İlk Derece Mahkemesi 2026/1696 E. 2026/3 K.

T.C. İSTANBUL 30. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/1696 Esas KARAR NO :2026/3

DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ:28/07/2026 KARAR TARİHİ:30/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı dava dilekçesinde; plastik poşet üretimiyle uğraştığını, saatlik 80 kilogram kapasiteli makine temini hususunda ... ile anlaştığını, makine bedeli olarak 500.000 TL üzerinde mutabık kalındığını, bu kapsamda keşidecisi ... San. Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... ... Şubesi nezdindeki, ... seri numaralı, 31.07.2026 vade tarihli ve 875.160,00 TL bedelli çekin edimin ifasını güvence altına almak amacıyla teslim edildiğini, ancak karşı tarafın vaat edilen özelliklere sahip olmayan, yaklaşık 50 kilogram kapasiteli ve atıl durumda bir makineyi işyerine bıraktığını, makinenin üretime elverişli olmadığının tespit edildiğini, karşı tarafın makineyi değiştireceği ve çeki iade edeceği yönünde beyanlarda bulunarak yaklaşık 45 gün boyunca oyaladığını, sözleşmeye uygun teslimatın bugüne kadar yapılmadığını, çekin iade edilmediğini, vade tarihinin yaklaşması sebebiyle çekin üçüncü kişilere devredilmesi veya bankaya ibraz edilerek haksız tahsilat yapılması riski bulunduğunu, bu durumun ciddi bir mağduriyet yaratacağını, yaşanan sürecin dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma şüphesi taşıması nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... iş emri numarasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin şu an kimin elinde olduğunun bilinmediğini, çekin tedavüle çıkmasının ve kötü niyetli kullanımının engellenmesi gerektiğini, bu nedenle dava konusu çekin iptaline karar verilmesini, dava sonuna kadar çekin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi için teminat karşılığında ivedi ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve ilgili bankaya müzekkere yazılarak ödeme yasağı uygulanmasını talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstem; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir. 6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır. 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır. Çekin zayi edildiği durumlarda, 6102 sayılı TTK'nın 651/2. maddesinde iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil olduğunun belirtildiği; hamile bu hakkın tanınmasındaki amaç, kambiyo senedi vasfını haiz ve henüz ibraz edilmemiş çekten doğan hakkın, çekin elinde bulunması ihtimalinde hak sahibi olmayan üçüncü kişilerce kullanılmasının önüne geçmektir. Her ne kadar talep eden dilekçesinde belirttiği çekin iptalini talep etmiş ise de; işbu davanın yalnızca zayi durumunda açılabileceği, davacının dilekçesinde ve eklerinde buna ilişkin bir iddianın ve talebin yer almadığı ve çekin zayi olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harç peşin alınmış olduğundan ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-İlgili talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ilgili talep edene İADESİNE, 5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 30/07/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır