İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1426 E. 2026/268 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1426
Karar No
2026/268
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 29. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1426 Esas KARAR NO : 2026/268

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/07/2026 KARAR TARİHİ : 23/10/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Alacaklı ...tarafından İstanbul Anadolu...İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyası ile müvekkilleri aleyhine icra takibi başlatıldığını, kambiyo senetlerine özgü takipte ödeme emrinin 20/07/2026 tarihinde davacılara tebliğ edildiğini, haksız takibe itiraz ettiklerini, davacılar ile davalı şirket arasında 05/01/2023 tarihinde 10 yıl süreli akaryakıt istasyonu kira sözleşmesi akdedildiğini, davacıların söz konusu istasyonu bu sözleşme kapsamında işletmeye başladıklarını, sözleşme uyarınca müvekkilinin, kira ilişkisinin başlangıcında 3.000.000-TL kira ödemesinde bulunduğunu, tarafların iradesi doğrultusunda bu bedelin aylık kira bedellerinden mahsup edileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmede aylık kira bedelinin 90.000 TL olarak belirlendiğini, kira bedeline her kira döneminde TÜFE oranında artış uygulanacağının ve peşin ödenen tutarın mahsup edileceğinin kararlaştırıldığını ancak davalı tarafın sözleşmeye aykırı olarak yalnızca kendi alacağı olan kira bedeline TÜFE artışı uyguladığını, buna karşılık müvekkilinin 2023 yılında peşin olarak ödediği 3.000.000-TL'ye hiçbir güncelleme yapmaksızın mahsupta bulunduğunu, bu uygulamanın sözleşmenin kurulması sırasında taraflar arasında mevcut olan ekonomik dengeyi ortadan kaldırdığını, 2023 yılında peşin olarak ödenen 3.000.000-TL'nin satın alma gücüyle bugün olan satın alma gücünün son derece farklı olduğunun, buna rağmen davalı tarafın müvekkili tarafından ödenen 3.000.000 TL'yi hiçbir güncelleme yapmaksızın mahsup ettiğini, TMK 2 gereği sözleşme dengesinin korunması gerektiğini, kira bedellerini ödemesine rağmen davalı tarafın kira alacağı bulunduğu iddiasıyla kira niteliğindeki senetleri icraya koyarak haksız takip başlattığını, davaya konu kambiyo senedinin tamamen kira sözleşmesinin ifasının güvence altına alınması amacıyla teminat senedi olarak düzenlendiğini, senedin düzenlenme amacının kira sözleşmesinden bağımsız olmadığını, taraflar arasında akdedilen kira revize protokolünün 2.sayfasında teminat olarak verilen bonoların teminat dışı kullanılamayacağının açıkça düzenlendiğini, söz konusu bonoların yalnızca kira ilişkisinden doğabilecek risklere karşı güvence niteliğinde olduğunu, bağımsız bir alacak varmış gibi kambiyo takibine konu edilmesinin tarafların açık sözleşmesel iradesine aykırı olduğunu, davalı tarafın kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığı çözmek yerine teminat amacıyla elinde bulundurduğu senetleri sözleşmeye aykırı biçimde takibe koyarak müvekkilini baskı altına almaya çalıştığını, takibe konu senedin taraflar arasındaki kira sözleşmesinin teminatı niteliğinde olduğunu, teminat dışı kullanılamayacağını belirterek takip konusu senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, takibin tedbiren durdurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi dava ve talep edilmiştir. Dava dilekçesi ekinde sunulan ''kira revize protokolü'' başlıklı sözleşmenin taraflarının davacılar ile davalı olduğu, sözleşmenin ''3.kira bedeli'' başlıklı maddesinin son paragrafında noter yolu ile yapılan kira sözleşmesi nedeniyle belirlenen 30.000-TL kira bedeli işbu kira revize protokolü ile 90.000 TL + KDV olarak belirlenmiş, verilen avanslar ile 65.000+KDV dönüştürülmüştür. 35.000TL+KDV FARK elden ödenecek olup elden ödeme nedeni ile KDV alınmayacatır.35.000TL+KDV tutarına ilişkin yıllık 25.000USD tutarlı bono alınacak olup ilgili bonolar bu kira revize protokolü teminatı olup kira bedelinin her yıl TEFE-TÜFE/2 ortalamasına göre artış hesaplanarak bono iadesi yapılabilir, varolan bonolar teminata yetmemesi halinde ek bonolar verilir. Bonolar teminat dışı kullanımı yasaktır. Kira sözleşmesi bitiminde veya haksız yere kiracı tarafından bitirilmesi halinde kiralayan aldıklarını iade etmez, kiracı masraf iadesi isteyemez.'' şeklindedir. 6100 sayılı HMK'nın 4/1. maddesi gereğince sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; ...kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmakla görevlidir. Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir. Somut olayda, davacı , takibe konu senetlerin, kira sözleşmesine istinaden teminat senedi olarak verildiğini iddia ederek işbu menfi tespit davasını açmıştır. Bu tür davalarda görev konusunun davacının ileri sürdüğü maddi vakıalar ve talep sonucuna göre belirlenmesi gerekmektedir. Uyuşmazlık, senedin kira sözleşmesi kapsamında teminat senedi olarak verilip verilmediği noktasında toplandığına ve bunun ispatı meselesi de sübut ve esasa ilişkin olup, görevin belirlenmesine bir etkisi olmamasına, zira takip konusu senetlerin iddia olunan hukuki ilişkiye istinaden verildiğinin ispatlanıp ispatlanamasına göre davanın esastan sonuçlandırılacak olmasına, esasa mütedair olan işbu değerlendirmede varılacak sonucun başlangıçta görevli olan mahkemenin görevinde sonradan bir değişiklik yaratmasının da usulen mümkün olmamasına göre, davanın, kira uyuşmazlıklarında münhasır görevli olan sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. ( Emsal Yargıtay 3. Hukuk Dairesi esas no: 2017/7932 karar no: 2018/9212; İST BAM 37 HD dosya no: 2025/1500 karar no: 2025/3282; İST BAM 55 HD dosya no: 2024/4380 karar no: 2024/2525) Açıklanan nedenlerle HMK.'nın 114/1-c, 115/2. Maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan mahkememizin görevsizliği ile davanın görev yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK.'nın 114/1-c, 115/2. Maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan mahkememizin görevsizliği ile davanın USULDEN REDDİNE, 2- HMK.nın 20. Maddesi uyarınca taraflardan birinin - bu kararın süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak talep etmesi halinde- dava dosyasının görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine tevzi edilmek üzere hukuk mahkemeleri tevzi bürosuna GÖNDERİLMESİNE, 3-HMK'nın 20 maddesine göre kararın kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili Mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 4-Tedbir talebi ve sair talepler hakkında görevli Mahkemece karar verilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/10/2026

Başkan ...

Üye ...

Üye ...

Katip ...

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1426, K. 2026/268, T. 23.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1426-e-2026-268-k-fb0453a6f53c