Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2026/3230 E. 2026/4824 K.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2026/713 E., 2026/666 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Çarşamba 5. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/12 E., 2025/123 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderine yönelik temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: -K A R A R-

Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı pay oranında tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı ...'ye vesayeten ...; kısıtlı davacının muris babası ...'in Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 13 parça taşınmazının tamamını mirastan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olarak gelini olan davalı ...'e sattığını, bedel ve değerler arasında fahiş fark olduğunu, satışların gerçek olmayıp bağış amaçlı olduğunu ileri sürerek davalı adına tapu kayıtlarının davacının miras payı oranında iptali ile davacı ... adına tescilini, olmazsa tenkisini istemiştir.

Davalı; keşif yapılmadan önce cevap dilekçesiyle davayı kabul etmiş olup, keşif yapılmaksızın dava dilekçesinde belirtilen harca esas değer üzerinden harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince; davacının adli yardım talebinin kabul edildiği, harçlar kamu düzeninden olduğundan dava konusu taşınmazların dava tarihindeki değerlerinin ve davacının miras payına düşen dava değerinin belirlendiği, davalının cevap dilekçesiyle davayı kabul ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu taşınmazlarda davalı adına tapu kayıtlarının davacının payı oranında iptali ile davacı adına tesciline, davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden keşfen belirlenen dava değeri üzerinden alınması gereken 15.356,28 TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, davacı lehine 51.553,63 TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınmasına, suçüstü ödeneğinden yapılan toplam 22.944,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına karar verilmiş, karara karşı davalı vekilinin hükmün fer'ilerine yönelik istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden yasaya uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine, davalıdan alınması gereken nispi istinaf karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye harcın davalıdan alınmasına karar verilmiş, 18.03.2026 tarihli tashih şerhiyle; istinaf sebepleri itibariyle davalıdan maktu istinaf karar harcı alınması gerektiğinden bahisle davalıdan yeniden istinaf harcı alınmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davanın 1.000,00 TL değer gösterilmek suretiyle açıldığı, davalının ön inceleme duruşmasından önce cevap dilekçesiyle davayı kabul ettiği, sonrasında İlk Derece Mahkemesince keşif icra edilerek dava konusu taşınmazların değerinin saptandığı, davacının adli yardım talebinin ise kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; 6100 sayılı HMK’nın 308. maddesi gereğince, kabul, davacının talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir. Aynı maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre kabul, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur. Öte yandan davayı kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur (HMK’nın 311/1). Davalının davayı kabul etmesi ile dava konusu uyuşmazlık sona erer.

Karar ve ilam harçları ile vekalet ücreti HMK'nın 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden olup bu giderlerden aynı Kanun'un 326. maddesi uyarınca yargılamada haksız çıkan taraf sorumludur.

HMK'nın 312. maddesi hükmü gereğince, kabul beyanında bulunan taraf davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilir. Davalı, davanın açılmasına kendi hal ve davranışları ile sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmez.

Davanın kabulünde vekalet ücretinin ne şekilde belirleneceği, yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesi ile "anlaşmazlık davanın konusuz kalması, kabul, feragat, sulh veya her hangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, tarife hükümleri ile belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur..." şeklinde düzenlenmiştir.

Davanın kabulünde harçların ne şekilde belirleneceği ise 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi ile "Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır." şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda da belirtildiği gibi kabul, karşı tarafın ve hakimin kabulüne bağlı olmayan, davayı sona erdiren tek taraflı irade beyanıdır. Davalı ön inceleme duruşmasından önce davayı kabul etmiştir. Kabulle birlikte dava sona erdiğine göre, kabul beyanından sonra yapılan yargılama giderlerinden de davalı sorumlu tutulamaz. Bu nedenle Mahkemece keşfen belirlenen değer değil, dava dilekçesinde belirtilen 1.000,00 TL değer üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6. maddesi gereğince hesaplanacak nispi ücreti vekâletin yarısına, Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi gereğince karar ve ilam harcının 1/3'üne hükmedilmesi ve sadece kabul beyanından önceki yargılama giderlerinden davalının sorumlu tutulması, kabul beyanından sonraki yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerekirken Mahkemece keşfen saptanan değer üzerinden davalı aleyhine harç, yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi ve yargılama giderlerinin tamamından davalının sorumlu tutulması isabetsizdir.

Ne var ki, anılan husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalı vekilinin hükmün fer'ilerine yönelik olan temyiz itirazının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2. maddesi uyarınca, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi hükmündeki 3, 4 ve 5. fıkraların hükümden çıkarılmasına, 3 ve 4. fıkraların yerlerine sırasıyla "3-Davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden, davalı ön inceleme duruşmasından önce cevap dilekçesiyle davayı kabul ettiğinden, Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca dava dilekçesinde harca esas gösterilen 1.000,00 TL değer üzerinden alınması gereken 1/3 oranındaki harç da maktu harcın altında kalamayacağından 615,40 TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,", "4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'nin 6. ve 13/2. maddeleri uyarınca 1.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ibareleri yazılmak suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde temyiz eden davalıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.06.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.