Bölge Adliye Mahkemesi 2026/906 E. 2026/1180 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/906

KARAR NO : 2026/1180

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KÜÇÜKÇEKMECE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 23/03/2026

NUMARASI : 2026/357 Esas - 2026/145 Karar

DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 22/06/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı şirket temsilcisi; müvekkili şirketi'nin resmi defterleri olan Karar Defteri ve Pay Defterinin, ticari kayıtların tutulması ve yasal bildirimlerin yapılması amacıyla şirket mali müşaviri ... Müşavirlik SMM ...'ın muhafazasında bulunduğunu, şirketin adres değişikliği kararının tescil ve ilan işlemlerinin mali müşaviri tarafından yürütüldüğünü, söz konusu tescil işlemleri için defterler üzerinde işlem yapılması gerektiği sırada; mali müşavirinin, her iki defterin de muhafaza edildiği arşivde bulunmadığını ve tüm aramalara rağmen zayi olduğunu tespit ettiğini, mali müşavirin, defterlerin kendi ofis bünvesinde irade dışı şekilde kaybolduğunu şirket yetkililerine bildirdiğini ve bu durumun taraflarca tanzim edilen tespit tutanakları ile kayıt altına alındığını beyanla, zayi olan karar defteri ve pay defteri hakkında zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; dava dilekçesindeki anlatımlara ve dilekçe ekinde ibraz edilen 16/03/2026 tarihli kayıp defter tutanaklarına göre, somut olayda davacı şirketin, zayi belgesi talebine konu Karar Defteri ve Pay Defterini, tescil işlemlerinin yapılması amacıyla şirket mali müşaviri ...'a teslim ettiği, defterlerle ilgili işlem yapılmak istendiğinde defterlerin ofiste yapılan aramalara rağmen bulunmadığı ve bu şekilde kaybolduğunun anlaşıldığı, açıklanan maddi olgular karşısında davacı tarafından defterlerin muhafazasında gerekli dikkat ve özenin gösterildiğinden söz edilemeyeceği, defterlerin bahsedildiği şekilde kaybolmasının mücbir sebep kapsamında da değerlendirilemeyeceği, davacının, dava konusu defterlerin muhafazası noktasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı, açıklanan nedenlerle TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların somut olay açısından oluşmadığı gerekçesiyle zayi belgesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı şirket temsilcisi ;mahkemenin karar defterinin/ticari defterin muhasebeci nezdinde kaybolmasını "tacirin gerekli özeni göstermemesi" olarak yorumlayarak taleplerini reddetmişse de bu kararın hayatın olağan akışına ve ticari gerçeklere aykırı olduğunu, TTKnın 82. Maddesi gereğince ticari defterlerin saklanmasının tacirin ödevi olduğunu, ancak zaten kaybolan karar defteri ticari merkez adresinde şirkette saklanıp ve muhafaza edildiğini, şirket merkezi taşınırken, hem adres değişikliğinin hem de diğer tescil ve tasdik işlemlerinin yapılması için karar defterinin, meslek mensubu olan mali müşavire/muhasebeciye tesliminin zorunluluk olduğunu, defterlerin, hâkimiyet alanı dışındayken profesyonel bir hizmet sağlayıcının kusuruyla kaybolduğunu, bu durumun, şahsı adına engellenemez bir dış etken olduğunu, ayrıca,gerekçeli kararda "...elbette bu halleri yasada sayılan sebeplerle sınırlamak yasa koyucunun amacına uygun değildir..." demişken talebini reddetmesinin hatalı olduğunu, zayi belgesi verilmemesi durumunda, vergi incelemelerinde ve ticari uyuşmazlıklarda ispat külfeti açısından telafisi imkânsız zararların doğacağını, ticari şirketin iktisadi hayatının mahvolacağını, yerel mahkeme "basiretli tacir" ilkesini geniş yorumlayarak, üçüncü bir kişinin kusurundan dolayı şirketin cezalandırıldığını ileri sürerek kararın kaldırılarak,zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaı uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğraması gerekmektedir. Bunun dışında tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.

Somut olayda; davacının yetkilisi bulunduğu şirkete ait karar ve pay defterinin mali müşavirde iken kaybedildiği üçüncü kişinin kusurundan dolayı şirketin cezalandırıldığı ileri sürülmüş ise de davacı şirketin hizmet aldığı mali müşavirin kusurunu ileri sürerek zayi belgesi talebinin haklı olduğu sonucuna varılamayacağı ,davacı tarafça ileri sürülen bu neden, kanunda tacirin iradesi dışında defterlerin yok olmasını sağlayıcı sebep olarak kabul edilen haller kapsamına girmediği gibi, kaybın ne şekilde gerçekleştiğinin de belirsiz olduğu, zayi belgesi talep koşulları bulunmadığı anlaşıldığından zayi belgesi isteminin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş, istinaf sebepleri yerinde görülmeyerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/06/2026