İlk Derece Mahkemesi 2024/614 E. 2026/819 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/614 Esas KARAR NO : 2026/819

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ : 21/10/2024 KARAR TARİHİ : 20/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...’ın idaresindeki ...plakalı araç ile 09.12.2023 tarihinde geri geri park etmeye çalışırken müvekkilinin park halinde bulunan ...plakalı araca çarptığı, ... ve ekspertiz raporunda ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, ruhsat sahibinin davalı ...olduğu, KTK 3. ve 85. maddesine atıf yapıldığı, ruhsat sahibinin favalı sıfatı ile taraf olarak gösterilmesi gerektiği, müvekkili aracın sol ön çamurluk, tampon, davlumbaz ve dış dikiz aynasının hasarlandığı, araçta ciddi bir değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ... sigortasını temin ettiği, 02.03.2024 tarihinde tebliğ edilen 28.02.2024 tarihli başvuru dilekçesi ile reel değer kaybının ödenmesinin talep edildiği, ancak davalı sigorta şirketinin herhangi bir cevap vermediği, sadece 29.03.2024 tarihinde doğrudan cuzi bir miktar ödeme yaptığı, talebi karşılayacak nitelikte ödeme yapılmadığı, müvekkili şirketin tekstil sektöründe faaliyet gösterdiği, aracın şirket işleri ile ilgili olarak taşıma-nakliye aracı olarak kullanıldığı, yaklaşık 2 aya yakın süre serviste onarım için kaldığı, bu süreçte aracını kullanamadığı, tüm işlerinin sekteye uğradığı, araçtan yoksun kalma tazminatının davalı araç sürücüsü ve işletenden müştereken ve müteselsilen ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettikleri, aracın ticari araç, uğranan zararların ticari zarar, çarpan aracın özel halk otobüsü ve işleteninin ticari işi olduğu, ticari avans faizine hükmedilmesi gerektiği, dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapıldığı, anlaşmaya varılamadığı diğer hususlarla birlikte belirtilerek fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107. madde gereği belirsiz lacak davası olarak ikame edilen davanın kabulüne, değer kaybı zararı için şimdilik 500,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve müvekkiline ödenmesine, araç mahrumiyet zararı için şimdilik 500,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalı işleten ... ve sürücü ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve müvekkiline ödenmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin sorumlulukları dahiline davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ...ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK 107. maddesine atıf yapılarak davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığı, davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettikleri, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ilamına atıf yapıldığı, kazaya karışan 34 GUK 55 plakalı aracın müvekkili şirkete ... sigortalı olduğu, teminat limitinin araç başına 120.000,00 TL olduğu, yapılan ödemelerin mahsup edilmesi gerektiği, 28.03.2024 tarihinde davacı tarafa 20.064,00 TL değer kaybı, 29.01.2024 tarihinde davacı tarafa 12.500,00 TL araç hasarı tazminatı, 14.02.2024 tarihinde... firmasına 1.685,82 TL araç hasarı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiği, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için kasko sigortacısı tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespitini talep ettikleri, davadan önce hesaplamanın tamamen doğru verilere göre yapıldığı ve poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğun yerine getirildiği, değer kaybı tazminatının ZMS Genel Şartları’nda belirtilen hesaplama yöntemine göre yapılması gerektiği, HMK 33, KTK 90/1-a, ZMS Genel Şartları C.13 maddesine, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ilamına atıf yapıldığı, yapılan araştırmalar sonucunda aracın daha önce kazaya karıştığı ve aynı bölgeye hasar aldığının tespit edildiği, bu sebeple değer kaybı tazminatı talebinin red edildiği, aynı yerde birden fazla kazanın olması, geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı, Yargıtay 4. ve 17. Hukuk Dairesi ilamına atıf yapıldığı, tahakkuk edecek arabuluculuk ücretinin zorunlu dava şartı olmadığı için davacı yan üzerinde bırakılmasını talep ettikleri, aradaki ilişkinin ticari bir nitelik arz ettiği, tazminat talebinin haksız fiilden kaynaklandığı, uygulanacak faizin yasal faiz olduğu, avans faizi isteminin haksız olduğu diğer hususlarla birlikte belirtilerek zaman aşımına uğramış davanın reddine, kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalıların davaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür. DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ...Müdürlüğüne, ... Vergi Dairesine, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkere cevabının dosya arasına alındığı anlaşılmıştır. Dosyanın rapor alınmak üzere Sigorta Uzmanı ve Makine Mühendisine tevdi edildiği ve düzenlenen 18/10/2025 tarihli raporda özetle; ... plaka numaralı ticari otobüsün sürücüsü davalı ...’ın %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ... plaka numaralı ticari kamyonetin sürücüsü ...’a atfı kabil kusur bulunmadığı, Hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, Kaza tarihinde davacı ...Tic. Ltd. Şti.’ye ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari kamyonetin üzerinde meydana gelen değer kaybı zararının kaza tarihi döneminde gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın müstakar içtihatlarına göre 65.000,00 TL mertebesinde olduğu, davalı... A.Ş. tarafından değer kaybı zararı ile ilgili olarak davacı tarafa yapılan 20.064,00 TL tutarındaki ödemenin mahsubu ile talep edilebilecek net bakiye zararın 44.936,00 TL olduğu,... (Trafik) sigorta poliçesi kapsamında davalı ...A.Ş. tarafından hasar onarım ve değer kaybı ile ilgili olarak yapılan toplam 42.269,01 TL tutarındaki ödeme nedeniyle 120.000,00 TL olan azami poliçe limitinden 77.730,99 TL bakiye limit kaldığı, Kaza tarihinde davacı ...Şti.’ye ait...plaka ve (...) şasi numaralı ticari kamyonetin onarımı için yeterli olan 12 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle eşdeğer başka bir araç kiralanması durumunda uğranacak zararın olay döneminde günlük 1.500,00 TL’den toplam KDV hariç 18.000,00 TL mertebesinde olduğu, Meydana gelen kaza, ... (trafik sigortası) teminatı kapsamında olduğu, Kusurlu taraf, davalı sürücü ...ve işleteni... olduğu, ...A.Ş., 120.000 TL poliçe limiti dahilinde davacı aracın maddi zararından ve değer kaybından sorumlu olduğu, İkame araç bedeli talebi, sigorta teminatı dışında olup, ancak kusurlu işletene veya sürücüye yöneltilebileceği ve sorumlu olduğu, Kasko sigortacısı tarafından ödeme yapılmış ise, bu tutar kadar rücu hakkı doğacağı, tespit, hesap, sonuç, görüş ve kanaatine varmıştır. Davacı vekili 12/03/2026 tarihli dava değer artırım dilekçesinde özetle; HMK 107. Maddesi uyarınca belirsiz alacak davası dilekçesinde talep edilen hak ve alacaklardan, Araç Değer Kaybı Zararı talebini 44.436,00 TL artırmakla toplam 44.936,00 TL' nin müvekkilinin şirket ve aracın da şirkete ait araç olması ve ticari işlerde kullanılması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç mahrumiyet zararı talebini 29.500,00 TL artırmakla toplam 30.000,00-TL' nin müvekkilinin şirket ve aracında şirkete ait araç olması ve ticari işlerde kullanılması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile Davalı/...(İşleten) ve Davalı/...'dan (Sürücü) müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davanın, davalılardan ... Şirketi'nin sigortalısı ve maliki olan davalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, diğer davalı ve sürücü ...'ın kusurlu kullanımı neticesinde meydana gelen kaza nedeni ile davacının, davalılardan değer kaybı alacağı ve araç mahrumiyet alacağına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; 09.12.2023-Cumartesi günü saat 23:07 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki, davalı ... adına tescilli, davalı ... A.Ş. tarafından 09.06.2023-09.06.2024 vadeli-maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00 TL limitli-... numaralı ... (Trafik) ve ... Sigorta A.Ş. tarafından 09.06.2023-09.06.2024 vadeli ... numaralı kasko sigorta poliçeleri ile teminat altına alınmış, ...plaka numaralı, ...marka, ...tipinde, 2012 model, beyaz-mor renkli ticari halk otobüsü ile ... ili, ... ilçesi, ... mahallesinde bölünmemiş, iki yönlü, 11 metre genişliğindeki ... Caddesi yolunun kenarına geri manevra ile park etmek isterken arka sağ köşe kesimleri ile yol kenarında park halinde bulunan sürücü .... tarafından park edilmiş, davacı ... Ltd. Şti. adına tescilli, ... Sigorta A.Ş.’ye 01.01.2023-01.01.2024 vadeli ... numaralı ... (Trafik) ve ... Sigorta A.Ş.’ye ...vadeli ... numaralı kasko poliçesi sigortalı, ... plaka numaralı, ... marka, ... tipinde, 2022 model, beyaz renkli ticari kapalı kasa kamyonetin sol yan ön kesimlerine çarpması sonucu toplam iki motorlu taşıtın karıştığı trafik kazası meydana gelmiş, olay taşıtlarda maddi hasar ile sonuçlandığı anlaşılmıştır. 6098 sayılı Borçlar Kanunu 49. Maddesi; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür hükmünü amirdir. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Düzenlemesi mevcuttur. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır. Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır. Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır. Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, bu fiil bir zararın doğması neden olmalı, zarara neden olan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi fiilden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişilerin maddi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararın haksız fiili ile gerçekleştiğinin diğer söylemle zarar ile haksız fiil arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, ... Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. O halde zarar verenin, zarar görenin durumunun haksız fiilden önceki duruma getirilmesi ve maddi kaybının tam olarak giderilmesi esastır. Yapmış olduğu haksız fiille zarar veren işletenin verdiği zararı eksiksiz olarak gidermesi gerektiğinden, gereği yapılması zorunlu olan sigorta poliçesi ile işletenin sorumluluğunu üstlenen sigortacının da meydana gelen zarardan, dava dışı davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması nazara alınarak tamamından sorumlu olacağı açıktır. Mahkememizce dosya konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve dosya kapsamına uygun, denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi raporu ile; ... plaka numaralı ticari otobüsün sürücüsü davalı ...’ın % 100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ... plaka numaralı ticari kamyonetin sürücüsü...’a atfı kabil kusur bulunmadığı, hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, kaza tarihinde davacı...Ltd. Şti.’ye ait ... plaka ve (....) şasi numaralı ticari kamyonetin üzerinde meydana gelen değer kaybı zararının kaza tarihi döneminde gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın müstakar içtihatlarına göre 65.000,00 TL mertebesinde olduğu, davalı ...A.Ş. tarafından değer kaybı zararı ile ilgili olarak davacı tarafa yapılan 20.064,00 TL tutarındaki ödemenin mahsubu ile talep edilebilecek net bakiye zararın 44.936,00 TL olduğu, ... (Trafik) sigorta poliçesi kapsamında davalı ... A.Ş. tarafından hasar onarım ve değer kaybı ile ilgili olarak yapılan toplam 42.269,01 TL tutarındaki ödeme nedeniyle 120.000,00 TL olan azami poliçe limitinden 77.730,99 TL bakiye limit kaldığı, kaza tarihinde davacı .... Ltd. Şti.’ye ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari kamyonetin onarımı için yeterli olan 12 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle eşdeğer başka bir araç kiralanması durumunda uğranacak zararın olay döneminde günlük 1.500,00 TL’den toplam KDV hariç 18.000,00 TL mertebesinde olduğu, meydana gelen kaza, ... (trafik sigortası) teminatı kapsamında olduğu, Kusurlu taraf, davalı sürücü ... ve işleteni ... olduğu, ... A.Ş., 120.000,00 TL poliçe limiti dahilinde davacı aracın maddi zararından ve değer kaybından sorumlu olduğu, İkame araç bedeli talebi, sigorta teminatı dışında olup, ancak kusurlu işletene veya sürücüye yöneltilebileceğinin tespit edildiği anlaşıldığından mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; davacının değer kaybı alacağı yönünden, davanın kabulüne, 44.936,00 TL alacağın, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 29/02/2024 tarihinden, diğer davalılar ... ve ... yönünden, kaza tarihi olan 09/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının araç mahrumiyet alacağı yönünden, davanın kısmen kabulüne, 18.000,00 TL alacağın davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 09/12/2023 itibaren avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının değer kaybı alacağı yönünden; Davanın KABÜLÜNE, 44.936,00 TL alacağın, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 29/02/2024 tarihinden, diğer davalılar ... ve ... yönünden, kaza tarihi olan 09/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Davacının araç mahrumiyet alacağı yönünden; Davanın KISMEN KABULÜNE, 18.000,00 TL alacağın davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 09/12/2023 itibaren avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 4.299,16 TL harçtan peşin alınan 1.690,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.608,91 TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 45.000,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan 2.117,85 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan 8.245,00 TL yargılama giderinden davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan 6.971,19 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine, 9-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan 3.212,92 TL'sinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, 587,08 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 20/10/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır