İlk Derece Mahkemesi 2026/91 E. 2026/788 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/91 Esas KARAR NO : 2026/788

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/01/2026 KARAR TARİHİ : 30/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...’nun işletmesinin Davacı Müvekkili Şirket tarafından yürütmekte olduğu, Davalı ...'ın ... plakalı araçlarına 11.07.2024 ve 20.12.2024 tarihleri arasında birden fazla kez ücret ödenmeksizin ihlali geçiş yapıldığını, Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’ne Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. fikrası gereğince, ihlali geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiği, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkili Şirketçe; Davalı-Borşlu aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretler ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun maddesi uyarınca takhukuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 24.12.2024 tarihinde icra takibi başlatılmış olup, Davalı-Borçluya ödeme emri 29.12.2024 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, ancak Davalı-Borşlu, “yetkiye, faize ve faiz oranına” itiraz etmiş, ilgili İcra Müdürlüğüne de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğunu, Davalı-Borşluya ait araçlarak Otoyol’u kullandığı anlarda HGS hesaplarının müsait olmadığı, HGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiyi bulundurmak Davalı-Borçlunun sorumluluğunda olduğu, ... ve Davacı-Alacaklı Müvekkili Şirket tarafından yapılan ilanlar da vatandaşya yeterli bilgilendirmeyi sağlamakta olduğu, ücretli otoyolları kullanan Davalı-Borçlu, HGS hesabını müsait tutmayarak Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’in sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal ettiğini, Davacı-Alacaklı Müvekkili şirkette, Davalı-Borçluya ait plakalara tanımış HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusunun kontrolü yapılmış ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “Ürün Kara Listede” ve “Ürün Bakiyesi Yetersiz” sonucu ile döndüğünün anlaşıldığını, ihlalli geçiş yapan arac sahibi birçok kanaldan ihlalli geçiş sorgulaması yazarak yasal takip aşamasına gelmeden borçunu ödeyebilmekte olduğunu, dosya kapsamındaki ihlalli geçiş tarihlerinde cezalar hakkında sorgulama yapılabilecek ve Müvekkil Şirket’e ödeme yapılabilecek kanallar açık olduğunu, bu nedenlerle Davalı-Borşlunun ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı tarafça davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır. DELİLLER : ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, ihlalli geçişlere ilişkin liste, fotoğraflar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilaf; İhlalli geçişlere ilişkin olarak davacının davalıdan ... 6. İcra Müdürlüğü ... Esas esas sayılı dosyası kapsamında alacağının bulunup bulunmadığı hususlarındadır. ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine ihlalli geçişlerden kaynaklanan 77.135,00 TL asıl alacak, 11.670,03 TL faiz, 2.333,93 TL Kdv olmak üzere toplam 91.138,96 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır. İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir. Deliller toplandıktan sonra; Davacının işletmiş olduğu köprü ve otoyoldan davalının aracının işleten ve malik sıfatına haiz olduğu dönem de dikkate alınarak, kaçak geçişlerin olup olmadığı, geçiş sırasında davalıya ait araçta hgs/ogs bakiyesi olup olmadığı, bakiye varsa tahsilat yapılıp yapılmadığı, tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı hgs/ogs sistemden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebi, tahsilat yapılmasına rağmen kaçak geçiş olarak sisteme geçmesinin mümkün olup olmadığı, takip dosyası kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı ile işleyen faiz yönünde rapor hazırlanması için dosya elektrik mühendisi bilirkişi ...'na tevdi edilmiş, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle; "...Davalı şirkete ait araçların, davacı şirketin işletmesini yapmış olduğu otoyoldan geçiş yaptığı; söz konusu geçişlere ilişkin fotoğrafların dosya kapsamında yer aldığı, dosya kapsamında ayrıca İhlalli Geçiş Listesi ve Sistem Dökümü isimli excel listesinin yer aldığı ve listede her bir geçişe ilişkin bilgilere yer verildiği, liste ile fotoğrafların uyumlu okuğu, dava konusu ihalli geçişlerin yapıldığı tarihlerde geçiş yapan araçların davalı şirket adına tescilli olduğu,HGS hesap hareketleri incelendiğinde; ihlalli olduğu iddia edilen geçişlerin yapıldığı tarihlerde HGS ürünlünde yeterli miktarda bakiye bulunmadığı, sonraki 15 gün içinde de bakiye yüklemesi yapılmakla birlikte daha önceki geçişlere ilişkin ücretlerin tahsil edilmesi sebebi ile dava konus geçiş ücretlerine ilişkin tahsilatların yapılamamış olduğu, geçişi takip eden 15 gün içinde bakiyenin yeterli hale getirilmemesi sebebi ile tahsilatların HGS ürünlü üzerinden yapılmaması olduğu, daval şirket tarafından da bahse konu geçişlere ilişkin ücretlerin yatırılmas ülgüne ilişkin bilgi-belge sunulmadığı, bu sebeple davacı şirketin geçiş ücreti ve 15 gün içinde ödeme yapılmaması sebebiyle 4 katı ceza tutarını talep edebileceğini, Bu durumda davacı şirketin takipte; 77.135,00 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti), 11.858,19 TL İşlemiş Faiz, 2.371,64 TL Faizin KDV’si olmak üzere 91.364,83 TL Toplam Alacak talep edebileceğinin hesaplandığı, Davacı şirketin takipte; 77.135,00 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti), 11.670,37 TL İşlemiş Faiz, 2.333,93 TL Faizin KDV’si olmak üzere 91.138,96 TL Toplam Alacak talep edildiği..." görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir. Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarih ve ... sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır. Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir. 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi ... tarih, ...E. ...Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları) Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih, ... Esas ve... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları) Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; Uyuşmazlık kapsamında davacı vekili tarafından sunulan görüntü ve kayıtlardan davalıya ait ticari aracın ihlalli geçiş yaptığı, geçiş anında HGS/OGS sisteminde bakiyelerinin olmadığı, geçiş sonrasındaki 15 günlük süre içerisinde de tahsilatın yapılmadığı dosya arasındaki kayıtlar ile mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporuyla davacının davasında haklı olduğu anlaşılmış olup ayrıca likit olan asıl alacak bedeli yönünden icra icra tazminatına hükmetmek gerekmiş ve davanın kabulü ile; ... 6. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının iptali ile takibin 77.135,00 TL Asıl Alacak, 11.670,03 TL İşlemiş Faiz, 2.333,93 TL Faizin KDV'si olmak üzere 91.138,96 TL Toplam alacak üzerinden aynı koşullarla devamına, Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; ... 6. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının iptali ile takibin 77.135,00 TL Asıl Alacak, 11.670,03 TL İşlemiş Faiz, 2.333,93 TL Faizin KDV'si olmak üzere 91.138,96 TL Toplam alacak üzerinden aynı koşullarla devamına, 2-Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 3-Harçlar Kanununca alınması gerekli 6.225,70 TL ilam harcından peşin yatırılan 1.556,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.669,27 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 45.000,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 732,00 TL başvuru harcı, 1.556,43 TL peşin harç, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 147,90 TL tebligat ve müzekkere giderleri olmak üzere toplam 10.436,33 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır