Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2025/2516 E. 2026/3980 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/299 E., 2024/916 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Palu Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/99 E., 2023/148 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

- K A R A R - Dava, kadastro öncesine nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Kadastro sonucu Elazığ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 57... parsel, ... Mahallesi 3 42... parsel, 3 37... parsel ve... Mahallesi 1 17... parsel sayılı taşınmazlar vergi kaydı nedeniyle ... adına tespit ve tapuya tescil edilmiş, ... Mahallesi 3 37... parsel ile... Mahallesi 1 17... parselin ... kızı ...'in, ... ... Mahallesi 2 57... parsel ... oğlu ...'in kullanımında olduğu, ... Mahallesi 3 42... parsel üzerindeki iki katlı betonarme evin ... ... kızı ...'e ait olduğu tapu kaydının beyanlar hanesine şerh edilmiştir. Davacı ... ve ...; irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Davalı ... Müdürlüğü vekili taşınmazların vakfiye sınırları içerisinde olduğunu belirtip davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesi ile HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davanın kabulüne karar verilmesinde kural olarak bir isabetsizlik bulunmadığından davalı ... Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; Dosya kapsamından; dava konusu 1 17... parsel sayılı taşınmazın ifraz edildiği, ifraz sonucu oluşan 1 17... parsel sayılı taşınmazın ''yol'' vasfıyla tescil edildiği ve ... Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece zilyetlikle kazanım şartları davacılar lehine oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de taşınmazın ... Genel Müdürlüğü tarafında kamulaştırıldığı anlaşılmasına rağmen kamulaştırma evrakları dosya arasına alınmamış, kamulaştırma sonucu oluşan duruma göre karar verilmemiştir.

Hâl böyle olunca; Mahkemece öncelikle ... Genel Müdürlüğünden kamulaştırma evrakları ve haritası ilgili yerlerden getirtilerek fen bilirkişisinden kamulaştırma haritası zemine uygulanmak suretiyle kamulaştırılan kısımlar Mahkeme ve Yargıtay denetimine açık şekilde belirlenip krokide işaretlenmek suretiyle keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlemesi istenilmeli; davaya konu taşınmaz bölümünün kamulaştırma alanının içerinde kalıp kalmadığı üzerinde durulmalı, çekişmeli taşınmazın tamamı ya da bir bölümünün kamulaştırılan alan içinde kaldığının tespiti halinde tescil kararı yerine mülkiyetin tespitine yönelik karar verilmesi gerektiği düşünülmeli; toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Yukarıda değinilen husus göz ardı edilip noksan araştırma ve uygulama ile hüküm kurulması doğru değildir. Davalı ... Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenden ötürü yerinde bulunduğundan kabulü ile, Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz eden davalı harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.