İlk Derece Mahkemesi 2025/709 E. 2026/801 K.

T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/709 Esas KARAR NO : 2026/801

DAVA : Sigorta (Sigortacının Aczinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/10/2025 KARAR TARİHİ : 08/10/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili...Üniversitesi adına davalı nezdinde akdedilen sigorta poliçelerinin prim bedellerinin peşin ödenmesini müteakip, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) 09.04.2025 tarihli ve 1038 sayılı Kararı ile davalı sigorta şirketinin ruhsat yetkilerinin kaldırıldığını, bu durum üzerine Türk Ticaret Kanunu'nun 1413. maddesi uyarınca haklı fesih yetkisinin kullanılarak sözleşmelerin 08.05.2025 tarihli ihtarname ile feshedildiğini, 12.05.2025 fesih tarihi itibarıyla kullanılmayan kalan 243 günlük döneme isabet eden ve SEDDK tarafından da iade edilmeyeceği bildirilen prim bedelinin iadesinin gerektiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, 110.054,31 USD alacağın fesih tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek en yüksek devlet bankası döviz mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın HMK 114/1-h maddesi gereğince hukuki yarar yokluğundan (belirsiz alacak/kısmi dava şartının sağlanmadığı gerekçesiyle) usulden reddini talep etmiş, esasa ilişkin olarak ise zamanaşımı itirazında bulunmuş, SEDDK kararı uyarınca yeni branşlarda sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkilerinin kaldırıldığını, müvekkil şirketin herhangi bir temerrüdü bulunmadığından faiz talebinin yasal faiz ve dava tarihi ile sınırlı olması gerektiğini, poliçelerin iptal tarihine kadar fiilen yürürlükte kalıp sigortalı tarafından korumadan yararlanıldığı gözetilerek prim iadesi hesaplanması icap ettiğini ve gerçek zararın tespiti için uzman bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini savunarak davanın usulden ve esastan reddini istemiştir. Dava; davalı ek hizmet binası ve üniversite için sigorta poliçesi yaptıklarını, toplam pirim olan 288.000,00 USD'yi peşin olarak ödediklerini, davalı sigorta poliçesi yapma yetkisinin kaldırıldığını, bu nedenle sözleşmeleri feshettiklerini, sigorta poliçelerinin fesihten sonrası için kalan süreye denk gelen ve ödenmiş olan 110.054,31 USD nin fesih tarihinden itibaren 3095 sy nın 4/a maddesine göre işleyecek faizi ile davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Dava konusu poliçe suretleri, SEDDK'nın 10/04/2025 tarihli basın duyurusu, ihtarnamenin dosyamız içerisinde olduğu görülmüştür. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları ve sunulan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; Dosya ve davalı ve temlik eden davacı ... Üniversitesi defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak, davalı sigorta şirketinin SEDDK tarafından sigorta poliçesi yapma yetkisinin kaldırılması bu nedenle sözleşmenin fesh edilmesi, fesihten sonrası için kalan süreye denk gelen ve davacı tarafından yapılmış ödeme miktarına göre sözleşmenin tüm hükümleri değerlendirilerek davacının talep edeceği alacağın asıl alacak ve fesih tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işleyecek faiz miktarına ilişkin rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi olarak Mali Müşavir bilirkişisi ..., Sigortacı bilirkişi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi ...'a tevdii edilerek, 03/08/2026 tarihli bilirkişi kurulu raporunun dosyamız arasında olduğu görülmüştür. Aldırılan 03/08/2026 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; dava konusu 165.307,92 USD tutarındaki üniversite primi, ödeme yazısı, mahsup fişi, 794.02.01.05 numaralı muavin defter ve 31.01.2025 tarihli banka dekontu olmak üzere birbirini teyit eden dört ayrı kayıtla sabittir. İade tutarı 110.054,31 USD olup, davacının talebiyle örtüşmekte olduğu, bu tutar, feshin hüküm ifade ettiği tarihin 12.05.2025 olarak kabulü hâlinde geçerli olduğu, ödemenin kaydedildiği 794.02.01.05 numaralı hesabın adında yer alan %50 ibaresinin dayanağı tespit edilemediğini, sigortacıya fiilen ödenen ve iadeye esas alınan tutar dekontla 165.307,92 USD olarak sabit olduğu, dosyaya sunulan poliçelerin brüt prim toplamı (221.778,48 USD) ile ödenen tutar (165.307,92 USD) arasındaki 56.470,56 USD farkın dayanağı dosyada bulunmadığını, faiz tutarı feshin hüküm ifade edeceği başlangıç tarihi ile faizin işleyeceği son ödeme veya karar tarihinin ve anılan dönemde bankalarca uygulanan oranların netleşmesine bağlı olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava,...Üniversitesi ile... Sigorta Aş arasında akdedilen ...,...,... poliçe nolu ,10/01/2025-10/01/2026 tarihlerini kapsayan poliçelerin 6102 sayılı TTK 1413.maddesi uyarınca feshi sebebiyle fesih sonrasına tekabül eden primlerin TTK 1419.maddesine göre iadesine ilişkindir. Poliçelerde,...Üniversitesi'nin sigorta ettiren ve sigortalı ; ... Sigorta Aş'nin ise sigortacı sıfatının bulunduğu görülmüştür. Dosyaya sunulu 02/03/2026 tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile alacağın ...Odası Başkanlığı'na temlik edildiği görülmüş ve alacağın temliki nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 125/2.madddesi uyarınca İstanbul Ticaret Odası Başkanlığı, davacı olarak dosyaya eklenmiştir. 6100 sayılı TTK 1413.maddesi : '' Sigortacının, konkordato ilan etmesi, ilgili sigorta dalına ilişkin ruhsatının iptâl edilmesi veya sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması gibi hâllerde; sigorta ettiren, bu olguları öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sigorta sözleşmesini feshedebilir. Primlerin tamamını ödememişken sigorta ettiren konkordato ilan etmişse, sigortacı, bunu öğrendiği tarihten itibaren, bir aylık bildirim süresine uyarak, sigorta sözleşmesini feshedebilir. Zorunlu sigortalar ile prim ödemesinden muaf hâle gelmiş can sigortalarına ikinci fıkra uygulanmaz. '' şeklindedir. 6102 sayılı TTK 1419.maddesi : '' Sigorta sözleşmesi sona erdiği takdirde, Kanunda aksi öngörülmemişse, işlemeyen günlere ait ödenmiş primler sigorta ettirene geri verilir.'' şeklindedir. SEDDK tarafından 5684 sayılı kanunun 20.maddesi uyarınca alınan 09/04/2025 tarih ve 1038 sayılı kurul kararı '' Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun 09/04/2025 tarih ve 1038 sayılı kararı ile; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 20 nci maddesi kapsamında, gerekli sermayenin nakden Şirket hesaplarına intikal ettirildiğinin tevsik edilmesine kadar ...Sigorta AŞ'nin tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisinin kaldırılmasına karar verilmiştir. '' şeklindedir. Alacağı temlik eden sigorta ettiren tarafça ,davalıya hitaben düzenlenen Beyoğlu ...Noterliğinin 08/05/2025 tarih , ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davaya konu poliçelerin 6102 sayılı TTK 1413/1.maddesi uyarınca feshedildiği davalıya bildirilmiş ve ihtarnamenin 12/05/2025 tarihinde davalıya tebliğ edildiği görülmüştür.SEDDK tarafından alınan 09/04/2025 tarih ve 1038 sayılı kurul kararı ile davalı sigorta şirketinin sigorta sözleşmesi akdetme yetkisinin kaldırıldığı görülmekle davacı tarafça ortaya konulan fesih beyanının 6102 sayılı TTK 1413/1.maddesine uygun olduğu ve fesih irade beyanının 08/05/2025 tarihli ihtarname ile kullanılması sebebiyle aynı maddede yer verilen 1 aylık süre içerisinde kullanıldığı tespit edilmiştir.Davaya konu 3 poliçe için toplamda 165.307,92 USD prim ödendiği bilirkişi raporu ile tespit edilmekle ,6102 sayılı TTK 1419.maddesi uyarınca işlemeyen günlere ait ödenmiş primlerin iadesi davacı tarafça istenebilecektir.Fesih ihtarnamesinin davalıya ulaştığı tarih olan 12/05/2025 tarihinden , poliçelerin bitiş tarihi olan 10/01/2026 tarihine denk gelen sürenin , poliçelerin yürürlük süresi olan 1 yıllık süreye oranlanması suretiyle primlerin iadesi talep edilmektedir.6102 sayılı TTK 1419.maddesine uygun olan talebin hesaplanması için bilirkişiden rapor alınmış ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplama ile ödenen primin fesih sonrasına tekabül eden miktarının 110.054,31 USD olacağı tespit edilmiştir.6102 sayılı TTK 1413/1.maddesine uygun olarak davacı tarafça sözleşmenin feshedildiği,6102 sayılı TTK 1419.maddesine göre yapılan hesaplama ile davacının iadesinin talep edebileceği prim tutarının 110.054,31 USD olarak hesaplandığı göz önüne alınarak iadesi gereken prim tutarının , fesih tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a.maddesine göre işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. Vekalet ücreti ile harç hesaplaması yerleşik Yargıtay uygulaması gereğince (Örnek:Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2019/3473E.-2020/2039K. Sayılı kararı) dava tarihindeki Merkez Bankası USD/TRY efektif satış oranı olan 41,6502 esas alınarak hesaplanmıştır.(41,6502 X 110.054,31 =4.583.784,02) Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında davanın kabulüne karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın Kabulüne, 110.054,31 USD'nin 12/05/2025 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a.maddesine göre işleyecek faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Dava değeri üzerinden hesaplanan 313.118,28 TL karar ilam harcının ve dava tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL başvurma harcının davalıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına 3-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 618.216,24 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafça yatırılan 75.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.800,00 TL tebligat ve posta giderleri olmak üzere toplam 76.800,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 08/10/2026

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır

Bu belge 5070 sayılı Yasa uyarınca güvenli E-İMZA ile imzalanmıştır.