İlk Derece Mahkemesi 2024/635 E. 2026/789 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/635 KARAR NO : 2026/789

DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi DAVA TARİHİ : 30/10/2024 KARAR TARİHİ : 09/10/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında ... tarihli ve ... tescil numarası ile tescilli, ...sözleşme tarihli, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince 2023 Model, 1 Adet, ... Seri Numaralı, ... Dizel Jeneratör Seti'nin davalı şirkete teslim edildiğini, davalı kiracı tarafından taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi uyarınca vadesi gelen kira borçları ödenmediğinden müvekkili şirket tarafından kiracı şirkete ... 8. Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek, finansal kiralama sözleşmesi gereğince vadesi gelen ve ödenmeyen borçlarının 60 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceği, vadesi gelmemiş borçların muaccel hale dönüşeceği, sözleşme konusu kiralananların 3 gün içerisinde müvekkili şirkete iade ile teslim edilmesi gerektiğini, teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnamenin karşı tarafın e-tebligat adresine 08/08/2024 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak söz konusu borçların ödenmediğini ve kiralananın da teslim edilmediğini, bu nedenle finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olduğunu, akabinde taraflarınca ihtiyati tedbir talebinde bulunulması üzerine, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Değişik iş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle sözleşmeden doğacak hak ve alacakları, zarar ve ziyan hakları saklı kalmak kaydıyla, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların teslim alındığı şekilde müvekkili şirkete iadesini ve ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının keşide ettiği ihtarnamenin mevzuata uygun olmadığını, müvekkili şirketin konkordato sürecinde olduğunu, ... .1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında 17/07/2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere önce 3 aylık konkordato geçici mühlet kararı verildiğini, akabinde geçici mühletin 2 ay süre ile uzatıldığını ve 05/12/2024 tarihli duruşmada 1 yıl süreyle konkordato kesin mühlet kararı verildiğini, ihtarnamenin keşide edildiği tarih itibariyle müvekkili şirketin toplam 10 taksitli sözleşme konusu borcun 8 taksitini ödediğini ve geriye yalnızca 2 taksitin kaldığını, müvekkili tarafından borcun yapılandırılması talep edilmiş ise de davacı tarafından sözleşme feshedilerek dava yoluna gidilmesinin tercih edildiğini, müvekkili aleyhine açılan davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, akdedilen sözleşme, proforma fatura, ihtarname, tebliğ şerhine ilişkin evraklar, tesellüm ve kabul belgesi, değerleme raporu, cari hesap ekstreleri, muavin kayıtları, ... 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.iş sayılı dosya sureti, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası sureti, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı... Mahkememizce Finansal Kiralama Konusunda Uzman bilirkişi ...'dan alınan 08/07/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı ile davalı arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde; ... tarihinde ... tescil numarası ile tescilli 25.08.2023 tarihli ...sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, kiralamanın konusunu; “1 adet 2023 model ... seri numaralı .... Jeneratör Seti” oluşturduğu, davacı banka tarafından keşide edilen ... 8. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete; 135.069,62 TL vadesi geçen kira bedeli borcu ve 130.342,63 TL vadesi gelmemiş kira bedeli borcu bulunduğunun, borçların ödenmesi için 60 günlük süre verilerek bu süre zarfında toplam 265.412,25 TL borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edilmiş olduğu, söz konusu ihtarnamenin e-tebligat mazbatasında; davalı şirkete 08.08.2024 tarihinde teslim edilmiş olduğu, buna göre 13.08.2024 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, 60 günlük yasal sürenin 12.10.2024 tarihinde dolduğu, davacı banka kayıtlarında, 08.08.2024 ihtarname tarihi itibarıyla davalı kiracının temerrüt faizi hariç; 06.08.2024 tarihli 134.605,46 TL vadesi geçmiş kira borcu ile 06.09.2024 tarihli 134.605,54 TL vadesi gelmemiş kira borcu bulunduğu, ihtarnamede verilmiş olan kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni süre sonu olan 12.10.2024 tarihi itibarıyla davalı şirketin halen temerrüt faizi hariç toplam; (134.605,46 TL + 134.605,54 TL =) 269.211,00 TL vadesi geçmiş kira borcu bulunduğu, buna göre davacı şirketin, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 24.3 maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 26. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 33. maddesi gereğince, finansal kiralama konusu menkul malın davalı şirket tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu" şeklinde görüşlerini bildirmiştir. BÜTÜN DOSYA KAPSAMI BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE: Dava; Taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malın davacıya iadesi istemine ilişkindir. Finansal kiralama, taşınır ya da taşınmaz bir yatırım malının, süresi, kira bedelleri ve koşulları belirlenmiş bir sözleşme kapsamında, kiralayan tarafından satın alınarak kiracıya (yatırımcı) kullanım hakkının verilmesini kapsayan orta ve uzun vadeli bir finansman yöntemi biçimidir. Yatırım malının mülkiyeti, sözleşme süresi boyunca kiralayanda bulunmakla birlikte, sözleşme sona erdiğinde kiracıya devredilebileceği gibi tarafların anlaşması halinde malın mülkiyetinin kullanıcıya geçmesine de karar verilebilir. Finansal kiralama sözleşmesi, sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda Türk Borçlar Kanunu'nun 123. ve Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir. Mahkememizce Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarihli ve ... tescil numarası ile tescilli, ...sözleşme tarihli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin ile ekleri, faturalar, teslim ve kabul belgesi, müşteri ödeme planı, geçici finansal kiralama ödeme planı, kesin finansal kiralama ödeme planı, proforma fatura, sevk irsaliyesi, iş makinesi tescil belgeleri, cari hesap dökümü, ... 8. Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi dosyamız arasına alınmıştır. Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır. Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 8. Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödemelerin 60 gün içerisinde yapılması; ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceği; feshedilmesi durumunda 60 günlük süreyi takip eden 4 gün içerisinde malların iadesi ve muaccel hale gelen borcun işleyecek temerrüt faizi ile birlikte şirketlerine ödenmesinin ihtar edildiği, söz konusu ihtarın davalıya 13/08/2024 tarihinde e-tebliğ yolu ile tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlü olduğu durumlar kabul edilmiştir. Yapılan tüm bu açıklamalar uyarınca Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında ... tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme uyarınca dava konusu malın sözleşme süresi boyunca kullanım amacı ile davalıya verildiği, davalı tarafından kira bedellerinin ödenmemesi üzerine davacının davalıya ihtarname gönderdiği, söz konusu ihtarnamede davalı/kiracının, kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak davacı tarafından finansal kiralama sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak yargılamada herhangi bir delilin sunulmadığı, davalı tarafından her ne kadar hakkında verilen konkordato nedeniyle kalan taksitlerin ödenemediğini beyan edilmiş ise de bu hususun malın iadesi şartlarına engel olmadığı, nitekim konkordato kararında finansal kiralamaya konu malların teslimine ilişkin hüküm kurulmadığı, davalının davacının kötü niyet iddiasını ispat edemediği, 6361 sayılı Kanun'un 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı Kanun'un 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle ispatlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, Davaya konu ... tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2-Dava konusu; "2023 Model, 1 adet, ...Seri Numaralı, ... Jeneratör Seti" emtianın davalıdan alınarak davacıya TESLİMİNE, 3-... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...D.İş esas ve ...D.İş karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, 4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına, Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 136.620,00-TL karar ve ilam harcının peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 34.155,00-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 102.465,00-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından peşin yatırılan 34.155,00-TL harç parasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 427,60 TL, posta ve bilirkişi ücreti gideri 10.291,00 TL olmak üzere toplam 10.718,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 298.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6100 sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca hüküm kesinleştikten sonra artan gider avansının yatırına iadesine, HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe çıkartılmasına, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/10/2026

KATİP

¸

HAKİM

¸