İlk Derece Mahkemesi 2025/547 E. 2026/930 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/547 Esas - 2026/930 T.C. KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/547 Esas KARAR NO : 2026/930

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : 1- VEKİLİ : Av. DAVALI : 2- VEKİLİ : Av. DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 30/01/2024 KARAR TARİHİ : 09/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 19/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; 21/08/2022 tarihli kaza sonrası müvekkilinin babasının vefat ettiğini, trafik kazasına karışan 38 AFV 109 plakalı aracın sürücüsü müteveffa Ali Hayran olup aracın davalı şirket adına kayıtlı olduğunu, davalı sigorta şirketince sigortalandığını, müvekkili Ali Hayran' ın yasal mirasçısı olduğunu, müteveffanın davalı şirkette çalıştığını, müvekkilinin murisin desteğinden yoksun kaldığını ve derin bir elem ve üzüntü içinde olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi zararı oluştuğunu, davalıların bu zarardan sorumlu olduğunu, açıklanan tüm bu sebeplerle destekten yoksun kalma ve manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı Türkiye Sigorta Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili şirketin taraf sıfatına haiz olmaması nedeniyle müvekkili yönünden davanın öncelikle usule ilişkin yetki, işbölümü, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev, hukuki yarar ve dava şartı yokluğu yönünden reddini talep ettiklerini, arabuluculuğa ilişkin ortada geçerli bir başvuru olmayıp işbu davanın açılması için gerekli olan dava şartı gerçekleşmediğini, davacı tarafından alacak miktarlarını net olarak ve ayrı ayrı belirtir açıklama dilekçesi ibraz edilmesi gerektiğini, aksi takdirde HMK 119. maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, dava konusu olayda müvekkilinin sigorta şirketi poliçe sahibi aracın sürücüsüne kusur izafe edilemeyeceğini, çünkü kazanın meydana gelmesine sebep olan tüm fiilleri neticesi müteveffa Ali HAYRAN olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müterafik kusur durumunun varlığı araştırılmalı ve hükmedilecek tazminattan indirim yoluna gidilmesini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin tüzel kişiliği haiz bir kuruluş olması belli kanunlar, prensipler ve kurallar çerçevesinde hareket etme zorunluluğu nedeniyle kusur oranlarını belgeleyen kanıtlar ve dokümanlar olmadan sadece zarar görenlerin talebi esas alınarak ödeme yapılması mümkün olmadığını, dava ile talep edilen manevi tazminat talebi ise davaya konu olay ve yine davayı kabul etmemekle birlikte meydana gelen zarar karşılaştırıldığında fahiş olup manevi tazminat ile elde edilecek olan yararın kötüniyetli olarak kullanılmasına sebebiyet verdiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Çağdaş İnovasyon Nakliye Otomotiv Taşımacılık Ticaret Sanayi Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Davacı yanın her ne kadar trafik kazası sonucu müteveffa Ali Hayran'ın hayatını kaybettiğini ileri sürmüşse de işbu hususun doğru olmadığını, müteveffanın, müvekkiline ait araç içerisinde seyir halinde iken kapıyı açarak atladığını, müteveffanın, hiçbir vakit müvekkili şirketin bünyesinde çalışmadığını, SGK dökümleri ile de işbu husus doğrulanacağını, müteveffanın, müvekkilihe ait araçtan kapıyı açarak atlamış ve bunun neticesinde sürücüsüz kalan müvekkiline ait 38 AFV 109 plakalı araç kaldırıma çarparak durduğunu, aracın işletilmediğine dair bir diğer emare ise hadisenin gerçekleştiği 21/08/2022 tarih ve 07:41:46 saatleri mesai saatleri içerisinde yer almadığını, müteveffanin, müvekkiline ait aracı işletmek gayesi ile değil kendi isteği ile sürdüğünü, dolayısıyla "trafik kazası" olarak nitelendirilebilecek bir olay gerçekleşmediğini, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için destekten yoksun kalma zararı yanında zarar ile haksız fiil arasında uygun illiyet bağının da bulunması gerektiğini, şahsın ağır kusuruyla kaza ile motorlu araç arasındaki illiyet bağını kesmiş, şahsın işbu eylemi gerçekleştirmesi ölümüne yol açtığını, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için diğer bir şartın, destekten yoksun kalma zararından bir sorumluluk doğması olduğunu, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatında üç tür sorumluluk bulunduğunu, bunların haksız fiil sorumluluğu, tehlike sorumluluğu ve sözleşmeden doğan sorumluluk olduğunu, şartları oluşmayan ve gerçekleşmeyen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: sosyal ve ekonomik durum araştırması, trafik tescil kayıtları, hasar dosyası ve sigorta poliçesi, SGK kayıtları. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce, 31/01/2025 tarih ve 2024/77 Esas - 2025/104 Karar sayılı ilam ile davanın reddine dair verilen karara karşı yapılan istinaf başvuru üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 15/05/2025 tarih ve 2025/888 Esas 2025/1039 Karar sayılı ilamıyla;''... ilk derece mahkemesince öncelikle davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasına ilişkin olarak kusur yönünden (kazanın meydana gelmesinde davacı murisinin tam kusurlu sayılıp sayılmayacağına, kazaya etken başkaca sebeplerin olup olmadığına ilişkin olarak) ATK 3.İhtisas Dairesi'nden taraf vekillerinin itirazlarını karşılar şekilde taraf ve yargı denetimine açık nitelikte rapor alındıktan sonra ve gerekirse konusunda uzman aktüerya bilirkişiden tazminat raporu da alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği...'' gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılması üzerine dava dosyası mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. Kaldırma kararı sonrası, mahkememizce dosyanın Ankara Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek davaya konu trafik kazası nedeniyle kusur oranlarının mahkememiz dosyası kapsamı çerçevesinde %'lik dilimler halinde belirlenmesi ile kazanın meydana gelmesinde muris sürücünün tam kusurlu olup olmadığı, kazaya etken başkaca sebeplerin olup olmadığı hususları incelenerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup ATK tarafından düzenlenen 12/02/2026 tarihli raporda özetle; kaza tespit tutanağında olay mahallindeki yolun 11 metre genişliğinde, düz, asfalt, kuru, havanın ve görüşün açık, azami hız limitinin 50 km/s, vaktin gündüz, mahallin meskun olduğu ve kazaya etki eden araç aksamları kısmında veri bulunmadığı belirtildiğini, tanık yolcu Murat Karaca ifadesinde 21.08.2022 günü saat 07.30 sıralarında şirkete ait kamyona yakıt almak üzere sürücü Ali Hayran ile birlikte yola çıktıklarını, Kartal kavşağından döndükleri esnada Ali'nin abu diye bağırıp direksiyonu kırdığını, aracın istop edip kaldırıma vurduğunu ve aracın kendiliğinden durduğunu, araçtan indiğinde Ali'nin yerde yattığını gördüğünü, nasıl düştüğünü görmediğini belirttiğini, CD'de mevcut kaza anı görüntüsünde kamera saati ile 07: 41: 48'de olay mahallinde seyir halinde olan kamyonun şoför kapısının açılıp sağa doğru manevra yaparak kaldırım üzerine çıktığı ve yolun sağına doğru dönüş yaptığı görüldüğünü, tüm dosya kapsamı incelendiğinde kazanın anılan biçimde gerçekleştiği ve 38 AFV 109 plaka sayılı kamyona ait herhangi bir teknik arıza raporu bulunmadığı, olayın sevk ve idare hatası neticesi meydana geldiği değerlendirildiği, müteveffa sürücü Ali Hayran'ın sevk ve idaresindeki 38 AFV 109 plaka sayılı kamyon ile gündüz vakti meskun mahaldeki olay yerinde yola gereken dikkatini vermediği, seyrini mahal, yol, zemin ve aracının teknik özelliklerine uygun şekilde sürdürmeyip sevk ve idare hatası ile direksiyon hakimiyetini kaybedip aracın şoför kapısının açılıp araçtan düşmesi neticesi kendi ölümü ile sonuçlanan kazada yüzde yüz oranında asli kusurlu olduğunun belirlendiği bildirilmiştir. Dava, trafik kazası nedeniyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı aracın sürücüsünün vefatı nedeniyle desteğinden mahrum kalan davacı tarafından, vefat edenin sürücüsü olduğu aracın işleteni ile sigortacısından destekten yoksun kalma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Olay tarihinde davacının desteği(babası) Ali Hayran'ın sürücüsü olduğu 38 AFV 109 plakalı araçla tek taraflı trafik kazası yaptığı, aracın kapının açılmasıyla desteğin araçtan düşmesi sonucu vefat ettiği dosyada mevcut kaza tespit tutanağından anlaşılmıştır. Uyuşmazlık, 21/08/2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde, kendi kusuru ile vefat eden sürücünün desteğinden mahrum kalan davacının zararının sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı,zarardan davalı işletenin sorumlu olup olmadığı hususuna yöneliktir. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu, 2918 Sayılı KTK'nun 91. maddesi gereğince, araç işleteni tarafından yaptırılması zorunlu olan ve aynı yasanın 92. maddesi kapsamındaki haller dışında kalan ve işletenin sorumluluğunu üstlenen poliçeden kaynaklanan zararlarla sınırlı olduğundan, sigorta şirketi ancak sigorta teminatı kapsamındaki zararlardan sorumludur. 01.06.2015 tarihinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında değişiklik yapılarak Genel Şartlar A.6. maddesinin (c) bendinde “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” açısından sigortanın sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 92. maddesinde '' Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar. a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler, b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler, c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler, e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler. g) (Ek bent: 14/04/2016-6704 S.K. 4. mad.) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri, h) (Ek bent: 14/04/2016-6704 S.K. 4. mad.) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri, i) (Ek bent: 14/04/2016-6704 S.K. 4. mad.) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.'' şeklinde düzenleme mevcuttur. Buna göre, sigortalı araç sürücüsünün kendi kusuru ile meydana gelen ölüm olayında, hak sahibi üçüncü kişilerin destek zararlarından sigortanın sorumluluğunun belirlenmesinde, 2918 Sayılı Yasanın 92/h maddesinin 26.04.2016 tarihinde yürürlüğe girmiş olması ve bu tarihten sonra meydana gelen kazalarda ilgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat taleplerinden işletenin sorumlu olmadığı hususunun sigorta teminatı kapsamında olmayacağı kanun ile düzenlenerek açıklığa kavuşturulmuştur. Bu nedenle 26.04.2016 tarihinden sonraki tek taraflı kazalarda zarar dolaylı yada doğrudan olsun, 2918 Sayılı Yasanın 85/1. Maddesi gereğince işletenin sorumlu olmadığı durumlarda, sigortanın da sorumluluğu olmayacaktır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında sigortanın kapsamı, üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Kapsama giren teminat türlerinin tanımlandığı A.5. maddesinin (ç) bendinde ise destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı “Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır.” şeklinde ifade edilmiştir. Genel Şartlar A.6. maddesinin (c) bendinde “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı dışında kalan hallerden sayılmıştır" denilerek, 01/06/2015 tarihinden sonra tanzim edilen ZMMS poliçelerine istinaden yeni genel şartlar uygulanacağından, işleten veya sürücünün kendi kusuru ile vefatı nedeniyle desteğinden mahrum kalan üçüncü kişilere karşı, sigortalının (işletenin) sorumluluğu olmamasına göre, yapılan düzenleme ile sigortanın da sorumlu olmayacağı belirtilmiştir. Açıklanan nedenlerle, kaza tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartların ilgili hükümleri, davanın kazaya karışan aracın işleteni ile sigorta şirketi aleyhine açılması, Ankara Adli Tıp Kurumu raporunda belirtildiği üzere, 38 AFV 109 plaka sayılı kamyona ait herhangi bir teknik arıza raporu bulunmadığı, olayın sürücünün sevk ve idare hatası neticesi meydana geldiğinin değerlendirildiği, kazanın meydana gelmesinde müteveffa sürücü Ali Hayran'ın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği,bu halde desteğin %100 oranında kendi kusuru ile kazaya ve ölümüne sebebiyet verdiği, bu halin ZMMS Genel Şartlar ve KTK'nun 92/h bendi hükümleri gereğince teminat kapsamında olmaması,kazanın meydana gelmesinde işletene yükletilebilecek bir kusurun bulunmaması nedeniyle davacının maddi ve manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir. (Bkz. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. H.D 2018/2608Esas 2020/1965Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/9655 esas 2021/2630 karar sayılı ilamı bu yöndedir)

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın REDDİNE, 2-Maddi tazminat davası yönünden alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının, davacıdan peşin olarak alınan 1.537,32-TL harçtan mahsubuna, 3-Manevi tazminat davası yönünden alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının, davacıdan peşin olarak alınan ve mahsuptan geriye kalan 805,32-TL harçtan mahsubu ile artan 73,32-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı Türkiye Sigorta A.Ş tarafından yapılan 150,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine, 6-Maddi tazminat davasında davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 7-Manevi tazminat davasında davalı Çağdaş İnovasyon Nakliye Otomotiv Taşımacılık Ticaret Sanayi Limited Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 10/3. maddesi uyarınca taktir olunan 45.000-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine, 8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 9-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ile davalılar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/10/2026

Katip ¸E-imzalıdır

Hakim ¸E-imzalıdır