İlk Derece Mahkemesi 2026/830 E. 2026/880 K.

T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/830 KARAR NO:2026/880

DAVA:Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) DAVA TARİHİ:05/05/2025 KARAR TARİHİ:21/10/2026

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda, TALEP Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı borçlu şirketlerden olan alacaklarının tahsili amacıyla taraflar arasında 03.06.2024 tarihli Borç Ödeme Protokolü imzalandığını, borçlu şirketlerin ... Müdürlüğü nezdinde doğmuş ve doğacak hakediş alacaklarının davalı bankaya ödenmesini taahhüt eden 21.03.2024 tarihli kamu temliği sözleşmesine istinaden, davalı bankanın ... Şubesi tarafından 03.06.2024 tarihli ve 01 sayılı "Talimat Hakkında" konulu üçüncü kişinin edimini garanti eden taahhüt yazısının düzenlendiğini, bu garanti taahhüdü ve müşteri talimatı uyarınca müvekkiline 04.06.2024 tarihinde 200.000,00 USD, 06.06.2024 tarihinde 1.300.000,00 USD ve 15.07.2024 tarihinde 1.068.750,00 USD olmak üzere bir kısım ödemelerin davalı bankaca nakden yapıldığını, ancak daha sonra 2024 yılı Ağustos ayında bakanlık tarafından davalı banka hesaplarına hakediş ödemeleri gönderilmesine rağmen taahhüt kapsamındaki 15.08.2024 vadesindeki 1.068.750,00 USD, 15.09.2024 vadesindeki 1.068.750,00 USD ve 15.10.2024 vadesindeki 1.068.750,00 USD tutarlı son üç taksit ödemesinin müvekkiline yapılmadığını, davalı bankanın objektif özen borcuna ve garanti taahhüdüne aykırı, ağır kusurlu eylemleriyle gelen hakediş tutarlarını müvekkili yerine borçlu şirkete göndererek müvekkilini zarara uğrattığını, banka uhdesinde borçlu şirkete ait 15.000.000,00 USD tutarında nakit blokesi şeklinde teminat bulunmasına rağmen ödemeden imtina edildiğini, ödenmeyen toplam 3.206.250,00 USD alacağın tahsili amacıyla .... Noterliğinin 08.01.2025 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnamenin davalıya 09.01.2025 tarihinde tebliğ edilerek davalının 27.01.2025 tarihi itibarıyla temerrüde düşürüldüğünü, arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşmazlıkla sonuçlandığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 USD alacağın (dava tarihindeki TCMB kuru üzerinden 192.481,50 TL harca esas değer gösterilerek) davalının temerrüt tarihi olan 27.01.2025 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının davalı bankadan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı banka vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ve taleplerine dayanak gösterdiği 03.06.2024 tarihli borç ödeme protokolünün davacı ile dava dışı üçüncü kişiler arasında akdedildiğini, müvekkili bankanın bu sözleşmenin tarafı olmadığını ve sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereği taraflar arasındaki bu hukuki ilişkiden dolayı müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, bankanın yalnızca müşterisinin talimatları doğrultusunda ödeme ve havale işlemlerine aracılık ettiğini ileri sürerek husumet itirazında bulunmuştur. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, borç ödeme protokolünde yer alan kefaletin TBK'nın 583. maddesindeki şekil şartlarını taşımaması sebebiyle geçersiz olduğunu, geçerli sayılsa dahi adi kefalet niteliğinde bulunması karşısında asli borçluya başvurulup sonuçsuz kaldığı ispat edilmeden kefile ve dolayısıyla kefilin borcuna garanti verdiği iddia edilen müvekkili bankaya başvurulamayacağını savunmuştur. Esas yönünden ise; şube müşterisi olan ...A.Ş.'nin 03.06.2024 tarihli yazısının mevduat hesabından üçüncü kişiye ödeme yapılmasına ilişkin bir havale ve ödeme talimatı niteliğinde olduğunu, bankacılık mevzuatı ve basiretli tacir sıfatı gereğince yüksek tutarlı bu işlemler gerçekleştirilmeden önce imza kontrollerinin titizlikle yapıldığını, nitekim davacıya elden ödenen tutarlar için müşteriden telefon teyidi ile yetinilmeyerek 06.06.2024 and 05.08.2024 tarihlerinde ıslak imzalı yazılı teyitler alınarak işlemlerin yerine getirildiğini, müvekkili bankanın ... Şubesi tarafından düzenlenen 03.06.2024 tarihli ve 01 sayılı yazının da bağımsız bir garanti sözleşmesi veya taahhütname olmayıp, sadece talimatın varlığını bildiren ve bu şartları taşımadığından garanti olarak nitelendirilmesi abesle iştigal olan bir bilgilendirme yazısından ibaret olduğunu, bankanın müşterisinin talimatları doğrultusunda hareket etmekle yükümlü bulunduğunu ve bu durumun borcun üstlenildiği şeklinde yorumlanamayacağını beyan etmiştir. Ayrıca söz konusu yazının ... Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğünden gelecek hakediş bedellerinden ödeme yapılmasını öngören "şartlı bir ödeme talimatı" olduğunu, hesap sahibi şirket tarafından bankaya gönderilen 10.08.2024 tarihli yeni bir talimat ile davacı ...'a yeni bir ödeme yapılmaması talimatının verildiğini, dolayısıyla 03.06.2024 tarihli ilk ödeme talimatının geri alınarak iptal edildiğini, bu iptalden sonra talimatın işlemden kalktığını ifade etmiştir. Son olarak, davacının, dava dışı şirketin müvekkili banka uhdesindeki kredi sözleşmesine istinaden bulunan 15.000.000,00 USD tutarındaki nakit blokesinden kendisine ödeme yapılabileceğine dair iddiasının asılsız ve mesnetsiz olduğunu, bu blokeli teminatların tamamen banka ile müşteri arasındaki kredi sözleşmesinin güvencesi mahiyetinde bulunduğunu, üçüncü kişilerin bu teminat üzerinde hak iddia edemeyeceğini ve bu hesaptan davacıya ödeme yapılmasının hukuken mümkün olmadığını belirterek, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın husumet, usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Dava hukuki niteliği itibariyle i Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) talebine ilişkindir. Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Tarafların arasındaki uyuşmazlık konularının; davanın bankacılık işleminden kaynaklı kısmi alacak davası olduğu, dava dışı MGİ Savunma San. Uluslararası Tic. A.Ş. Davalı bankanın ... şubesine 03/06/2024 tarihli "talimat hakkında" yazı noktasında uyuşmazlığın bulunmadığı, uyuşmazlığın bu talimatın davalı banka tarafından davacı lehine garanti taahhütname kapsamında olup olmadığı, davalıya husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, bu talimat rağmen davalı bankanın davacı yerine 3. Şahsa ödeme yapıp yapmadığı, ödeme yapmasının bankacılık işlemlerine uygun olup olmadığı, bankanın 3. Şahsa ödemesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, kusurlu olması halinde davacının talep edebileceği miktarın ne olduğu huğsusunda toplandığı anlaşılmıştır. Tarafların delilleri toplanarak, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosyada mübrez bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir. Davacı ... ile dava dışı ... arasında düzenlenen 03/06/2024 tarihli borç ödeme protokolünün "garanti ve cezai şart" kenar başlıklı maddesinde ... Bankası Anonim Şirketi tarafından yukarıdaki çeklerin vadesinde ödenmesi ve ödenmediği takdirde ... adına ödenmesi için teminat mektubu ile garanti edilecektir. Yukarıda belirtilen çeklerin teslimi ve banka tarafından ödeme garantisi için teminat mektubunun verilmesi, ... İli ... İlçesi, ... Mah. 138 Ada 2 Nolu parsel fabrikanın ... bankasına ipotek verilmesinden önce gerçekleşecektir" düzenleme bulunmakta ise de; davalı bankanın bu protokole taraf olmadığı, sözleşmenin nisbiliği ilkesi uyarınca ancak sözleşmenin taraflarını bağlayacağı, dava dışı ... ... Uluslararası Tic. A.Ş. İle davalı ... bankası ... şubesi arasında ... 49. Noterliğinin 21/03/2024 tarih ve ... yevmiye sayılı "... Müdürlüğü Hafif Sınıf Helikopter Kiralama Projesi işinden, ağır sınıf helikopter kiralama projesi işinden ve gece görüş helikopteri kiralama projesi işinden doğmuş ve doğacak alacağımızın 70.050.330 USD tutarı" temliknamenin adı geçen dava dışı şirketin davalı bankaya olan kredi borcunun teminatı olarak imzalandığı, yani temlik davacı lehine yapılan bir temlik olmadığı, dava dilekçesi ekinde sunulan davalı bankanın ilgili makama hazırladığı evrakın "müşteri talimatına istinaden cengiz atalara ödeneceğinin" bildirildiği, o an durum durum tespiti niteliğinde olduğu, dava dışı ... ... Uluslararası Tic. A.ş. Nin davalı bankaya bir "talimat" niteliğinde olduğu, davacının 03/06/2024 tarih ve 01 sayılı talimat hakkında konulu belgeye dayandığı, bu belgede bankanın "banka gayrikabili rücu ödeme garantisi verir, banka kayıtsız şartsız ödeyecektir" şeklinde garanti verdiğine dair ibarelerin bulunmadığı, yine TBK 195-205 maddesinde düzenlenen borcun üstlenilmesine dair bir anlaşmanın bulunmadığı, yani üçüncü kişi konumunda olan bankanın borcu bizzat ifa edeceğini taahhüt etmediği, keza TBK 581 göre davalı bankanın borca kefil olmadığı, sonuç olarak 03/06/2024 tarih ve 01 sayılı talimat hakkında konulu bir bilgilendirme yazısı davalı banka tarafından davacı lehine bağımsız bir ödeme taahhüdü olmadığı, dava dışı şirket tarafından verilen talimatın her zaman geri alınabileceği, nitekim 10/08/2024 tarihli yazısı ile 03/06/2024 tarihli ilk talimatın iptal edildiği, bu nedenle 15/08/2024 tarihinde ödenmesi gereken 1.068.750 USD, 15/09/2024 tarihinde ödenmesi gereken 1.068.750 USD, 15/0102024 tarihinde ödenmesi gereken 1.068.750 USD tutarındaki ödemelerin davacıya ödenmediği anlaşıldığından davacının davasını ispat edemediğinden, mahkememizce alınan bilirkişi raporuna itibar edilerek sunulan hukuki mütalaya itibar edilmeyerek davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan başlangıçta alınan 3.287,11 TL'ın mahsubu ile bakiye 2.555,11 TL harcın talep halinde yatırana iadesine, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan toplam 26.330,40 TL yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına, 5-Başvuru tarihi itibariyle hazine tarafından karşılanan 2.300,00 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Artan gider avansı bakiyesinin HMK 333. md göre karar kesinleşmesi halinde ilgililere iadesine, Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup anlatıldı.21/10/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır