Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/10250 E. 2024/10785 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/597 E., 2023/416 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Elbistan İş Mahkemesi SAYISI : 2019/16 E., 2022/16 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ve davalılardan ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ...'ya ait işyerinde ağır vasıta şoförü olarak çalışmaya başladığını, çalışması devam ederken 18.12.2015 tarihinde işverenin talimatı ile ve onun eşliğinde EÜAŞ B Termik Santraline bozulan bir vince bakmak amacıyla gittiğini, işvereninin talimatı ve zorlaması ile arızalı vince çıkartıldığını ve vincin üzerinden düşerek yaralandığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere geçici iş göremezlik için 500 TL, kalıcı iş göremezlik için 29.500 TL, yaptığı harcamalar için 5000 TL maddi tazminatın ve 50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili 14.12.2021 tarihli dilekçesi ile, davalı taraflardan EÜAŞ yönünden fazlaya ilişkin talep, dava ve ıslah ... saklı kalmak kaydıyla talebini artırmadığını, maddi tazminat yönünden artırım talebinin davalı EÜAŞ dışındaki diğer davalı ... için olduğunu belirterek, davacı müvekkili için 296.843,26 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte (davalı EÜAŞ yönünden dava dilekçesinde talep edilen 30.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı EÜAŞ vekili cevap dilekçesinde, davacının iş kazasının gerçekleştiğini iddia ettiği tarihte 2.Ünite kazan binasında demontaj-montaj işi anahtar teslim bir iş olduğunu, herhangi bir iş kazası olması durumunda tüm sorumluluğun öncelikli olarak yüklenici firmaya ait olduğunu, müvekkili şirketin davada taraf sıfatının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, olayın iş kazası olmadığını, müvekkilinin davacı ile birlikte olay yerine geldiklerinde müvekkilinin aracını vinçten 70 metre kadar uzağa park ederek, davacıya araçta kalmasını tembih ederek vincin yanına gittiğini ve onarım işlerini takip ettiğini, davacının ise müvekkilinin talimatının aksine araçtan inerek vincin tamir işlerini izleyebilmek üzere çıktığı 2 metre kadar yüksekliği bulunan duvardan düştüğünü, ayrıca davacının sürekli iş göremezliğinin söz konusu olmadığını, açılan davanın haksız olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile , olayın iş kazası olduğunun Kurum tarafından tespit edildiği, davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %50 olarak belirlendiği, 19.08.2020 tarihli kusur raporunda davalı işveren ...'nın %80 oranında, davacının ise %20 oranında kusurlu olduğu, davalı EÜAŞ'ın ise kusurunun bulunmadığı sonucuna varıldığı, bilirkişi raporuna itirazlar doğrultusunda yeniden rapor aldırıldığı, 16.12.2020 tarihli kusur raporunda bilirkişi heyetinin önceki rapora iştirak ettikleri, davalı işveren ...'nın ağır ihmalinin, davacının ise ihmalinin bulunduğu ve kusurlu oldukları, davalı EÜAŞ'ın ise kusurunun bulunmadığı kanaatinin bildirildiği, davacının davalı ...'nın işçisi olduğu ve yanında şoförlük yaptığı, kaza tarihinde Ekon inşaat şirketine kiralanan vincin arızalanması nedeniyle vincin bulunduğu davalı EÜAŞ'a ait sahaya gittikleri, arızayı gidermek için ustanın çalıştığı esnada davalı işveren ile davacının vincin üzerine çıktıkları ve davacının yüksekten düştüğü, Bununla birlikte davalı EÜAŞ ile Ekon firması arasındaki anahtar teslimi şeklindeki sözleşme ve Ekon şirketi(kiracı) ile davalı ...(kiralayan) arasındaki vinç kiralama sözleşmesi incelendiğinde davalı EÜAŞ'ın söz konusu iş kazasının oluşumunda herhangi bir dahlinin ve kusurunun bulunmadığı sonucuna varıldığı, denetime elverişli 15.11.2021 tarihinde aldırılan aktüerya raporu ile ıslah dilekçesi doğrultusunda davacının maddi tazminat talebinin kabulüne karar verildiği; manevi tazminatın, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, davacının maluliyet durumu, maluliyetin şekli ve vücut fonksiyonlarına göre neticesi bakımından günlük yaşamına yönelik etkisi, kaza tarihi ile kazanın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklandığı gözetilerek takdir edildiği, davalı ...'nın söz konusu iş kazasında kusurlu ve sorumlu olduğu diğer davalı EÜAŞ'ın ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle "davanın davalı EUAŞ yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, 296.843,26 TL maddi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği tarih olan 03.10.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 35.000,00 TL manevi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği tarih olan 03.10.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine " karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılardan ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili, EÜAŞ'ın asıl işveren olarak olayda kusurlu ve kazanın neticelerinden müşterek müteselsilen sorumlu olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın hakkaniyete uygun belirlenmediğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur. Davalı ... vekili; kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, davacının iş gücü kaybının dava konusu kazadan kaynaklanıp kaynaklanmadığının yeterince araştırılmadığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince hükme dayanak alınan kusur raporlarındaki değerlendirmelerin oluşa, dosya kapsamına ve iş güvenliği mevzuatına uygun olduğu kanaatine varıldığı ve davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurularının reddine karar verildiği, davalı işveren ...'nın %80, davacıya %20 oranında kusur atfedildiği, EÜAŞ'ın kusurunun bulunmadığı, maluliyet oranın %50 olduğu, kazanın oluşumundaki kusur oranı, sonucunda meydana gelen elem ve ızdırabın derecesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, özellikle 26.06.1966 gün ve 1966/7-7 sayılı İçtihadı Birleştirme kararının içeriği dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarında isabet bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının tatmin edici olmaktan uzak bulunması, kazalı davacının maluliyet oranı, paranın satın alma gücü ve sair unsurlar dikkate alınarak ilk derece mahkemesince 35.000 TL olarak hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının 50.000 TL'ye yükseltilmesi yoluna gidildiği, EÜAŞ alt işvereni tarafından işveren ...'ya ait vincin kira sözleşmesi ile kullanıldığı, kiralık vincin bulunduğu Afşin- Elbistan Termik Santrali sahasında arızalanması sonucu işverenin arızalı vinci onarmak üzere Gebze'den teknik personel getirttiği, arızanın giderildiği esnada vincin bulunduğu alanda bulunan personelin sağlık ve güvenlik yönünden zarar görmemesi için her türlü tedbir alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeni ile EÜAŞ'ın da kusuru bulunduğu bu yönden anılan davalı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin yerinde görülmediği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün ortadan kaldırılmasına, davanın kısmen kabul kısmen reddine " 296.843,26 TL maddi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği tarih olan 03.10.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, (taleple bağlı kalınarak davalı EÜAŞ 30.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 35.000,00 TL manevi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği tarih olan 03.10.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 20.06.2023 tarihli tashih şerhi ile reddedilen manevi tazminat yönünden hükmedilen vekalet ücreti hükümden çıkarılmış, 06.07.2023 tarihli tashih şerhi ile de manevi tazminat tutarının 50.000,00 TL olarak yazılması gerekirken, sehven maddi hata ile 35.000,00 TL olarak yazıldığı gerekçesiyle hüküm bölümünün 3/b bendi "50.000,00 TL manevi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği tarih olan 03.10.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" şeklinde tashih edilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, davacının iş gücü kaybının dava konusu kazadan kaynaklanıp kaynaklanmadığının yeterince araştırılmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur. Davalı ...Ş. vekili; dava dışı Ekon Endüstri İnşaat ve Ticaret A.Ş. firması ile davalı şirket arasında B Santrali kazan binasında meydana gelen yangın nedeniyle bakım, onarım vb. işlemlerin yapılması için ihale usulüyle anahtar teslimi iş sözleşmesi imzalandığı, Ekon firması ile müvekkili Kurum arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi olmadığı, müvekkili Kurumun maddi ve manevi tazminattan müteselsilen sorumlu tutulmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, istinaf mahkemesinin tavzih-tashih kararının çelişki doğurduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 313 üncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi 3. Değerlendirme Hükümlerin tashihi; 6100 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, Mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Yine yasanın hükmün tavzihi başlıklı 305 inci maddesinde hükmün yeterince açık olmaması veya icrasında tereddüt uyandırması yahut birbirine aykırı fıkralar içermesi durumunda icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her birinin hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebileceği, hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçların tavzih yolu ile sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceği düzenlenmiş, 28.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren hükmün tamamlanması başlıklı 305/A maddesinde ise taraflardan her birinin nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebileceği, bu karara karşı kanun yoluna başvurulabileceği belirtilmiştir. Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesinin 30.05.2023 tarihli gerekçeli kararının gerekçe bölümünde, "İlk Derece Mahkemesince 35.000 TL olarak hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının 50.000 TL’ye yükseltilmesi yoluna gidildiği" belirtilmiş; ancak hüküm bölümünde hükmedilen manevi tazminat miktarı 35.000 TL olarak yazılmış, ayrıca hüküm bölümünde davalı lehine reddedilen manevi tazminat nedeniyle vekalet ücretine hükmedilmiştir. Davacının tashih başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 20.06.2023 tarihli tashih şerhi ile sehven maddi hata ile yazıldığı belirtilerek "hüküm bölümünden "g-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat ücreti yönünden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara müştereken ve müteselsilen verilmesine" cümlesi çıkarılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesince 06.07.2023 tarihli tashih şerhi ile de manevi tazminat tutarının 50.000,00 TL olarak yazılması gerekirken, sehven maddi hata ile 35.000,00 TL olarak yazıldığı gerekçesiyle daha önce hüküm bölümünde 35.000 TL olarak gösterilen manevi tazminat tutarı "b-50.000,00 TL manevi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği tarih olan 03.10.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilmiştir. Mahkemece, tavzihin asıl amacının hükmü açıklamak, icrasındaki tereddüdü gidermek ya da birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa bu aykırılığı gidermek olduğu, bu kapsamda tavzih yolu ile ancak hükmün gerçek anlamının ortaya konulabileceği ya da hükümdeki çelişkilerin giderilebileceği, yoksa hükümün tavzih veya tashih yolu ile değiştirilemeyeceği gözden kaçırılarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, temyiz eden davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları dikkate alınarak, bozma sebebine göre bu aşamada sair temyiz itirazları incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesinin esas hakkında verdiği karar bozulmalıdır. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi