İlk Derece Mahkemesi 2024/832 E. 2025/662 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/832 Esas - 2025/662 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/832 Esas KARAR NO : 2025/662 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) DAVA TARİHİ : 03/12/2024 KARAR TARİHİ : 08/10/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/11/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, 24/04/2024 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca davalılardan ...'nun sevk ve idaresindeki, ...'un maliki olduğu ve davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan...plakalı aracın çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre davalı sürücünün KTK'nun 52/1-b maddesini ihlal ederek %100 kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilin aracında ciddi hasar ve değer kaybı oluştuğunu, aracın onarımının 5 ay sürmesi nedeniyle araçtan mahrum kaldığını, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını ve davalıların TBK'nun 61. maddesi uyarınca oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek, HMK'nun 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 300,00 TL değer kaybı, 300,00 TL araç mahrumiyet bedeli ve 1.650,00 TL değer kaybı tespit raporu masrafı olmak üzere toplam 2.250,00 TL'nin kaza tarihi olan 24/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 08/07/2025 tarihli talep artırım dilekçesiyle değer kaybı talebini 75.000,00 TL'ye, araç mahrumiyeti (ikame araç) bedeli talebini ise 24.125,00 TL'ye yükselterek, toplamda 75.000,00 TL değer kaybı ve 1.650,00 TL ekspertiz ücretinin kaza tarihinden itibaren avans faiziyle tüm davalılardan (sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen, 24.125,00 TL ikame araç bedelinin ise yine kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalı sürücü ve işletenden müteselsilen tahsilini talep etmiştir. CEVAP : Davalı sigorta şirketi vekilinin cevap dilekçesinde, dava konusu kazaya 7 aracın karıştığını, diğer araçlara yapılan ödemelerin dikkate alınması gerektiğini, müvekkilinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu, araç mahrumiyet talebinin poliçe kapsamında olmadığını, değer kaybının genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... ve ... vekilleri beyan dilekçesinde, kusur ve zararın sigorta poliçesi kapsamında kaldığını, araçta değer kaybı olmadığını, aracın 30 gün olarak belirtilen onarım süresinin makul olmadığını, değer kaybı zararından davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, davacının gerçek zararının belirlenmesinin gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle davacının değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir. Davalı sigorta şirketi tarafından davacının ... plakalı aracına çarparak trafik kazasına sebebiyet veren...plakalı araç için 15/05/2023 ilâ 15/05/2024 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 200.000,00 TL, kaza başına 400.000,00 TL maddi teminat sağladığı, 24/04/2024 olay tarihinde 06 K 0006 plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır. İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur. 6098 sayılı TBK'nun 49/1. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85. maddesi hükmüne göre bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan o aracın işleteni sorumlu olur. Bu maddede düzenlenen sorumluluk hali tehlike sorumluluğudur. Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları). Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı). Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur. Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 22/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda, davalı ...Sigorta A.Ş.'ne trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olup diğer davalı ...'un da maliki olduğu...plakalı araç sürücüsü davalı ...'nun meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 52/b., 2/c., 56/c. ve 84/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, davacıya ait 06 DBY 397 plakalı araç sürücüsü ile kazaya karışan diğer 06 CKP 354, 34 FIV 848, 06 HC 0677, 06 T 1458, 06 CJP 244, 06 BT 7663 ve 06 T 1929 plakalı araç sürücülerinin ise kazanın meydana gelmesinde izafe edilecek herhangi bir kural ihlalleri olmamakla kusursuz olacakları, davacıya ait 06 DBY 397 plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 75.000,00 TL olacağı ve davalıların, davalı sürücüsü ...'nun kazanın meydana gelmesindeki %100 kusurundan dolayı davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından sorumluluklarının olacağı, davacının tamir süresi araç yoksunluk kaybının 24.125,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalılar ... ve ...'nun sorumlu olacakları, davalı sigorta şirketi sorumluluğunun kaza tarihinde kazalarda araç başına 200.000,00 TL, kaza başına 400.000,00 TL olmakla ve davalı sigorta şirketi tarafından da meydana gelen kaza sonucu diğer araçlar için de olmak üzere toplam 399.800,00 TL ödeme yapılmış olunmakla, davalı sigorta şirketi bakiye poliçe limitinin (400.000,00 TL - 399.800,00 TL) = 200,00 TL olacağı, dolayısıyla davalı sigorta şirketi nihai bakiye sorumluluğu hususundaki değerlendirmenin ve takdirin mahkemede olacağı belirtilmiştir. Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 24/04/2024 tarihinde davalı ...Sigorta A.Ş'ne ZMMS poliçesiyle sigortalı, davalı ...'un da maliki olduğu, davalı ... yönetimindeki...plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında, 06 K 00006 plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun “Madde 52/b- Sürücüler: “hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,”, “Madde 52/c-Sürücüler “Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak,” zorundadırlar.”, “Madde 56/c: Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.” ve “Madde 84/d-Araç sürücüleri trafik kazalarında; “arkadan çarpma,” hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, park halinde olan ... .... .... .... .... .... .... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 75.000,00 TL, davacının tamir süresi araç yoksunluk kaybının 24.125,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi sorumluluğunun kaza tarihinde kazalarda araç başına 200.000,00 TL, kaza başına 400.000,00 TL olmakla ve davalı sigorta şirketi tarafından da meydana gelen kaza sonucu diğer araçlar için toplam 399.800,00 TL ödeme yapılmış olunmakla, davalı sigorta şirketi bakiye poliçe limitinin (400.000,00 TL - 399.800,00 TL) = 200,00 TL olduğu, bu nedenle davalı sigorta şirketinin değer kaybı zararının 200,00 TL'sinden sorumlu olacağı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Değer kaybı tazminatı talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile, 75.000,00 TL değer kaybı tazminatının, davalı sigorta şirketi bu tazminatın 200,00 TL'sinden sorumlu olacak şekilde, davalı sigorta şirketi yönünden 21/10/2024 temerrüt tarihinden, davalılar ... ile ... yönünden 24/04/2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketi yönünden 100,00 TL fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Araç mahrumiyet zararı talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile, 24.125,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 24/04/2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'ndan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketi yönünden 300,00 TL fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-1.650,00 TL rapor ücreti talebinin reddine, 4-1.650,00 TL rapor ücretinin yargılama gideri olarak dikkate alınmasına, 5-Kabul edilen 99.125,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 6.771,23 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 1.683,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 2.110,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 4.660,63 TL harcın, davalı sigorta şirketinin 9,32 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 1.683,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.599,00 TL harcın, kabul oranlarına göre davalı sigorta şirketinin 5,20 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacının karşıladığı 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.650,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 5.650,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 5.557,49 TL'sinin, kabul oranlarına göre davalı sigorta şirketinin 11,12 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 92,51 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 62,22 TL'sinin davacıdan, 3.737,78 TL'sinin, kabul oranlarına göre davalı sigorta şirketinin 7,48 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 99.125,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre davalı sigorta şirketinin 60,00 TL'si ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 10-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.650,00 TL üzerinden takdir edilen 1.650,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, davalı sigorta şirketi yönünden reddedilen 400,00 TL için hükmedilen ayrıca 400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine, 11-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair davacı vekili ile davalı ... ile ... vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2025

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır