 01.01.2012 - 01.07.2012 döneminde brüt asgari ücretin 886,50 TL, 01.07.2012-01.01.2013 döneminde brüt asgari ücretin 940,50 TL olduğu ve ilgili dönemlerde davacıya yapılan ödemelerin de bu kapsamda miktar itibariyle çalışması karşılığı olduğu gözetilmemiştir. Davacı çalıştığı iş yeri adresini tarif etmiş olup Mahkemece; davacının çalıştığını iddia ettiği ada-parsel numarası tespit edilerek yapı ruhsatı celbedilmek suretiyle söz konusu yapının talep konusu dönemde inşa edilip edilmediği belirlenip sonucuna göre karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.