İlk Derece Mahkemesi 2026/329 E. 2026/769 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/329 Esas KARAR NO : 2026/769

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 16/03/2022 KARAR TARİHİ : 29/09/2026

Mahkememizin ... Esas, ... Karar sayılı kararının İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile kaldırılmakla mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılan ve Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili 16/03/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ... nolu ... Poliçesi ile sigortalı davalı şirketin maliki olduğu, dava dışı ...'ın istiap haddi aşımı ile sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, 23.11.2019 tarihinde, ... ili ... ilçesi İhsaniye mahallesi istikametinden ... mahallesi istikametine doğru seyir halindeyken sigortalı aracın üzerinde bulunan ve yola 1.5 metre çıkıntı olarak yüklenen havaalanı çatı demirinin karşı yönden gelen dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile cam ve tavan kısımlarına çarpması ve ayrıca araç sürücüsünün de başına çarparak yaralanmasına sebebiyet vermesi neticesinde yaralanmalı, iki araçlı trafik kazası kazası meydana geldiğini, davacı şirkete vaki hasar ihbarına müteakip tanzim edilen aktüerya raporuna istinaden kazada yaralanan dava dışı ...'a maluliyet tazminat miktarı olarak 07.09.2020 tarihinde 22.233,00-TL tazminat bedeli ödendiğini, işbu ödenen tazminat tutarı için davacı sigorta şirketinin, Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve Karayolları Trafik Kanunu gereği doğan alacağa ve Türk Ticaret Kanunu 1481. Madde uyarınca halefiyet hakkımız doğduğunu, davacı şirkete vaki hasar ihbarına müteakip yaptırılan ekspertiz raporu ve aktüerya raporlarına istinaden dava dışı ...'ın maluliyetine istinaden 22.233,00-TL maluliyet tazminat bedeli olarak 20.05.2020 tarihinde ilgilisine ödendiğini, davacı şirketin kaza nedeniyle oluşan maluliyet tazminat bedelini ödemesiyle K.T.K ve .. Poliçe Genel Şartnamesi gereği ve TTK m.1481 hükmü gereği sigortalısına Rücu hakkı doğduğunu, açıklanan bu nedenlerle; ... 26. İcra Müdürlüğü’nün .... E. Sayılı dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, arabuluculuk vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili 13/04/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; kazaya konu olan davalının malik olduğu ... plaklı çekici aracı davalının, dava dışı ...Şti adlı firmaya 24.04.2017 tarihinde başlamak üzere 1 yıl süreli olarak kiraladığını, kaza tarihi olan 23/11/2017 tarihi nazara alındığında araç fiilen dava dışı olan firmanın fiili hakimiyetindeyken kaza gerçekleştiğini, bu nedenle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu kapsamda dava dışı aksel çelik unvanlı firmanın araç üzerinde fiili hakim olduğu ve 1 senelik aracı uzun dönem olarak kiraladığı bu kapsamda aracı kendi nam ve hesabına çalıştırdığı aracı kendi çalışanının kullandığını da nazara aldığımızda malik sıfatına haiz olan müvekkilin sorumlu olması olanaksızdır. huzurdaki davada davalı firmaya husumet yöneltilmesi hukuka aykırıdır. bu sebeple iş bu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen ... plaklı çekici sürücüsü ... da davalı firma çalışanı olmayıp kaza tarihinde ilgili aracın işleteni olan ... Ltd. Şti adlı firma çalışanı olduğunu, bu kapsamda mahkemece SGK kayıtlarının sorgulanması ile de haklılığımız ortaya çıkmış olacağını, öncelikle davacının gabari dışı yük yüklenmesi sebebi ile kazanın meydana geldiğine ve kazada %100 kusurlu tarafın ... araç sürücüsünün olduğuna ilişkin iddiaları kabul etmediklerini, ayrıca kazanın meydana gelmesinde davacının kusuru bulunmadığı gibi müvekkilininde bir sorumluluğu da bulunmadığını, dava konusu kazaya karışan ... plakalı çekici beyan edildiği üzere uzun süreli araç kiralama sözleşmesi uyarınca kaza tarihinde .... Ltd. Şti firması tarafından işletildiğini, yine kaza tarihindeki ... çekicinin sürücüsü ... firması çalışanı olduğunu, hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz davasının esastan reddine, davacı aleyhinde icra takibine konu asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, davanın ... Ltd. Şti'ye ihbar edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: ... 1. ATM ...Esas sayılı dosyası, ... 6. ATM'nin...Esas sayılı dosyası, ... 46. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...ceza sayılı dosyası, ... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası, kiralama sözleşmesi, SGK yazı cevabı, araç tescil ve mülkiyet kayıtları, STK hasar dosyası, ... 26. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. GEREKÇE: Dava, haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeni ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Davanın, davacı sigorta şirketi tarafından ... Poliçesi ile sigortalı davalı şirkete ait aracın dava dışı ...'ın istiap haddi aşımı ile sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, 23.11.2019 tarihinde, ... ili ... ilçesi İhsaniye mahallesi istikametinden ... mahallesi istikametine doğru seyir halindeyken sigortalı aracın üzerinde bulunan ve yola 1.5 metre çıkıntı olarak yüklenen havaalanı çatı demirinin karşı yönden gelen dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki... plakalı aracın ön kısımları ile cam ve tavan kısımlarına çarpması ve ayrıca araç sürücüsünün de başına çarparak yaralanmasına sebebiyet vermesi neticesinde yaralanmalı, iki araçlı trafik kazası kazası meydana geldiği ve kazada yaralanan dava dışı ...'a maluliyet tazminat miktarı olarak 07.09.2020 tarihinde 22.233,00 TL tazminat bedeli ödendiği ve ödenen bedelin TTK 1481. Madde uyarınca halefiyet hakkı kapsamında rücuen tazminin amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali amacıyla açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkememizin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; "Davanın HMK madde 114/1-d ve 115/2 gereği pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine," karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; "Somut olayda davacı ile davalı arasında ... plakalı araç için 15/08/2017-15/08/2018 tarihlerini kapsar şekilde ... poliçesi düzenlenmiştir. Davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Bu nedenle dava dışı ... Ltd.Şti.'nin uzun süreli kiracı olsa dahi poliçede sigorta ettiren olarak yer almadığından açılan davada pasif dava ehliyeti olamayacağı, davalının sigortalı olduğu anlaşılmakla, mahkemece, sigortalı olan davalı hakkında açılan davanın pasif husumeti bulunmadığından reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu," gerekçesiyle kaldırıldığı anlaşılmaktadır. ...Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile ...Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ... Poliçe Genel Şartları'nın 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerinden olduğu anlaşılmaktadır. 2918 sayılı KTK'nın 65.maddesinde, taşıma sınırı üstünde yolcu ve yük alınması, gabari dışı ve dingil ağırlıklarını aşacak şekilde ve yol koşulları dikkate alınmadan yükleme yapılması yasaklanmıştır. Genel Şartlar B.4 maddesi (e) bendinde de "yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması" rücu nedenleri arasında yer almış ise de, Yargıtay kararlarına göre, sırf yükleme (istiap) sınırının aşılmış olması, sigortacıya dönme (rücu) hakkı vermez. Ayrıca, kazanın oluşu ile yükleme sınırının aşılması arasında "nedensellik bağı" kurulabilmelidir. Başka bir deyişle, kaza, yükleme sınırının aşılması yüzünden meydana gelmiş olmalıdır. Taşıtın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşınması sırasında meydana gelen zararların teminat dışı kabul edilebilmesi için, riziko ile istiap haddinden fazla yük yada yolcu taşıma arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve kazanın salt bu nedenle meydana gelmesi gerekir. Başka bir anlatımla, sadece istiap haddinin aşılmış olması, rizikonun teminat dışı olduğu sonucunu doğurmaz. Ayrıca, bu hususun davacı sigorta şirketince kesin bir şekilde kanıtlanması gerekir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçeler usul ve kanuna uygun olup, istiap haddinin aşılması nedeniyle işletene rücu edilebilmesi için kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmış olması gerektiği gözönünde bulundurularak, konusunda uzman bilirkişi tarafından düzenlenen raporda istiap haddi aşımının kazada tek etken olup olmadığı kapsamına uygun biçimde tespit edilmesi gerektiği (İstanbul BAM 9.Hukuk Dairesinin 19/12/2024 Tarih, ...Esas ve...Karar sayılı kararı ) anlaşılmakla dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. 21.07.2026 tarihli bilirkişi raporunda; "Dava konusu olayda davalı sürücü ...'ın %100 oranında asli kusurlu olduğu, yurt içinde gerçekleştirilen bu taşımacılık ulusal karayolu ile eşya sözleşmesi kapsamındadır. Bu nedenle; taraflar arası uyuşmazlık 6102 sayılı TTK.’nun 4. Kitap – Taşıma işleri hükümleri ve 2918 sayılı KTK hükümleri ile çözülmesi gerektiği, gabari dışı yük taşımacılığının özel izinlerle yapılması gerektiği, taşıma aracına yapılacak yüklemenin planlanarak yapılması gerektiği gibi özel koşulları gereği ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın taşıması yapılan ürünün araca yüklenmesinde herhangi bir yetki ve sorumluluğunun olmadığı kanaatine varıldığı, davada ilişkili kişi olarak yer alan ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın kusurlu olarak tespit edilmesi durumunda; tazminat sorumluluğu olmadığı tazminat sorumluluğunun Sayın Mahkemece taktir edilecek taşıma firmasına ait olduğu kanaatine varıldığı, 2918 sayılı K.T.K. kapsamında düzenlenen Genel Şartlara göre davacının, davalı sigortalısına rücu hakkı bulunmadığı," kanaati bildirilmiştir. Hazırlanan rapora karşı davacı yanca itiraz edilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 65/i. maddesi; "Araçların yüklenmesinde, yönetmeliklerle belirlenen ölçü ve esaslara aykırı olarak; gabari dışı yük yüklenmesi, taşınan yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirilmesi yasaktır." Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usulleri ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleranslar Hakkındaki Yönetmeliğin 5.maddesi "Karayollarında seyreden araçların yüklü ve yüksüz olarak uyacakları boyutların ve bu araçların karayolu yapısına zarar vermeden güvenle seyredebilecekleri ağırlıkların aşağıda belirtilen şartlara uygun olması zorunludur. b) Azami yükseklik : Araçların azami yüksekliği 4,00 metredir" ...Genel Şartlarının 4/d. maddesi "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. d) Araçların yolcu taşınmaya mahsus olmayan yerlerinde yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilen kapasite dışında fazla yolcu veya yük taşınması sebebiyle doğacak zarar ve ziyanlara ilişkin talepler." şeklinde düzenlenmiştir. Huzurdaki davada,... plakalı çekici sürücüsü dava dışı ... aracıyla seyrederken karşı yönden gelen sürücü ... yönetimindeki ... plakalı çekicini üzerinde bulunan ve yola 1,5 m çıkıntılı olarak yüklenen Havaalanı Çatı demirini görmeyerek aracının sol ön tavan ve cam kısımlarıyla ... plakalı araç üzerinde bulunan demirin çıkıntılı kısmına çarpması sonucu demirin araçtan kayarak yola çapraz şekilde düştüğü daha sonra ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in ise ...mahallesine seyrederken düşen demirin aracının ön tampon kısmına çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği görülmektedir. Genel şartlar içerisinde istiap haddinin aşılması halinin rücu sebebi olarak sayılmış olduğu ve bu hususta ispat yükünün davacı sigortacıda olduğu, ancak dava konusu olayda gabari dışı yükleme olduğu görülmektedir. Nitekim bu noktada ağır kusur ya da kast olması gerektiğinin davacı sigortacı tarafından ispatı gerekmektedir. Bilirkişi heyet raporunda açıkça ifade edildiği üzere ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın taşıması yapılan ürünün araca yüklenmesinde herhangi bir yetki ve sorumluluğunun olmadığı anlaşılmakla ve rücu şartları oluşmadığından davanın reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davanın REDDİNE, 2-Davalının kötüniyet tazminat talebinin ispatlanamadığından ve şartları oluşmadığından REDDİNE, 3-Alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, alınan 306,15 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 425,85 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı yana iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 6-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 25.349,02 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır