İlk Derece Mahkemesi 2026/1466 E. 2026/843 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1466 Esas KARAR NO : 2026/843

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 14/05/2026 KARAR TARİHİ : 05/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ... Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdinde ... sicil numarası ile kayıtlı olduğunu, ticari faaliyetlerini kanuni yükümlülüklere uygun yürüttüğünü, şirketi temsile yetkili müdür ...'nun 07.05.2026 tarihinde ... durağında bulunduğu sırada içerisinde şirket imza sirküleri, pay defteri ve Ortaklar Karar Defteri bulunan siyah renkli çantasının çalındığını, olayın hemen ardından ... Merkezi Amirliğine başvurularak ... tarihli ve... evrak numaralı Şikayetçi İfade Tutanağı ile şikayette bulunulduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin hırsızlık sebebiyle zayi olması halinde zayi belgesi talep edebileceğini, müvekkil şirket yetkilisinin defterleri yanında bulundurmasının herhangi bir muhafaza kusuru teşkil etmediğini, yerleşik yargı içtihatlarının da hırsızlık vakalarında zayi belgesi verilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu, yeni defterin noterden tasdik edilebilmesi için mahkemeden zayi belgesi alınmasının yasal zorunluluk haline geldiğini belirterek, müvekkil şirkete ait Ortaklar Karar Defterinin hırsızlık neticesinde zayi olduğunun tespitini ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Dava, hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin bir çekişmesiz yargı işidir. Davacının talebi, TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca açılmış, zayi belgesi verilmesi talebi olup, maddede sayılan veya benzeri nedenlerle tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari belgelerin zayiolması halinde zayi belgesi verilebileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/1. maddesi "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." hükmünü içerir. Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8). Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun'da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7). Davacı, ticaret şirketi olup tacirdir. Zayi olduğu talep edilen defterler de maddede belirtilen saklanması zorunlu olan ticari defterlerdendir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... E., ... K. Ve 07/03/2017 tarihli kararına göre; "Mahkemece; davanın TTK'nın 82/7. maddesine göre zayii belgesi verilmesine dair dava olduğu, davacının ziyaı öğrendikten sonra 15 gün içerisinde iptal davası açması gerektiği, somut olayda davacının zıyaı 04/03/2015 tarihinde öğrendiği, yasal süre geçtikten sonra 21/08/2015 tarihinde davanın açıldığı ayrıca ticari defter ve belgelerin muhafaza edileceği yerin şirket merkezi olması gerektiği, davacının TTK'nun 82. maddesi uyarınca defterlerin saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA" Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 04/02/2008 tarih,... E.,... K. sayılı ilamına göre; "Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. Davacı tacirin, defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden, ilk derece mahkemesince verilen red kararı isabetlidir." İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin E. ..., K. ... sayılı kararına göre; "Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde, davacı şirkete ait karar defterinin tek ortağı olan Veysel Keleş'in vefatından sonra yaşanan karışık olaylar ve şirket merkezinin taşınması sırasında zayi olduğu, yaşanan olayların mücbir sebep oluşturduğu, defterin zayii olduğunun tespiti üzerine gazetede ilan verildiği belirtilmiş, başkaca bir iddia ileri sürülmeyip, başkaca bir delil sunulmamıştır. Buna göre davacı tarafından ileri sürülen yaşanan olağanüstü olayların ne olduğu açıklanarak mücbir sebep oldukları ispat edilmediği, şirket ortağının vefatı ile şirket merkezinin taşınması ise mücbir sebep teşkil etmediğinden, davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir." İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin E...., K.... sayılı kararına göre; "Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Davacı vekili taşınmanın pandeminin etkileri nedeniyle vuku bulduğunu ileri sürmüş ise de; pandeminin olumsuz etkileri nedeniyle ekonomik sebeblerle taşınmak zorunda kalınması ile ticari defterlerin taşınma sırasında kaybolma hali kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebeb olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır." Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; İstanbul BAM 14. HD....Esas ... Karar numaralı ilamında da belirtildiği üzere; zayi belgesi verilmesi için kanunda sayılan sebepler tahdidi olmamakla birlikte, somut olayda, davacının özen ve basiretli tacir yükümlülüğüne uygun davrandığı kanıtlanamamıştır. Ticari belgelerin uygun şekilde muhafaza edilmek suretiyle gerekli önlemlerin alınması, basiretli bir tacirden beklenecek davranıştır. Davacı ticari defter ve belgelerini koruyup gözetme yükümlülüğüne ve basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğüne uygun davarandığını kanıtlayacak delil göstermemiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin zayi belgesi istemine ilişkin içtihadı da bu yöndedir (E:... K: ... T:07.03.2017).Davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair,davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar verildi 05/10/2026

Katip ... ✍e-imzalıdır

Hakim ... ✍e-imzalıdır