Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/13880 E. 2026/3781 K.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1162 E., 2025/3116 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Sandıklı 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2024/146 E., 2025/114 K.

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacının, 1995-1996 ... öğretim yılında .. ili Sandıklı ilçesi .. .. .. İlköğretim Okulunda sözleşmeli olarak resim ve müzik öğretmeni olarak çalıştığını ileri sürerek müvekkilinin 1995-1996 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespit edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın idari yargıda çözümlenmesi gerektiğinden, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca hak düşürücü sürenin de geçtiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacı tarafın 26.04.20 24... .11.2024 tarihli dilekçelerindeki "Çalışmanın 5434 sayılı Kanun'a tabi olduğu" yönündeki beyanları ile dava dilekçesi ekindeki ve 01.11.2024 tarihli dilekçe ekindeki Yıllık Ders Planı ve .. .. .. İlkokulunun 11.09.1995 tarihli Öğrenci Derse Giriş-Çıkış Zaman Çizelgesi incelendiğinde; davacı tarafın ilgili dönemdeki çalışmalarının 5434 sayılı Kanun'a tabi olduğu anlaşılmış olup, 5434 sayılı Kanun'a tabi çalışmanın tespitine ilişkin davanın idari yargıda görülmesi gerektiği" gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili özetle, 1.Müvekkilinin 1995-1996 ... öğretim yılında .. ili .. ilçesi .. .. .. İlköğretim Okulunda sözleşmeli olarak resim ve müzik öğretmeni olarak çalıştığını, Milli ... Müdürlüğü'nün müvekkili hakkında hiçbir belgeye rastlanılamadığı şeklindeki cevabi yazısı üzerine işbu davanın açıldığını, 2.Çalışmanın tanık beyanları ile sabit olduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde “Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun'un 114/c maddesine göre mahkemenin görevli olması dava şartıdır. 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.” hükmü düzenlenmiştir. Dolayısıyla görev konusunun, mahkemelerce her aşamada resen gözetilmesi gerekir. Bir yerdeki davaya hangi mahkemenin bakacağını göreve ilişkin hükümler belirler. Davanın hangi yargı kolunda, ilgili yerdeki mahkemelerin hangisinde görüleceği görev kurallarıyla belirlenir. Görev kamu düzenine ilişkindir. Bu sebeple göreve dair itirazlar yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkeme tarafından da davanın her aşamasında re'sen dikkate alınır. Davanın tarafları da mahkemenin görevini belirler şekilde anlaşma yapamazlar. İş Mahkemeleri, 5521 sayılı Kanun ile kurulmuş istisnai nitelikte özel mahkemeler olup 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 106. maddesi ile mülga 506 sayılı Kanun'da, bu Kanun uygulamasından doğan uyuşmazlıkların yetkili iş mahkemelerinde görüleceği, 5510 sayılı Kanun’un 101. maddesinde de aksine hüküm bulunmayan hallerde, 5510 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği düzenlenmiştir. 2.Eldeki davada, davacının 1995-1996 tarihleri arasında sözleşmeli öğretmen olarak çalıştığını ileri sürerek hizmet tespitini istediği, davacının hizmet döküm cetveline bakıldığında ilk bildiriminin 11.03.1998 tarihinde dava dışı iş yerinden 4/1-a kapsamında yapıldığı, davacının son bildirimi olan 17.03.2023 tarihine kadar yapılan tüm bildirimlerin 4/1-a kapsamında olduğu, 5434 sayılı Kanun kapsamında bir çalışmasının bulunmadığı, ilgili okul ve İlçe Milli ... Müdürlüğünce davacıya ilişkin bir belgenin bulunmadığının bildirildiği, davacı vekilinin 26.04.20 24... .11.2024 tarihli beyan dilekçelerinde davacının 5434 sayılı Kanun'a tabi olarak çalıştığını beyan ettiği, Mahkemece davanın idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

3.Yukarıdaki açıklamalar ışığında yapılan değerlendirmeye göre, davacının talep döneminde ve sonrasında 5434 sayılı Kanun kapsamında çalışmasının bulunmadığı anlaşıldığından, sözleşmeli çalıştığını beyan ettiği dönemde 506 sayılı Kanun'un 79. maddesine göre çalışmış olabileceği, işbu davanın adli yargıda ve hizmet tespiti davası kapsamında görülmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.