İlk Derece Mahkemesi 2025/937 E. 2026/749 K.

T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/937 Esas KARAR NO : 2026/749

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/12/2025 KARAR TARİHİ : 05/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.10.2024 tarihinde davalıların sürücüsü veya işleteni olduğu ... plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporlarına göre davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda yüzde yüz oranında kusurlu bulunduğunu, meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan hasar farkının tazmin edilmesi gerektiğini, daha önce Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yapılan müracaat neticesinde sigorta şirketi tarafından 104.999,45 TL değer kaybı ve 95.000,55 TL hasar bedeli olmak üzere toplam 200.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerle poliçe limitinin tüketildiğini, ancak bilirkişi raporunda hasar bedeli hesaplanırken iskonto uygulandığını, Yargıtay kararları uyarınca hasar bedelinin iskontosuz ve KDV dahil şekilde hesaplanması gerektiğini, yapılan araştırmalar neticesinde gerçek hasar miktarının 234.451,45 TL olduğunu tespit ettiklerini, bu nedenle bakiye hasar farkının ödenmesi gerektiğini, dava açılmadan önce Arabuluculuk Bürosu 2025/... numaralı arabuluculuk dosyasında 20/11/2025 tarihinde anlaşmaya varılamadığını, uyuşmazlığın belirsiz alacak davası niteliğinde olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL hasar farkının kaza tarihi olan 24.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davada zamanaşımı süresinin dolduğunu, davanın görevli ve yetkili olmayan mahkemede açıldığını, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini, davacının kısmi dava veya belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar bulunmadığını, HMK'nın 109. maddesine aykırı olan bu başvurunun usulden reddedilmesi gerektiğini, TMK'nın 2. maddesindeki dürüstlük kuralı ve çelişkili davranış yasağı gereği esasa girilmeden karar verilmesi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından kaza öncesinde tüm sorumlulukların yerine getirildiğini, 200.000,00 TL tutarındaki zorunlu trafik sigortası poliçe limiti ile 9.536,00 TL tutarındaki ihtiyari mali mesuliyet poliçe limitinin davacı tarafa ödendiğini, 04.02.2025 tarihinde davacı vekiline 104.999,45 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, 02.01.2025 tarihinde davacıya 95.000,00 TL tutarında maddi hasar ödemesi gerçekleştirildiğini, 04.02.2025 tarihinde ise 9.536,00 TL tutarında ihtiyari mali mesuliyet hasar ödemesinin yapıldığını, poliçe limitlerinin tükendiğini, kaza tespit tutanaklarının kesin delil niteliği taşımadığını, kusur oranlarının tespiti için uzman bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, davacının taleplerinin genel şartlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, değer kaybı talebinde bulunan aracın kaza öncesinde başka bir kazaya karışıp karışmadığının tespiti gerektiğini, aracın önceki hasarlarının değer kaybı hesaplamasında önemli bir etken olduğunu, müvekkil şirketin sadece gerçek zarardan sorumlu olduğunu, davacı tarafça onarım faturası sunulmadığını, varsayımsal zararların poliçe kapsamında olmadığını, TBK'nın 50/1. maddesi uyarınca zarar görenin zararını ispatla yükümlü olduğunu, davacının avans faiz talebinin haksız olduğunu, araç işleteninin tacir olmadığını ve aracın hususi kullanımlı olduğunu, bu nedenle yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi tarafından 15.12.2014 tarihinde verilen 2013/12741 E. ve 2014/16692 K. sayılı kararda da hususi araçlar için yasal faiz uygulanması gerektiğinin belirtildiğini, tüm bu nedenlerle davanın usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. ARAŞTIRMA; 1-... Sigorta'dan dava konusu hasar dosyası getirtilmiştir. 2-Sigorta Tahkim Komisyonunun 2025.E... nolu dosyası getirtilmiştir. 3-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı aracın Tramer kayıtları getirtilmiştir. 05/07/2026 Tarihli Bilirkişi Raporunda; "24.10.2024 tarihinde meydana gelen çift tarafı trafik kazasında; ... plaka sayılı otobüs sürücü ...’in, mevcut trafik kurallarını ve dikkat-özen yükümlülüğünü ağır şekilde ihlal etmesi sebebiyle %100 (Yüzde Yüz) oranında aslı ve tam kuruluru olduğu; davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in ise atfedilecek herhangi bir kural ihlali bulunmadığından %0 (Kusursuz) olduğu, Dava konusu ... plakalı, ... markalı, 2020 model aracın 24.10.2024 tarihindeki kazasından dolayı, toplam onarım bedeli hesaplamasında, yargıtay içihtallarına göre, iskontosuz orijinal parça ve işçilik bedelleriyle hesaplamalar yapılması gerektiğiinden, kaza tarihi itibariyle KDV dahil toplam onarım bedeli 182.948,77 TL olduğu kanaati oluşmuştur. Bakiye Sorumluluk ve Poliçe Limitleri: ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı tarafa aşağıdaki ödemeler yapılmıştır: - 02.01.2025 : 95.000,55 TL maddi hasar - 04.02.2025 : 104.999,45 TL değer kaybı - 04.02.2025 : 9.536,00 TL ihtiyari mali mesuliyet teminatı - Toplam Yapılan Dözel: 209.535,99 TL Davalı ... Sigorta A.Ş. kaza tarihi itibarryla geçerli olan Karayollar Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) arac başına maddi teminat limiti olan 200.000,00 TL’nin tamamını ifa etmiş olduğu, kalan kısm için ise İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatını limitleri dahilinde toplamda 209.535,99 TL ödeme gerçekleştirdiği anlaşılarak sigorta limitlerinin tükenmiş olduğu" Yönünde rapor tanzim edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS ve İMMS poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı araç arasında 24/10/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, ZMMS teminat limitinin üzerinde kalan bakiye hasar bedelinin ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, dava konusu kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı aracın almış olduğu hasara göre, hasar bedelinin ne kadar olduğu, ZMMS ile karşılanmayan bakiye hasar bedelinin olup olmadığı, bundan davalı sigorta şirketinin ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Mahkememizce hasar dosyası, Sigorta Tahkim Komisyonu dosyası, kazaya ilişkin diğer bilgi ve belgeler celp edilerek dosya arasına alınmış taraf delilleri toplanmıştır. Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur. Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. 818 sayılı Borçlar Kanunun haksız fiili düzenleyen 41. maddesi: "Gerek kasten ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik haksız bir suretle diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs, o zararın tazminine mecburdur.." şeklindedir. Bu maddenin karşılığı 6098 Sayılı Türk Borçlar kanunun 49. Maddesidir. Bu madde hükmü ise şu şekildedir. “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür” Buna göre bir kişi kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle (kasten, ihmal ederek, tedbirsiz davranarak) bir başkasını zarara uğratırsa zarar tazmini ile yükümlüdür. Zararın türü maddi ve manevi olabilir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Sigortacının sorumluluğu, izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir. İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları 1. Maddesine göre; "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder." Mahkememizce dosya kapsamına alınan poliçe incelendiğinde, poliçe vadesinin 18/09/2024-18/09/2025 tarihleri arası olduğu, teminat limitinin, maddi araç başına 200.000,00-TL olduğu ve poliçe de ihtiyari mali mesuliyet klozu yer almakla birlikte teminat limitinin 9.536,00-TL olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizce uyuşmazlık hususunda Makine Mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmış, 05/07/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"24.10.2024 tarihinde meydana gelen çift tarafı trafik kazasında; ... plaka sayılı otobüs sürücü ...’in, mevcut trafik kurallarını ve dikkat-özen yükümlülüğünü ağır şekilde ihlal etmesi sebebiyle %100 (Yüzde Yüz) oranında aslı ve tam kuruluru olduğu; davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in ise atfedilecek herhangi bir kural ihlali bulunmadığından %0 (Kusursuz) olduğu, Dava konusu ... plakalı, ... markalı, 2020 model aracın 24.10.2024 tarihindeki kazasından dolayı, toplam onarım bedeli hesaplamasında, yargıtay içihtallarına göre, iskontosuz orijinal parça ve işçilik bedelleriyle hesaplamalar yapılması gerektiğiinden, kaza tarihi itibariyle KDV dahil toplam onarım bedeli 182.948,77 TL olduğu kanaati oluşmuştur. Bakiye Sorumluluk ve Poliçe Limitleri: ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı tarafa aşağıdaki ödemeler yapılmıştır: - 02.01.2025 : 95.000,55 TL maddi hasar - 04.02.2025 : 104.999,45 TL değer kaybı - 04.02.2025 : 9.536,00 TL ihtiyari mali mesuliyet teminatı - Toplam Yapılan Dözel: 209.535,99 TL Davalı ... Sigorta A.Ş. kaza tarihi itibarryla geçerli olan Karayollar Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) arac başına maddi teminat limiti olan 200.000,00 TL’nin tamamını ifa etmiş olduğu, kalan kısm için ise İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatını limitleri dahilinde toplamda 209.535,99 TL ödeme gerçekleştirdiği anlaşılarak sigorta limitlerinin tükenmiş olduğu" kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce aldırıla rapor, dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur. Buna göre tüm dosya kasamı incelendiğinde, davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortaladığı ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazasının gerçekleştiği ihtilafsızdır. Yine bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı mahkememizce kabul edilmiştir. Ancak, davacı her ne kadar ZMMS kapsamında teminat limitinin tükenmesi nedeniyle karşılanmayan bakiye hasar bedelini İMMS kapsamında davalı sigorta şirketinden iş bu dava ile talep etmiş ise de, davalı sigorta şirketinin, davacıya 95.000,55-TL maddi hasar, 104.999,45-TL değer kaybı ve 9.536,00-TL ihtiyari mali mesuliyet teminatı olmak üzere toplam 209.535,99 TL ödeme yaptığı, buna göre hem ZMMS limitinin, hem de 9.536,00-TL olan ihtiyari mali mesuliyet teminatı limitinin tüketilmiş olduğu, davalı sigorta şirketinin teminat limiti kapsamında sorumluluğunun olduğu, teminat limitinin tüketilmiş olması nedeniyle davalı sigorta şirketinden talep edilebilecek bakiye bir miktarın bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 732,00 TL karar harcından peşin alınan 615,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafça masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine, 6-6325 Sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 4.600,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine, 7-Davalı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden tensiben karar verildi.05/10/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır