İlk Derece Mahkemesi 2026/1826 E. 2026/708 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1826 Esas KARAR NO : 2026/708

TALEP : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) TALEP TARİHİ : 07/10/2026 KARAR TARİHİ : 09/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) talebinin yapılan incelemesi sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP:Talep eden vekili tarafından sunulan 07/10/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... olan, ... A.Ş. ... ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 07.10.2026 ödeme tarihli ve 4.000.000,00 TL bedelli çekin şirket uhdesinde bulunması gereken bir çek olmasına karşın Müvekkili şirket yetkilileri tarafından işbu dava tarihi olan 07.10.2026 tarihinde ... Bankası mobil bankacılık uygulamasından çek ödemesi bulunduğu gerekçesiyle bir bildirim alındığını, şirket yetkililerince banka ile iletişime geçildiğini ve söz konusu çekin ... seri numaralı çek olduğu öğrenildiğini, çekin bulunması için işyerinde detaylı bir arama yapıldığını ancak söz konusu çeke ve çek koçanına hiçbir surette ulaşılamadığını, bu nedenlerden dolayı; keşidecisi ... ... Limited Şirketi olan, ... A.Ş. ... ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 07.10.2026 ödeme tarihli ve 4.000.000,00 TL bedelli çek hakkında öncelikle dava sonuçlanıncaya kadar teminatsız bir şekilde tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesi dava sonunda davaya konu çekin zayi olması sebebiyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; talep, talep eden tarafından açılan talebe konu çekin zayi nedeniyle iptali isteminden ibarettir. Talebin hukuki dayanağı TTK'nın 818. maddesi yollaması ile TTK'nın 757 ve devamı maddeleridir. Talep konusu çekin iptaline ilişkin olup hasımsız görülen işlerden olması nedeni ile dava şartının her aşamada mahkemece resen araştırılarak yokluğu halinde her aşamada karar verilebilmesi mümkün olduğundan talep eden yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verilmiştir. Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür taleplerde, talep eden yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilasına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. Dosya içindeki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; talep eden tarafın talep dilekçesinde açıkça belirttiği üzere talebe konu çekin keşidecisinin ... Yapı Laboratuvarı Limited Şirketi olduğu ve çekin bu şirketin uhdesindeyken kaybolduğu sabit olup, TTK'nın 759/2. maddesi gereğince iptal isteminde bulunan kişi, çekin elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olup, talep konusu olayda talep eden tarafın talep konusu çekin iptali talebi yönünden aktif husumeti bulunmamaktadır. Benzer taleplerde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 21/03/2012 tarih, 2010/13769 E.-2012/4324 K. sayılı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin, 12/11/2020 tarih, 2020/819 E. 2020/1385 K. sayılı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2019 tarih, 2018/893 E.-2019/829 K. sayılı, 13/06/2018 tarih, 2017/1072 E. 2018/588 K. Sayılı içtihatlarında da talep eden şirketin zayi nedeniyle iptal talebinde bulunabilmesi için çekin zilyedi ve yetkili hamil olması gerektiği, çek iptali davasının, çeki elinde bulunduran hak sahibi zilyet tarafından açılabileceği açıkça belirtilmiştir. Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı menfi tespit davası açma imkanı mevcuttur. HMK'nın 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Talep eden keşidecinin, hamil adına bu davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Talebe konu çek bakımından davanın; keşidecinin talep hakkının bulunmaması ve hukuki yararının bulunmaması dikkate alınarak bu nedenle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir. KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Talep eden tarafın talebinin HMK 114/1-d,h maddesi uyarınca aktif husumet ve hukuki yarar dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2- Talep eden tarafça yatırılan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3- Talep eden tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4- Talep eden tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa resen iadesine, Dair, talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 09/10/2026

Başkan ... e-imza* Üye ... e-imza* Üye ... e-imza* Katip ... e-imza*

*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.