İlk Derece Mahkemesi 2026/929 E. 2026/657 K.

T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/929 Esas KARAR NO : 2026/657

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/07/2025 KARAR TARİHİ : 16/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ilinde faaliyet gösteren bir mühendislik şirketi olduğunu, müvekkili şirketin İzmir Aliağa' da bulunan ... Rafinerisinin kuruluşu sırasında 2016 yılında ... A.Ş. İsimli şirket 8 adet küre tank imal ettiğini, çok ulusl uşirketlerin öncülüğünde yapılan bu rafinerideki 8 küre tankın imalatı sırasında işleyiş ve silsilenin yapılan işin sahibi ... şirketi olduğunu, şirketin azeri ... firmasına ait olduğunu, komuoyunda ... olarak da bilindiğini, ... şirketi Aliağa ilçesindeki Rafineri yapım işini ... Mühendislik hizmetleri inşaat Ltd. Şti isimli konsorsiyuma verdiğini, bu konsorsiyum çok uluslu bir konsorsiyum olduğunu, konsorsiyum İtalyan, İspanyol, Japon, ve Güney Kore ülkelerine mensup şirketlerden oluştuğunu, ... üst işvereni olduğunu, ... mühendislik hizmetleri şirketi 8 adet kürenin yapımı taşeron firma olan ...Mühendislik şirketine verdiğini, ...şirketinin ...' nın alt işvereni taşeronu olduğunu, ...şirketi ise küre yapım işini alt taşeron olarak müvekkili ... şirketine verdiğini, müvekkili ... şirketi 8 adet küre imalatı işinde alt taşeron olduğunu, müvekkili ... şirketinin yaptığı 8 adet küre tank imalatı sırasında kamuoyunda ... olarak da bilinen ... şirketi tarafından müvekkili şirketine kısmi ödemeler yapıldığını ancak müvekkili şirketin alacağının büyük bir bölümünün ödemediğini, Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesinin 218/56 D.İş sayılı tespit raporunda hesaplanan zararın güncel olarak 8.000.000 USD olduğunu, müvekkili şirket tarafından 17/07/2025 keşide tarihli 8.000.000 TL tutarında teminat çekinin ... ...' a, ... Hayvancılık şirketine verildiğini, teminat olarak bekletilmesi gereken çekin ... şirketin tahsilatın yapılmasını sağlamadığı halde protokol hükümlerine aykırı davranıp 18/06/2025 tarihinde 8.000.000 TL + %20 KDV 9.600.000 TL tutarındaki danışmanlık ve komisyon hizmet bedeli adı altında bir e arşiv fatura gönderildiğini, hizmetin henüz alınmadığını, ... şirketinden henüz tahsilat yapılmadığı için bu e arşiv faturaya itiraz edildiğini ve iade faturası kesildiğini, bu nedenlerle dava konusu çekin bedelsiz olduğundan ve diğer yandan yasal unsurları tam olarak taşımadığından borçlu olmadığının tespitini ve çekin iptaline karar verilmesini, İİK 72/2 Maddesi uyarınca yargılama sonuçlanıncaya kadar takibin durdurulmasını ve yargılama sonunda takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında karşılıklı teminat çeki ve kullanım protokolü imzalandığını ve buna istinaden 200.000 USD bedelli çeki müvekkili ...' a verdiğini, bu çekin arka yüzüne de teminat çeki olduğunun şerh düşüldüğünü, ancak taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucunda aralarında yapılmış olunan arabuluculuk ve danışmanlık protokülünün 6. Maddesi uyarınca çekin ödeme aracı olarak verilmesi gerektiğinden davacı tarafın müvekkillerine yeni bir 8.000.000 TL çeki verdiğini, söz konusu çekin arka yüzünde teminat çeki olduğuna dair bir ibare bulunmadığını, taraflarca yapılan karşılıklı teminat çeki tanzim ve kullanım protokolüne göre davacı tarafça verilmiş olunan çekin lehdar tarafından 3. kişilere ciro edilebileceği hüküm altına alındığını, taraflar arasından yapılan çek teslim ve kullanım koşulları protokollerini davacı taraf diğer müvekkili ... Hayvancılık şirket ile yaptığını, ancak diğer müvekkili ...' ın aynı zamanda ... Hayvancılık şirketinin ter ortağı ve kanuni yetkilisi olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde müvekkillerine verilmiş olan çekin teminat çeki olduğu iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenlerle takibe konu çekin ödeme aracı olduğunu ve teminat çeki olmadığını, davanın reddine karar verilmesini ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davacının ihtiyati tedbir talebi mahkemece red edilmiştir. Mahkemelerin birleşmesi sonrasında dosya .... Asliye Ticaret Mahkemesinden mahkememize devredilmiştir. Mahkememizce resen seçilen bilirkişi mali müşavir ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi raporunda özetle; " Davacı yan tarafından incelemeye sunulan 2025 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğunu, Davalının incelemeye gelmediği ve ticari defterlerini ibraz etmediğinden dolayı davacının ticari defterlerinin davacı lehine delil teşkil etmesi hususunda takdir Sayın Mahkemenin olduğunu, davacının davaya konu; ... seri no'lu, 17.07.2025 keşide tarihli, 8.000.000 TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığı, davacı yanın menfi tespit taleplerinin yerinde olduğunu," bildirmişlerdir. Yeni veya ek rapor alınmasının davaya bir yenilik katmayacağı, itiraz edilen hususların mahkememizce resen dikkate alınacak hususlar olduğu, davanın yeterince aydınladığı anlaşıldığından yeni veya ek rapor taleplerinin reddine karar verilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacının dava dışı ... Anonim Şirketinden alacağının tahsilinde danışmanlık ve aracılık yaparak parayı tahsil etmesi için taraflar arasında yapılan 17/06/2025 tarihli sözleşme uyarınca davacının davalıya verdiği 8.000.000 TL tutarlı çekin teminat amaçlı olup olmadığı, davacının bu nedenle davalılara borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir. Davaya konu çekin, meşru hamil belli değil diye bankaya ibrazında ödenmediği, davalılar tarafından .... İcra müdürlüğünün 2025/... esasında takibe konulduğu, ciro silsilesinin kopuk olması nedeniyle takibin İcra Hukuk mahkemesince iptal edildiği, ayrıca davalının çeki ... İcra müdürlüğünün 2025/... Esasında faturayla birlikte ilamsız icra takibine konu ettiği görülmüştür. Taraflar arasındaki sözleşmenin 01/08/2025 tarihine kadar davalıya süre tanıdığı, süre dolmadan davalının davacıya fatura kestiği ve bu nedenle faturaya itiraz edilerek davacı tarafça çekin geri istendiği anlaşılmıştır. Mahkememize sunulan sözleşme, protokol ve senet örnekleri incelenmiş, bilirkişiden rapor alınmış, yapılan incelemede çekin danışmanlık ve sonuç garantili sözleşme kapsamında verildiği, işin yapılması için en geç 01/08/2025 tarihine kadar süre tanındığı, işin yapıldığına dair bir delil olmadığı, çekin davalı şirket tarafından diğer davalı ...'a ciro edildiği, oysa sonuç garantili iş için verilen senedin cirosunun ve iş yapılmadan fatura kesilmesinin sözleşmeye aykırı olacağı, her ne kadar davalı şirketin yetkilisi davalı ... ise de, ciro ile sözleşmeye olan güvenin sarsıldığı, bu nedenle davacının ihtar çekerek çekin iadesini istemesinin haklı olduğu, işin yapılmadığı ve çekin bedelsiz olduğunun sabit olduğu, davalı ...'ın davalı şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğu, iyi niyet iddiasının dinlenemeyeceği, bilerek davacının zararına hareket eden olduğu, bu nedenle davanın her iki davalı yönünden de kabulüne ve çekin iptaline karar vermek gerektiği vicdani kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davacının davasının KABULÜ İLE; davaya konu ... Bankası A.Ş. Muhataplı 17/07/2025 tarihli, 8.000.000,00 TL bedelli, keşidecisi Davacı ... ... olan, C1 ... Nolu çek nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekin bedelsiz olması nedeni ile iptaline, 2-Alınması gerekli 546.480,00 TL harçtan, davacı tarafça peşin yatırılan 136.620,00 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 409.860,00 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacının harcadığı 136.620,00 TL peşin harç ve 615,40 TL başvurma harcı, 48.590,00 TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 910.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5- Artan gider avansının talep halinde yatırana iadesine, İlişkin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/09/2026

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır