İlk Derece Mahkemesi 2025/4 E. 2026/357 K.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/4 Esas - 2026/357 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/4 Esas KARAR NO : 2026/357 ............................ .................................... ................................... ......................................... .................................................. ...........................................................

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/01/2025 KARAR TARİHİ : 03/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, 4643 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile yürürlüğe konulan Ana Statüsünün 4. maddesine göre özel hukuk hükümlerine tabi olduğunu, bu nedenle huzurdaki davanın ticari dava niteliğinde olup görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkil şirketin ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 2023/735905 ihale kayıt numaralı “............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü Simav Açık Ocağında 83.300.000 Ton Kantar Tartım Ölçümlü Dekapaj Yapım İşi İhalesi”ni aldığını, davalı tarafın ihale kapsamında ödenmesi gereken ihale kararı damga vergisinin müvekkilin yükümlülüğünde olduğu iddiasıyla 10.732.371,80-TL tutarındaki ihale kararı damga vergisinin 24.10.2023 tarihinde ihtirazi kayıtlı olarak davalı tarafın banka hesabına yatırıldığını, davalının bu vergiyi beyan edip ödemesini gerçekleştirdiğini, bu haksız tahsilatın ardından müvekkil şirket tarafından ihale kararı damga vergisi tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ve ödenen damga vergisinin faiziyle iadesi istemiyle açılan davanın Ankara 8. Vergi Mahkemesinin 2023/2601 Esas sayılı dosyasında yürütüldüğünü, Mahkemenin 30.04.2024 tarihli kararıyla ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı sonucuna varılarak, ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan kurum olması nedeniyle davanın kabulüne ve müvekkilden tahsil edilen ihale kararı damga vergisinin faizi ile iadesine karar verildiğini, davalı idarenin istinaf başvurusunun Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 2024/2454 Esas, 2024/2807 Karar sayılı ilamıyla reddedildiğini, müvekkilin ödemiş olduğu ihale kararı damga vergisinin Mahkeme kararları neticesinde faiziyle birlikte vergi dairesi tarafından müvekkile iade edildiğini, Mahkeme kararında ihale kararı damga vergisinin mükellefinin ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü olduğunun tespit edilmesi üzerine vergi dairesi müdürlüğü tarafından ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğüne vergi ceza ihbarnamesi düzenlenerek kurumdan tahsil edildiğini, bunun üzerine davalı kurumun müvekkile gönderdiği 24.07.2024 tarihli yazı ile müvekkilin yürütümünü üstlenmiş olduğu 2023/735905 ihale kayıt numaralı işe ait idari şartname ve sözleşme dokümanlarında her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğunun bildirildiği iddiasıyla 10.732.371,80-TL ihale kararı damga vergisi, 3.219.711,54-TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.952.083,34-TL'nin davalı kuruma ödenmesini talep ettiğini, ödemenin yapılmaması halinde müvekkilin kurum bünyesindeki alacak ve teminatlarından karşılanarak tahsil edileceğinin bildirildiğini, neticede 10.732.371,80-TL ihale kararı damga vergisi, 3.219.711,54-TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.952.083,34-TL'nin müvekkilin hakedişinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiğini, Damga Vergisi Kanununun 3. maddesi gereğince damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğunu, müvekkilin imzası bulunmayan ihale kararından doğan damga vergisinin mükellefi olmadığının yargı kararıyla da ortaya konulduğunu, davalı kurumun 24.07.2024 tarihli yazısında söz konusu işe ait idari şartnamede ve sözleşme dokümanlarında her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğunun belirtilmesinden dolayı damga vergisinden müvekkilin sorumlu olduğunun ileri sürüldüğünü, ancak ihale dokümanlarında davalının iddia ettiği doğrultuda bir düzenleme bulunmadığını, davalı tarafın yürüttüğü ihale süreci sonucunda müvekkilin farklı bir tarihte üstlenmiş olduğu "............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü Simav Açık Ocak Sahasında 450.000 m3 Cevher Malzemesinin Tüvenan Cevher Stok Sahasına Nakliyesi Hizmet Alımı İşine Ait Sözleşme"sinin 15.1 Maddesinde ihale kararı damga vergisinin yükleniciye ait olduğunun açıkça belirtildiğini, ancak davamız kapsamındaki sözleşmede böyle bir hükmün yer almadığını, iki sözleşme arasındaki bu farkın ihale kararı damga vergisinin yükleniciden talep edilebilmesi için sözleşmede bu konuda açık düzenleme olması gerektiğini gösterdiğini belirterek, müvekkilin hakedişinden kesinti yapılmak suretiyle haksız ve hukuka aykırı şekilde tahsil edilmiş olan ihale kararı damga vergisi ve faiz bedelinin fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000.000,00-TL olarak müvekkilden kesinti yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte müvekkile ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görülmekte olan davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler içerisinde açılmadığını, bu nedenle usulden reddi gerektiğini, davanın basit yargılama usulü ile yürütülmesine muvafakatlerinin bulunmadığını, dava konusunun yazılı yargılama sınırına tabi olduğunu, basit yargılamanın savunma hakkını kısıtlayacağını, bu nedenle yazılı yargılama usulünün uygulanmasını talep ettiklerini, dava dilekçesi ekinde arabuluculuk son tutanağına yer verilmediğini, bu durumun 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesine aykırı olduğunu, davacıya arabuluculuk son tutanağının ibrazı için kesin süre verilmesini, ibraz edilmemesi halinde davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini talep ettiklerini, faiz istemlerinin, başlangıç tarihlerinin ve oranlarının kabulünün mümkün olmadığını, itiraz ettiklerini, TBK md. 121/3 hükmüne göre temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemeyeceğini, bu durumun kamu düzeninden olduğunu, faiz istemine faiz işletilmesi yönündeki talebin reddi gerektiğini, faiz başlangıç tarihlerinin kesinti tarihi olarak ileri sürülmesinin hukuka aykırı olduğunu, temerrüt olgusu gerçekleşmeden faiz istenmesinin mümkün olmadığını, kamu ihale sözleşmesinden kaynaklanan bir dava olması nedeniyle davacının ticari faiz talep etme koşullarının oluşmadığını, istenen faiz oranının kabulünün mümkün olmadığını, dolayısıyla davacının faiz istemlerinin reddinin gerektiğini, usulüne uygun ve süresinde ihtirazi kayıt ileri sürülmeyen hakedişler ve kesin hakediş yönünden talepte bulunulmasının hukuk düzenimize göre olanaklı olmadığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39 ve 40. maddelerine göre yüklenicinin hakedişlere itirazlarını süresinde ve usulüne uygun olarak bildirmesi gerektiğini, aksi takdirde dava yoluyla tahsiline imkan bulunmadığını, vergi sorumluluğuna ilişkin özel hukuk sözleşmelerinin vergi idaresini bağlamadığını ancak taraflar arasındaki iç ilişkide hüküm ifade edeceğini, davacının davasının kabulünün hukuka aykırılık doğuracağını, şartname ve sözleşme hükümleri ile yüklenmeyi kabul ettiği verginin Mahkeme kararına istinaden davacı şirkete iadesi durumunda sebepsiz zenginleşmenin ve haksız rekabetin söz konusu olacağını, davacı şirketin bu durumu bilerek ve hesaplayarak ihaleye teklif verdiğini, verginin iade edilmesinin diğer firmalar aleyhine haksız rekabete yol açacağını, 4734 sayılı yasanın 5. maddesinin ihalelerde rekabetin sağlanmasını amir olduğunu, tüm usuli itirazlar gözetilerek haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiklerini davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE: Davanın; ihale karar damga vergisi ve faiz bedelinin iadesi istemli olduğu anlaşılmaktadır. Somut dosyada, ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü Simav Açık Ocağında 83.300.000 Ton Kantar Tartım Ölçümlü Dekapaj Yapımı İhalesinden kaynaklı olarak taahhuk eden ve davalı tarafça Vergi Dairesi'ne yapılan damga vergisi ödemesinin, davacının iş bu hizmet sözleşmesinden kaynaklı olan hak edişinden kesinti yapılmak suretiyle rücuen tahsil edildiğinden ötürü iş bu ihale kararı damga vergisi ve faiz bedelinin davacı tarafça davalıdan iadesine ilişkin olduğu, taraflar arasında 24/10/2023 tarihli, açık maden ocağında dekapaj yapımından kaynaklı hizmet alım sözleşmesinin düzenlendiği, buna göre yüklenicinin davacı, iş sahibinin ise davalı taraf olduğu, bu sözleşmeye göre ödenmesi gereken ihale karar damga vergisinin mükellef sıfatıyla davalı tarafça ödendiği, davalı ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğünce ödenen bu tutarın ihale sözleşmesi gerekçe gösterilerek davacı MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nakliye Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsil ettiği, tahsil edilen bu vergi miktarının daha sonra vergi dairesi tarafından davacının talebi üzerine iade edildiği, bu defa vergi dairesi tarafından ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğüne vergi ceza ihbarnamesi düzenlenerek 10.732.371,80-TL damga vergisi ile 3.219.711,54 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.952.083,34 TL tahsil edildiği, bununla ilgili olarak Ankara 8. Vergi Mahkemesi'nin 2023/2601 E. Sayılı dosyasında dava bulunduğu, buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın; 2023/735905 ihale kayıt numarasıyla Kamu İhale Kanuna göre yapılan ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü Simav Açık Ocağında 83.300.000 Ton Kantar Tartım Ölçümlü Dekapaj Yapım İşi İhalesinde ihaleye katılan isteklilerden, verilen tekliflerden en uygununa ihale edilen İhale Karar’ından doğan damga vergisinin (karar pulu) mükellefinin kim olacağı, ödeme yükümlülüğü yönünden ödenen tutarın davacı yüklenici firmaya rücu edilip edilemeyeceği, rücu edilmişse iadesinin rücu edilene yapılıp yapılamayacağı hususları olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında imzalanan Sözleşmenin ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü Simav Açık Ocağında 83.300.000 Ton Kantar Tartım Ölçümlü Dekapaj Yapım İşine Ait Sözleşmenin 7.1. Maddesinde; "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb giderler ile ulaşım, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp, İdare tarafından Yükleniciye ödenir." düzenlemesi bulunmaktadır. MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi ve ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü arasında 2023/735905 ihale kayıt numarası ile yapılan sözleşmeye ilişkin İdari Şartnamenin 25.maddesine göre; teklif fiyata dahil olan giderler bölüm alt başlığında “İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.” hükmü, Madde 44.6'de ise; “Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir." maddelerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizce deliller toplandıktan sonra dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek, bilirkişiden 08/07/2025 tarihli kök rapor ve 10.11.2025 tarihli ek rapor alınmıştır. Gerek kök rapor gerekse de ek raporda özetle; davacı MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü arasında 2023/735905 İhale kayıt nolu ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü Simav Açık Ocağında 83.000.000 Ton Kantar Tartım Ölçümlü Dekapaj Yapım İhalesi sonucu 24.10.2023 tarihinde sözleşme imzalandığını, 10.732371.80 TL İhale kararı damga vergisi ve 3.219.711.54 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.952.083.34 TL' nin davacının hak edişinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiği, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununda ihalenin, bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemler olarak tanımlandığı, İhale kararının münferit bir işlem olmayıp sözleşme imzalanabilmesinin ön koşulu olduğu, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda; ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dahil olacağı, vergi, resim ve harçlar ile sözleşmeyle ilgili diğer giderlerin kimin tarafından ödeneceğinin Sözleşmede bulunması zorunlu hususlar olarak sayıldığından ötürü 10.732371.80 TL İhale kararı damga vergisi ve 3.219.711.54 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.952.083.34 TL' nin taraflar arasında yapılan sözleşmeden kaynaklandığı belirlenmiştir. Yapılan yargılama sonucunda toplanan delillerden; davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında; sözleşme maddeleri gereğince davacı MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ihale kapsamında ödenmesi gereken 10.732.371,80 TL ihale kararı damga vergisinin, 24.10.2023 tarihinde ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğünün banka hesabına ödediği, davalı ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğünün de bağlı olduğu vergi dairesine ödemeyi yaptığı, daha sonra davacı tarafın damga vergisinden kendisinin sorumlu olmadığını gerekçe göstererek MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü hesabına gönderilen ihale kararı damga vergisinin iptali ve ödenen damga vergisinin faiziyle kendisine iadesi istemiyle açılan dava sonucunda Ankara 8. Vergi Mahkemesinin 2023/2601 Esas ve 30.04.2024 tarihli kararı ile “............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün 488 sayılı Kanunun 8. Maddesinde belirtilen resmi daire sıfatına haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı belirtilerek, ihale kararına ilişkin damga vergisi mükellefiyetinin ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü olması gerektiği belirtimiş ve ihale kararı damga vergisinin faizi ile MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketine iadesine" karar verdiği, davalı ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün İstinaf başvurusu sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 2024/2454 Esas, 2024/2807 karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olduğu ve Davacı MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi'nin ödemiş olduğu ihale kararı damga vergisinin mahkeme kararlarıyla iadesinin vergi dairesince gerçekleşmiş olduğu, bunun üzerine Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne vergi ceza ihbamamesi düzenlenerek 10.732.371,80 TL ihale kararı damga vergisi, 3.219.711,54 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.952.083,34 TL'nın tahsil edildiği, ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından Davacı MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi'ne 24.07.2024 tarihli yazı ile 2023/735905 ihale kayıt numaralı işe ait idari şartname ve sözleşme dökümanlarında her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğunun bildirildiği belirtilerek 10.732.371,80 TL ihale kararı damga vergisi, 3.219.711,54 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.952.083,34 TL'nın MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ödenmesini, ödeme yapılmaması halinde kurum bünyesindeki alacak ve teminatlarından tahsil edileceği belirtilerek neticede davacı MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi'nin 10.732.371,80 TL ihale kararı damga vergisi, 3.219.711,54 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.952.083,34 TL'nin 08 no' lu hakedişinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiği ve bunun E-90749164-846.01-296088 sayılı yazı ile davacı MG Grup Mühendislik İnşaat Akaryakıt Maden Nak. Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi'ne bildirildiği görülmüştür. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu dikkate alındığında; davaya konu ihale kararının damga vergisi mükellefinin kararı imzalayan davalı olduğu, ancak mükellefin üçüncü kişinin yapacağı bir sözleşme ile verginin ödenmesi borcunu üçüncü kişiye yüklenebileceği, bu sözleşme hükmünün taraflar arasında geçerli olduğu, az yukarıda açıklanan taraflar arasında düzenlenen Sözleşmenin 7. maddesi ve İdari Şartnamenin 25 ve 44.6. maddeleri uyarınca, ihalenin kesinleşmesini sağlayan davaya konu ihale kararına ait damga vergisinin sözleşme bedeline dahil olduğu, anılan verginin davacı ihale yüklenicisi tarafından ödenmesinin gerektiğinin kararlaştırıldığı, söz konusu sözleşme ve idari şartname hükümlerinin taraflar açısından bağlayıcı olduğu, bu sebeple davalı tarafından vergi idaresine ödenip davacının hak edişinden kesinti yoluyla alınan ihale karar damga vergisi ve faizinin davacı tarafından davalıdan iadesinin talep edilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılarak, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Ankara BAM 20.H.D.'nin 17/10/2025 tarih ve 2023/1609 E, 2025/1941 K sayılı, Ankara BAM 23.H.D.'nin 20/12/2024 tarih ve 2025/230-169 E/K sayılı, Ankara BAM 22.H.D.'nin 21/04/2022 tarih ve 2019/2380 E, 2022/565 K sayılı emsal kararları). HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 51.232,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 50.500,50 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 432.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine göre davacıya İADESİNE, 6-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/06/2026