Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/18022 E. 2026/5171 K.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1552 E., 2025/1780 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Rize 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/423 E., 2024/152 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .. .. Çay Fabrikası Müdürlüğüne bağlı .. .. Çay Alımyerinin 216 cüzdan numaralı üreticisi olduğunu, 01.05.1994 yılında üreticiliğinin başladığını ve halen devam ettiğini, ilk prim tevkifatının 1999 yılının Mayıs ayında yapıldığını ve kesintilerin 2017 yılı Mayıs ayına kadar devam ettiğini, ancak ... hizmet kayıtlarına göre müvekkilinin 01.05.2008 - 31.05.2008 tarım sigortalısı olarak kaydının bulunduğunu, ancak Çay Fabrikası kayıtlarına göre 01.05.1999-01.08.2016 tarihleri arasında Bağ-Kur kesintisi yapıldığını, müvekkilinin ..'a veya ...'ya tarımsal faaliyetini terk ettiğine ilişkin bir bildirimi olmadığını beyanla; müvekkilinin 01.06.1999 tarihinden 5510 sayılı Kanun'un 4a maddesi uyarınca hizmet akdi ile başkası yanında çalışmaya başladığı 13.01.2016 tarihine kadar 2926 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun (4b b.4) kapsamında zorunlu tarım sigortalısı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı Kurum üzerine yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının .. .. Odasının bildirim tarihi olan 20.10.2011 tarihi itibariyle re'sen tescilinin yapıldığını, yine .. Odasından getirdiği 20.03.2012 tarihli muafiyet belgesine istinaden sigortalılığının durdurulduğunu, davacının 01.09.2021 tarihli talebi üzerine sigortalılık başlangıç tarihinin tevkifatı takip eden ayın başı olan 01.06.1999 tarihine çekildiğini, 1479 sayılı Kanun'un Ek:19. maddesi gereğince aynı tarih itibariyle durdurulduğunu, 01.05.2008 tarihinde yeniden başlatılan sigortalılığının 5510 sayılı Kanun GM:63 gereğince aynı tarih itibariyle durdurulduğunu, davacının prim borçlarının ve durdurulan sigortalılık sürelerinin yapılandırılması için 7326 sayılı Kanun'dan yararlandırılmasını içerir 30.12.2020 tarihli dilekçesine istinaden 01.06.1999-30.11.2021 arasında 4.579 gün sayısı karşılığı borç yapılandırma işlemi yapılarak borcun 01.10.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının 01.06.1999-20.03.2012 tarihleri arasında 29 26... s.K. M:4/1-b/ b.4 maddesi kapsamında sigortalı olarak kabul edildiğinden bu dönem için dava açmasında hukuki yarar bulunmadığını, 20.03.2012 tarihinden sonra ise 5510 sayılı Kanun'un sigortalı sayılmayanlar başlıklı 6/ı bendi gereğince sigortalı sayılmadığını beyanla; davacının davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davalı Kurum tarafından kabul edilen 01.06.1999-20.03.2012 dönemi yönünden hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine, 2-Davalı Kurum tarafından kabul edilen süreler dışında kalan 21.03.2012-30.06.20 14... .01.2015-30.06.2015 dönemi yönünden davanın kabulü ile, davacının 21.03.2012-30.06.20 14... .01.2015-30.06.2015 dönemlerinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, 3-Davalı Kurum tarafından kabul edilen süreler dışında kalan 01.07.2014-31.12.20 14... .07.2015-31.12.2015 dönemi yönünden davanın reddi ile, davacının 01.07.2014-31.12.20 14... .07.2015-31.12.2015 dönemlerinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmadığının tespitine" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının, HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ortadan kaldırılmasına, esas hakkında yeniden karar verilmesine, Davanın kısmen kabul kısmen reddine; Davalı Kurum tarafından kabul edilen 01.06.1999-20.03.2012 tarihleri arasındaki dönem yönünden hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine, Davacının 21.03.2012-13.01.2016 tarihleri arasındaki dönemde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine," karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, davada aldırılan 19.12.2022 tarihli bilirkişi kök raporunda; davacının 20.03.2012-13.01.2016 tarihleri arasında 2.800,00 m² çay bahçesinden elde ettiği brüt gelirlerden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın , 5510 sayılı kanunda tanımlanan prime esas kazanç alt sınırının otuz katından az olduğu, dolayısıyla belirtilen tarih aralığında 5510 sayılı Kanun'un 6/ı maddesi gereğince sigortalı sayılamayacağının anlaşıldığını, davacının kardeşinin arazinde kendi adına tarımsal faaliyette bulunduğunu ispatlayamadığını, Bir kısmı akrabaları olan tanıklar davacının kardeşinin arazisini kullandığını belirtmişse de bu husus resmi belgelerle çeliştiğini, davacının tarımsal faaliyetinden elde ettiği gelirin, 5510 sayılı Kanun'da tanımlanan prime esas kazanç alt sınırının otuz katından az olduğundan 20.03.2012-13.01.2016 tarihleri aralığında 5510 sayılı Kanun'un 6/ı maddesi gereğince sigortalı sayılması imkanı bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, dosya içerisine alınan bilgi ve belgeler, tanıklar beyanı, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.