İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/846 E. 2026/287 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/846
- Karar No
- 2026/287
- Karar Tarihi
TC. İSTANBUL 25. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2026/846 Esas KARAR NO : 2026/287
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/10/2025 KARAR TARİHİ : 02/11/2026
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan 10.10.2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı alacaklı tarafından davalı borçluya ticari iş gereği takip dayanağı faturanın 30/07/2024 tarihinde keşide edildiğini, davalı tarafından fatura karşılığı alınmasına, tarafların ticari defterlerine işlenmesine ve vergi dairesine beyannamelerin verilmesine rağmen borcun davalı borçlu tarafından davacı alacaklı müvekkile ödenmediğini, tarafların arasındaki ticari defterler ile vergi dairesine bildirilen alım satım beyanlarının celp edilmesi halinde davacı müvekkilin davalı borçludan takip konusu alacak miktarı kadar alacaklı olduğunun görüleceğini, davalı tarafından fatura konusu edimlerin alındığına dair davalının bağlı olduğu ... Vergi Dairesine müzekkere yazılarak BA formlarının celbinin talep edildiğini, davacı müvekkil tarafından verilen hizmetlerin karşılığı olarak ... Vergi Dairesine müzekkere yazılarak BS formlarının celbinin talep edildiğini, davalı borçlu aleyhinde ... İcra Dairesinin .../.... Esas sayılı genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrine davalı borçlu tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak borca itiraz edildiğini ve itirazın iptali davasını açma zarureti doğduğunu, takip konusu alacak likit ve muayyen olduğundan davalı borçlunun haksız itirazı nedeniyle asıl alacak miktarı üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiğini belirterek ... İcra Dairesi .../.... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptalini, takibin devamını, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının ... İcra Dairesin .../.... Esas sayılı dosyasında başlattığı takibin durdurulduğunu, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunu, 30.07.2024 tarihli faturada belirtilen malların kiralanması konusunda anlaşıldığını, fatura borcunun ödenmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin ... isimli şahısla yürütüldüğünü, malların teslimi ve faturanın düzenlenmesinin ardından 13.08.2024 tarihli çekin anılan şahsa teslim edildiğini, tahsilat makbuzu düzenlendiğini, bu çekin aynı gün ... ... Şubesi'nde ... adına ödendiğini, davalı müvekkilin iyi niyetinin korunması gerektiğini, davacı firma ile aralarında alacak verecek ilişkisi kalmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.05.2022 tarihli ve 2019/757 Esas, 2022/694 Karar sayılı kararına göre davalı tarafça yapılan çek ödemelerinin davacıya yapılmış sayılması gerektiğini belirterek öncelikle ...'a davanın ihbar edilmesini, davanın usulden reddini, aksi kanaatte ise davanın esastan reddi ile davacı tarafın yüzde 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir. Davanın (Kapatılan) ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../.... Esas sayılı dosyasına tevzi edildiği, 2026 yılının Temmuz ayına kadar ilgili mahkemede yargılamanın devam ettiği, HSK'nun 18/02/2026 tarihli 282 sayılı yargı çevrelerinin yeniden belirlenmesi ve dosyaların devri kararı uyarınca İstanbul 25. Asliye Ticaret Mahkemesinin faaliyete geçirilmesi ve Kapatılan) ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin derdest dosyalarının İstanbul 25. Asliye Ticaret Mahkemesine devredilmesi nedeniyle dosyanın İstanbul 25. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/846 Esas sayılı sırasına tevzi olduğu anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." uyarınca itirazın iptaline ilişkindir. Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan taşınırın kiralanmasına ilişkin sözleşme hükümleri kapsamında davacının davalı adına düzenlediği faturanın ödenmemesi nedeniyle başlatılan icra takibinin haklı olup olmadığı ve davalının takibe yaptığı itirazın yerinde bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, bilirkişiden rapor alındığı anlaşılmıştır. ... İcra Müdürlüğünün .../.... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosya arasına alındığı, takibe dayanak belgenin 16 metre eklemli eşyanın kiralama bedeline ilişkin faturaların tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Yargılama kapsamında davacı vekilinin 22/12/2025 tarihli dilekçesi ile ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 29/12/2025 tarihli ara ilgili kararın istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 03/04/2026 tarihli, .../.... Esas, .../.... Karar sayılı ilamı ile talebin esastan reddedildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, mali müşavir bilirkişinin 26/06/2026 tarihli raporu ile; "... Vergi Usul Kanunu yönünden vergi yargılamasında maddi gerçeğe ulaşmanın amaçlandığı, tacirlerin vergi hatası veya haksız tarhiyat iddialarında usulüne uygun ticari defterlerine dayanabileceği, kayıtların tevsik edici vesikalara dayanmasının esas olduğu, Ticaret Hukuku bakımından ise 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesi ve 7251 sayılı kanun hükümleri gereğince ticari defterlerin delil niteliği kazanabilmesi için eksiksiz, açılış ve kapanış onayları yapılmış, kayıtların birbirini doğrulamış ve diğer tarafın defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmamış olması gerektiği, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin tarafından verilen 10.02.2020 tarihli 2018/1179 Esas ve 2020/356 Karar sayılı karara konu uyuşmazlıkta davalının ticari defterine göre borcunun bulunmadığının, davacının defterine göre ise alacaklı olduğunun görüldüğü, .../.... Esas sayılı dosya kapsamında davacı ... 'nin ticari defterlerinin Vergi Usul Kanunu'na ve Türk Ticaret Kanunu'na uygun tutulduğu ve delil olarak kullanılabileceği, dava konusu faturaya dayalı alacak karşılığında 2024 yılı içinde tahsilat yapılmadığı, fatura bedeli olan 1.974.000,00 TL tutarındaki alacağın 2025 yılı açılış kayıtlarında da mevcut olduğu, davalı tarafından şirketin yetkilisi olarak hareket ettiği iddia edilen ...'un çalışan veya tescile tabi şirket yetkilisi olmadığının tespit edildiği ve davacı şirketin defter kayıtlarından davacının alacağının hâlen mevcut olduğu..." kanaatine varıldığı tespit edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 ncü maddesi dava şartlarını düzenlemekte olup, maddenin (c) bendinde "Mahkemenin görevli olması" hususu dava şartlarındandır. Dava şartlarının mevcudiyeti kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması zorunludur. Kanunun Birinci Kısım, Birinci Ayırım ve görev başlığı altında Görevin belirlenmesi ve niteliğine ilişkin Birinci Ayırım 1 nci maddesi "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." bu hususu belirtmiş olup, devam eden 2 nci madde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevine giren dava ve işleri düzenlemiştir. Sulh hukuk mahkemelerinin görevi başlığı altında yer alan 4 ncü maddesinde "Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, Görürler." hükmüne yer verilmiştir. Somut olayda; dava taraflar arasında akdedilen taşınırın kiralanmasına ilişkin sözleşme hükümleri kapsamında davacı kiraya verenin davalı kiracı adına düzenlediği faturanın ödenmemesi nedeniyle başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacının dava dilekçesinde açıkça kira ilişkisine dayandığı davalının da bu yönde kabulü olduğu, bu itibarla davacı ve davalı arasında kiracı - kiraya veren ilişkisi olduğu anlaşılmaktadır. İhtilafın kira uyuşmazlığından kaynaklandığı anlaşıldığında davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesinin görevidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlığı altında düzenlenen 4 ncü maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. (Ek cümle: 28/3/2023-7445/30 md.) Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır. " düzenlemesine, devam eden Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlığı altında düzenlenen 5 nci maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. (3) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (4) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder." düzenlemesi bulunmakta ise de tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davanın, taraflar arasında imzalanan medikal malzeme kiralanmasından kaynaklı alacak olduğu için davanın nispi ticari dava niteliğinde olmasının bir etkisinin bulunmadığı ve davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşılmakla; Yargıtayın yerleşmiş içtihatları ile yukarıda belirtilen emredici düzenlemeler ile sabittir. Bu kapsamda ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 23/02/2026 tarihli, .../.... Dosya numaralı, .../.... Karar numaralı yargı yerinin belirlenmesine ilişkin kararında da iki mahkeme arasında oluşan görev sorununun kira uyuşmazlığının Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevinde kaldığından bahisle Sulh Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir. Dosya kapsamına göre ağır vasıta işleri ile iştigal eden davacı şirket ile davalı şirket arasında Genel Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye göre davacı şirketin 16 metre eklemli malzemeyi davalıya kiraladığı hususu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin kira sözleşmesinden ibaret olduğu takdir ve kanaati ile mahkememizin görevsizliğine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 114/(1) - c maddesi gereğince görevsiz olması nedeniyle davanın HMK'nun 115/2 nci maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın, karar kesinleştiğinde ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20 nci maddesi gereğince iki haftalık yasal sürede talep edildiği taktirde görevli İstanbul Nöbetçi (genel) Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Mahkememizin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 114/(1) - c maddesi gereğince görevsiz olması nedeniyle davanın HMK'nun 115/2 nci maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, 2-Dosyanın, karar kesinleştiğinde ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20 nci maddesi gereğince iki haftalık yasal sürede talep edildiği taktirde görevli İSTANBUL NÖBETÇİ (GENEL) SULH HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine. 3-Dava esastan sonuçlandırılmadığından dolayı, 6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince; harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, yetkili mahkemede değerlendirilmesine, 4-Karar kesinleştiğinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20/1 maddesi gereğince; dosyanın gönderilmesi iki haftalık yasal sürede talep edilmediği takdirde, HMK'nun 331/2 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair ek karar yazılmasına ve ek kararda davacının yargılama gideri ödemeye mahkum edilmesine, 5-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının davacıya iadesine, 6-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 216/1 maddesi uyarınca taraflardan birinin talebi olmadıkça gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmamasına, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 345 nci maddesi uyarınca 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer eş değer Mahkemesine verilecek usulüne uygun istinaf dilekçesi ile ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İSTİNAF YASA YOLU açık olmak üzere karar verildi.
02/11/2026
Katip ... e-imzalıdır
Hakim ... e-imzalıdır