İlk Derece Mahkemesi 2025/333 E. 2026/243 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/333 Esas - 2026/243 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/333 Esas KARAR NO : 2026/243 ... DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/07/2023 KARAR TARİHİ : 06/04/2026 KARAR Y.TARİHİ : 09/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir I-İDDİALAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 2021/422533 ihale kayıt numaralı ihaleyi üstlenen ....İş ortaklığı ile müvekkili arasında imzalanan sözleşme ile "...Rehabilitasyon ve Deplase İşleri”nin davalı firmalara verildiğini, sözleşme maddeleri gereğince 92.957,53 TL tutarındaki ihale karar pulunun davalı taraflarca hesaplarına yatırıldığını, yatırılan bu tutarına süresi içinde vergi dairesine beyan edilerek ödendiğini, ancak davalı firmaların daha sonra .... aleyhine vergi mahkemesinde açtıkları dava neticesinde damga vergisini vergi dairesinden tahsil ettiğini, bunun üzerine .... tarafından gönderilen 03.02.2023 tarih ve 65217 sayılı yazı ile 92.957,53 TL damga vergisi aslı ile 25.207,67 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 118,165,20 TL'nin 06.02.2023 tarihinde vergi dairesine ödendiğini, Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde Kamu İhale Kurumunca hazırlanan ve davacı ihalelerinde kullanılan tip sözleşme ve ekleri gereğince ihale karar pulunun sözleşme bedeline dahil olduğunu, sözleşme gereğince davalıların sorumlu olduğunu, söz konusu tutarın ödeme tarihi itibariyle işlemiş avans faiziyle tahsilini talep etme zorunluluğu doğduğunu, arabuluculuk görüşmelerini sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 118.165,20 TL'nin ödeme tarihiden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın konusunu oluşturan ihale karar pulunun mükellefinin kesin hüküm niteliğinde mahkeme kararı ile belirlendiğini,.... Esas sayılı kararına göre, ihale karar pulunun mükellefinin davacı olduğunun açıkça belirtildiğini, söz konusu hükmün ..... tarafından da istinaf talepleri reddedilerek hükmün kesinleştiğini, bu kapsamda mükellefin davacı olduğu verginin müvekkillerden alınmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı kurumun 5018 sayılı kamu mali yönetimi ve bütçe kontrol kanununa göre resmi daire statüsünde olmadığını, resmi daire sayılmayan ve özel hukuk hükümlerine tabii olan kurumlar ise ihale karar damga vergisinin mükellefi olduğunu, sözleşme ekleri olan şartnamelerde, sözleşme giderlerinin sayıldığı şartname maddesinde ihale karar damga vergisi yüklenicinin ödeyeceğine dair herhangi bir hüküm bulunmadığını, davacı kurum, ihale karar damga vergisinin mükellefinin kendisi olduğunu bildiği için 2021 yılından sonraki ihale şartnamelerinde söz konusu verginin taraflarınca ödeneceğini düzenlediğini, söz konusu verginin mükellefinin kendisi olduğunu bilmesine rağmen müvekkilinden rücuden talep ettiğini, mükellefinin .... olduğu kesin hüküm ve damga vergisi kanunun ile belirlenen bir vergiden müvekkillerinin sorumlu tutulamayacağını savunarak, davanın reddine karar verilmiştir. III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 1.Taraflar arasında akdedilen 07.12.2021 tarihli ..... 4. İş Ortaklığı Sözleşmesi 5. 06.02.2023 tarihli ve 118.165,20 TL tutarlı sözleşme damga vergisi ve gecikme zammı tahsilat makbuzu. 6. .... ile imzalanan .... ihale kayıt numaralı sözleşme kapsamında tahsil edilen ihale karar pulu (damga vergisi)nin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin, hukuka aykırı olduğu, ihaleyi yapan kurumun 5018 sayılı Kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde yer alan genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında bulunmadığı, ilgili kurumun, damga vergisi yönünden resmi daire sayılacağı ya da muaf olduğu yönünde bir başka kanunun bulunmadığı, dolayısıyla anılan ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan.... olduğu ileri sürülerek iptali ve ödenen 92.957,53 TL damga vergisinin tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen 92.957,53 TL ihale karar pulu damga vergisinin tahsil tarihinden itibaren faizi ile birlikte davacılara iadesine karar verildiği, kararın 22/12/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. 7. İstinaf ilamından sonra aldırılan bilirkişi raporu. Bilirkişi heyeti 15.12.2025 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; Vergi hukuku mevzuatı açısından konu değerlendirildiğinde davacı şirketin damga vergisi kanunu kapsamındaki resmi dairelere dahil olmaması nedeni ile .... ihale kayıt numaralı ihale için aldığı ihale kararının damga vergisinin mükellefi olduğu, Taraflar arasında imzalanan sözleşmede dava konusu ihale karar puluna (damga vergisi) ilişkin açık bir düzenlemeye/ifade yer verilmediği, bununla birlikte sözleşmede her türlü vergi, resim ve harç için düzenlemeler bulunduğu, sözleşmenin 7. maddesi uyarınca taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resmi, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb giderler ile ulaşım, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderleri sözleşme bedeline dahil olduğu, 8. maddesi uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olarak belirtilen sözleşme ile dokümanlar arasında çelişki ve farklılık çıkması halinde oluşacak uyuşmazlıkların çözümü noktasında öncelikle hiyerarşi ile bakılacak belgeler incelendiğinde de sözleşmeden daha üstün tutulan İdari Şartnamenin sadece 44. maddesinde sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçların yüklenici tarafından ödeneceğinin düzenlendiği, Yeterlilik Bilgileri Tablosu Sunulan İhalelerde Kullanılacak Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubunda ise yüklenici tarafından ihale dokümanını oluşturan tüm belgelerin okunduğu, anlaşıldığı ve kabul edildiği, yanı sıra teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masrafların ve ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemelerin dikkate alınarak teklif verildiği, her ne kadar davalılar savunmalarında ihale karar damga vergisinin taahhüdün yerine getirilmesi ile ilgili bir vergi olmayıp, sözleşmenin imzalanması öncesinde ödenen bir vergi olduğunu belirtmekte ise de taraflar arasında akdedilen sözleşmede yer alan “taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi”; şartname maddesinde ise “isteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ödeyeceği her türlü vergi” ibarelerinin ihale karar pulunu da kapsayacağı, diğer bir ifadeyle mevcut sözleşmede, doğrudan “ihale kararına ilişkin damga vergisi” denmese de sözleşmenin uygulanmasıyla ilgili (ihale sürecinin başından sonuna kadar) tüm vergilerin davalı tarafa ait olacağının kararlaştırıldığı, her ne kadar deyimsel yorumla (ihale kararına ilişkin damga vergisi ifadesi geçmediği için) bu sonuç çıkarılamasa da amaçsal yorumla bakıldığı vakit yapılan sözleşmeyi ilgilendiren tüm vergilerin ihaleyi alan tarafa bırakıldığının anlaşıldığı, nitekim zaten davalı tarafın ilk başta bunu böyle anlayıp kabul ettiği ve ihale kararına ilişkin damga vergisini ödediği, sayın Mahkeme tarafından taraflar arasında akdedilen sözleşmede yer alan “taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi”; şartname maddesinde ise “isteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ödeyeceği her türlü vergi” ibarelerinin ihale karar pulunu da kapsayacağı yönünde sonuç ve kanaate varılması halinde, davacının davalılardan talep edebileceği alacak tutarının 118.165,20 TL olduğu şeklinde görüş bildirildiği, ayrık görüşte ise; söz konusu uyuşmazlıkta damga vergisinin (ihale karar pulu) yasal mükellefi ve sorumlusu .... olmakla birlikte bu sorumluluğun vergi daire nezdinde hüküm ve sonuç doğuracağı, tarafların kendi aralarında verginin tamamının belirlenen bir taraf tarafından ödeneceğinin kararlaştırabileceği, bu nedenle taraflar arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde sözleşmede açık bir hüküm bulunmadığı ancak sözleşmede yer alan “taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi”; şartname maddesinde yer alan “isteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ödeyeceği her türlü vergi” ibarelerinin ihale karar pulunu da kapsayıp kapsamadığı noktasının ihtilaflı bulunduğu, bu noktada ihale karar pulunun sözleşmenin uygulanmasına yönelik bir yükümlülük olmadığı, sözleşme öncesi aşamaya ait ihaleye çıkan idarenin, kendi idari işlemleri kapsamında tek taraflı aldığı bir karar olup yüklenicinin hiçbir dahilinin olmadığı aşama olması nedeniyle ve sözleşmenin uygulanmasına yönelik bir yükümlülük olduğu sonucunun doğrudan mevzuat hükümleri çerçevesinde çıkarılamaması nedeniyle ihale karar pulu ödenmesine dair yükümlülüğün sözleşmenin uygulanmasına yönelik bir yükümlülük olmadığı şekline görüş bildirilmiştir. IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından ödenen damga vergisinin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizin 05/02/2024 tarih, ....Karar sayılı kararı ile “… Mahkeme kararına dayanak yapılan sözleşme maddesinde "taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi"; şartname maddesinde ise "isteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ödeyeceği her türlü vergi" ibareleri kullanılmıştır. Davalı taraf savunmalarında ihale karar damga vergisinin taahhüdün yerine getirilmesi ile ilgili bir vergi olmayıp, sözleşmenin imzalanması öncesinde ödenen bir vergi olduğunu belirtmektedir. Bahse konu kamu ihaleleri ve vergi hukuku alanında özel bir uzmanlık gerektirmektedir. Bu nedenle mahkemece söz konusu ihale karar damga vergisinin mahiyeti ve hükümlerini bilen, kamu ihaleleri, eser sözleşmeleri ve vergi hukuku konusunda uzmanlığı bulunan, üniversite öğretim üyelerinden bir heyet oluşturulmalı, mahkeme gerekçesine dayanak yapılan sözleşme, şartname ve kamu ihale tebliği hükümleri, ihale karar damga vergisi ile ilgili düzenlemeler ve konu ile ilgili yukarıda bir örneği de verilen Yargıtay içtihatlarının bir bütün halinde irdelenmesi bilirkişi heyetinden istenilmeli ve hasıl olacak sonuç doğrultusunda hüküm kurulmalıdır. ...'' gerekçesiyle kaldırılmıştır. Kaldırma kararı üzerine dosya mahkememizin yukarıda yazılı esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Taraflar arası Sözleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlığını taşıyan 7.1. maddesinde; “7.1. Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resmi, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb giderler ile ulaşım, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp, idare tarafından yükleniciye ödenir. “ düzenlemesine yer verilmiştir. Yine sözleşmenin “Sözleşmenin ekleri” başlıklı 8. maddesinde; “8.1. İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, İdareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.

8b2. İhale dokümanını oluşturan belgeler

8.2.1. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir: 1. Yapım İşleri Genel Şartnamesi, 2. İdari Şartname, 3. Sözleşme Tasarısı, 4. Projeler * Elektrik Projeleri (12 Pafta) * İnşaat Projeleri (18 Pafta) * Çelik Konstrüksiyon Projeleri (18 Pafta) 5. Özel Şartname (7 Sayfa) 6. Direk Tevzi Listesi (2 Sayfa) 7. Alpaslan-1 HES Yeni Şalt Sahası Genel Teknik Şartnamesi, * Cilt-1 (580 Sayfa) * Cilt-2 (628 Sayfa) * Cilt-3 (378 Sayfa) *Cilt-4 (408 Sayfa) 8. Genel Teknik Şartname 9. İlerleme Yüzdeleri Listesi (1 Sayfa) 10. Diğer Ekler”, Yine sözleşmenin “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 32. maddesinde; “32.1. Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde, ilgisine göre 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanun hükümleri, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir. Şartname hükümleri incelendiğinde .... Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak İdari Şartname’nin incelenmesi neticesinde; İdari Şartnamenin; “Teklif Fiyata Dâhil Olan Giderler” başlıklı 25.1 maddesi: “İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dâhildir.”, Yine Şartnamenin “İhalenin sözleşmeye bağlanması” başlıklı 44. maddenin 6. bendi: “Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosya kapsamı, ....Karar sayılı ilamı dikkate alınmak suretiyle alınan ve yukarıdaki tespit ve değerlendirmeleri içeren bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınmıştır. 4734 sayılı Kamu ihale Kanunun kapsamında yapılan ihaleler üç ana aşamadan oluşmakta olup bunlar ihaleye hazırlık aşaması, ihale süreci aşaması ve sözleşme imzalanmasıyla başlayan sözleşmenin uygulanması yani taahhüdün sözleşme imzalayan yükleniciler tarafından yerine getirilmesi aşamasıdır. İlk iki aşmada idare ve vergi hukuku alanına girerken idare hukuku kuralları uygulanması gerekirken , üçüncü aşmada özel hukuk hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Yine ilk iki aşamadaki öncelilikle idarece uyulması gerekli ihaleye hazırlık işlemleri ve ihale onay belgesinin imzalanmasıyla başlayıp sözleşmenin imzalanmasına kadar olan işlemelerin yer aldığı ihale sürecine yönelik kuralların belirlenmesine ilişkin ikincil mevzuat kapsamında ihale ve alım türlerine göre Yönetmelikler, kamu ihale genel tebliği, idari şartname, teknik şartname, genel şartname ve sözleşme tasarısı şeklinde 4734 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak Kamu ihale kurumu tip dökümanlar düzenlenmiş ve yayınlanmıştır.

Davacı tarafından her ne kadar Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.30.maddesinin (ç) bendine göre ihale damga vergisinin sözleşme giderlerine dahil olduğu ve bundan dolayı ihale öncesi damga vergilerinden davalıların sorumlu olduğu iddia edilmiş olsa da bu iddianında mahkememizin çoğunluğu tarafından yerinde görülmediği zira her ne kadar (ç) bendinde sözleşme öncesi damga vergisi sözleşme gideri olarak sayılmış ise de söz konusu genel tebliğin taraflar arasında imzalanan tip sözleşmelerin eki ya da unsuru olmadığı gibi taraflar arasındaki tip sözleşmenin 8.2.maddesinde düzenlenmediği, aşağıda ayrıntılı açıklandığı üzere söz konusu genel tebliğin sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olarak ve sözleşme ile dokümanlar arasında çelişki ve farklılık çıkması halinde oluşacak uyuşmazlıkların çözümü noktasında öncelikle hiyerarşi ile bakılacak belgeler arasında yer almadığı, taraflar arasındaki sözleşmeden üstün tanınacak 2 adet belge türünün yine taraflar arasındaki sözleşmenin 8.2.maddesi gereğince hizmet işleri genel şartnamesi ve idari şartname olduğunun belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliği'ne taraflar arasındaki iradenin uyuşarak imzalanan sözleşmeden daha üstün bir nitelik tanınmasının taraflar arasındaki sözleşmeyi ortadan kaldıracağı gibi yine taraflar arasındaki sözleşmenin 8.2.maddesinede aykırı olacağı anlaşılmış ve buna göre davaya konu uyuşmazlığı çözümü için özel hukuk hükümlerin uygulandığı taahüdün yerine getirilmesi aşamasına ilişkin taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin esas alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Yukarıda yer alan açıklamalar tespitler neticesinde; davacı kabulünde de olan dava konusu ihtilafta esas alınarak taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 7.1 maddeleri gereğince sözleşme imzalandıktan sonra taahhüdün yerine getirilmesi aşamasında ödenen damga vergisi ve karar pulunun sözleşme bedeline dahil olduğunun hüküm altına alındığı, yine sözleşmelerin 8 inci maddeleri uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olarak belirtilen sözleşme ile dokümanlar arasında çelişki ve farklılık çıkması halinde oluşacak uyuşmazlıkların çözümü noktasında öncelikle hiyerarşi ile bakılacak belgeler incelendiğinde de sözleşmeden daha üstün tutulan idari şartnamenin 25 inci maddesinde açıkça Kamu ihale Genel Tebliği den de farklı olarak teklif fiyata dahil olan giderler arasında sözleşmenin uygulaması sırasındaki ödenecek verginin sayılıdığı anlaşılmakla dava konusu daha önce davalılardan tahsil edildikten sonra vergi mahkemesi kararları uyarınca davacının vergi mükellefi olduğu ve davacının ödemesi gerektiğinden davalılar iade edilen davacı tarafından Mahkeme kararı gereği Hazineye ödenen, sözleşme öncesi idare tarafından alınan ihale karar pulu (damga vergisi) bedelleri ile gecikme zammı bedellerinin istemli talebinin yerinde olmadığı davacının davasının reddine, yine red sebebi tek olduğundan davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

V-HÜKÜM 1-Davanın reddine, Karar ve İlam Harcı 2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harçtan, peşin alınan 2.017,97-TL harçtan mahsubu ile arta kalan 1.285,97- TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde yatıran iadesine,

Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 3. Yargılama sırasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine, 5- Davalılar tarafından yargılama boyunca yapılan 238,00 TL posta, ve 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 1.407,40- TL olarak yapılan yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,

6. Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Vekalet Ücreti 7. Daval taraflar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. . 06/04/2026

....