İlk Derece Mahkemesi 2026/1573 E. 2026/27 K.

T.C. İSTANBUL 29. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1573 Esas KARAR NO : 2026/27

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 26/08/2026 KARAR TARİHİ : 03/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... senet nolu, 11.08.2026 keşide tarihli, 2.504.620,12-TL bedelli, keşidecisi ... Şirketi olan senetin müvekkiline ulaşmadan kaybolduğunu, müvekkilinin lehtar olduğu, keşidecisi ... Şirketi olan ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan senetin kurye aracılığıyla teslimat aşamasında kaybolduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen senedin bulunamadığını, müvekkilinin hem 2.504.620,12-TL tutarındaki alacağını tahsil edebilmesi hem de senetin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla tahsilinin önlenmesi bakımından senet hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini ve senetin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nin 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle bononun iptali istemine ilişkindir. Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür. Dosyaya sunulan bono örneğinin incelenmesinde; iptali istenen bononun keşidecisinin ... MAğazacılık Ticaret A.Ş., bononun lehtarının ...Ltd. Şti. olduğu, söz konusu bononun keşideci tarafından davacı aracılığı ile lehtar şirkete gönderildiği sırada kuryede kaybolduğu ve lehtar şirkete ulaşmadığı öne sürülmüştür. Bononun tedavüle çıkarılması, düzenleyenin bonoyu doldurup imzaladıktan sonra, zilyetliğini başka bir kimseye intikal ettirmesiyle sağlanır. Bono üzerinde lehtarın hak sahibi olabilmesi; düzenleyen ile lehtar arasında bir zilyetlik anlaşması olması ve senet zilyetliğinin lehtara geçirilmesi ile gerçekleşir. (Ömer Özkan - Elmas Güner, Çekin Tedavüle Sunulması ve Devri, Akademik Bakış Dergisi, S.32, Yıl 2012). Kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06.06.2012 tarih ve 2011/4524 Esas, 2012/9838 Karar sayılı kararı da benzer yöndedir). Davacı bono üzerinde lehtar olarak yazsa dahi zilyetliği elinde bulundurmadığı dava dilekçesindeki beyanı ile sabit olduğu üzere yetkili hamil değildir. Davacı yetkili hamil olmadığından davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 16/12/2024 tarih 2024/1873 E ve 2024/1844 K sayılı ilamı) HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan REDDİNE 2-Yeteri kadar harç alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa re'sen iadesine, Dair, davacının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 03/09/2026

Katip ...

Hakim ...