İlk Derece Mahkemesi 2024/496 E. 2026/524 K.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/496 Esas - 2026/524

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/496 Esas KARAR NO : 2026/524

.... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 24/07/2024 KARAR TARİHİ : 19/06/2026 GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 19/06/2026 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... kapsamında, geçmiş dönemlerde davalı taşeron firma işçisi olarak çalışan.... karşı arabuluculuk anlaşma belgesine istinaden ödenen işçilik alacakları ve arabuluculuk ücreti için toplam 23.573.05 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsili gerektiğini, müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdığını, davalı şirketlerin de, müvekkil şirketin taşeronları olarak çalıştıklarını, davalı şirketlerde çalışan işçilerden .... tarafından ödenen bu tutarın, müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde kesildiğini, müvekkili tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiği, 2023/2460 numaralı arabuluculuk dosyası kapsamında başlatılan arabuluculuk sürecinde anlaşılamadığını, taşeron şirketlerden .... İ (1.969,20 TL) ile haricen anlaşılarak toplam 3.585,62 TL tahsil edildiğini bu nedenle arabuluculuk tutanaklarında olmasına rağmen davaya dahil etmediklerini, dolayısıyla ödenen bu meblağın hesaplama yapılırken mahsup edilmesi ve dikkate alınması gerektiğini, sözleşme gereği, yüklenicilerin bu işte çalıştırdığı işçilerin iş yasasından vesair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından ücret, fazla mesai, yıllık ücreti izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı diğer her türlü tazminat ,vergi, .... primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları vesaire sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri, yüklenici hatasından kaynaklardan sebeplerden dolayı .... kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler, yüklenici tarafından karşılanacak olup hiç bir şekilde ... 'ya rücu ettirilemeyeceğini, bilirkişi incelemesi ile müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemenin davalılarla yapılan Hizmet Alım Sözleşmesi’nin ilgili maddeleri ile Eki Teknik Şartnameler uyarınca, davalı şirketlerin dava dışı işçiye 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, ödemekle sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının müvekkilince ödenen tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek belirlenecek miktarlar kadar hüküm altına alınmasını talep ettiklerini, tüm bu sebeplerle fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat istekleri saklı kalmak kaydı ile kısmi dava olarak şimdilik 300,00 TL'nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için işbu davayı açtıklarını, davalılardan taleplerinin şimdilik her bir davalıdan 100,00'er TL olarak tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde; Dava dışı işçinin müvekkil şirkette 06.04.2006 - 17.04.2006 tarihleri arasında toplam 11 gün çalıştığı, bu nedenle dava konusu alacağın müvekkili şirket yönünden zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçiye yapılan ödemenin, bir iş mahkemesi kararına dayanmadığı, ... kayıtları incelendiğinde müvekkili şirketten dava dışı işçinin istifa kodu ile iş çıkışının verildiğinin görüleceği, bu işçinin müvekkili şirket aleyhine açtığı bir iş davası bulunmadığı,.... görüşmelerine müvekkili şirketin davet edilmediği, bu nedenle rücu edilmek istenen meblağın gerçekte ödenmesinin gerekip gerekmediği bile belli olmadığı, işçinin gerçekten bir işçilik alacağını hak edip etmediğinin belirlenmediği, ancak arabuluculuk bir yargı faaliyeti olmadığından burada ödenen meblağın rücu edilemeyeceği dolayısıyla bu bedellerden müvekkili şirketin sorumlu olmayacağı kanaatinde olduklarını, aksinin kabulü halinde kötüniyetli uygulamalara yol verilmiş olacağı, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşme gereğince müvekkili şirketin davacı tarafa teminat verdiği, bu teminatı işçi ücret alacaklarına ilişkin olarak da tutulduğu sözleşmenin 6. maddesinde belirtildiği, dolayısıyla davacı yanın bu teminattan alacağı tahsil edebilecek durumda iken bunu yapmamakta bu davaları açmakta olduğu, bu nedenle davacının hukuki yararı yokken bu davayı açtığı için davanın bu nedenle de reddini talep ettiklerini, Sayın mahkeme aksi kanaate ise de davacıdaki teminattan mahsubunu talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, rücuen tazminat talebine ilişkindir. Davalı .... hakkındaki davanın eldeki davadan tefrik edildiği, buna göre geriye kalan iki davalıdan 100,00'er TL olmak üzere toplam 200,00 TL talep edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya kazandırılan 30/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı tarafça hakedişten kesilmek sureti ile dava dışı .... tarafından dava dışı işçiye ödeme yapıldığı iddia edilmiş ise de dosyada hakedişten yapılan kesintiyi gösterir bir kaydın bulunmadığı, ancak usul ekonomisi gereği davacısının ... olduğu diğer rücu davalarında celbedilen .... MUHASEBE EMANET MAHSUP İŞLEMİ. BAŞKANLIK MAKAMININ 20.08.2022 TARİH VE E.571495 SAYILI YAZISINA İSTNADEN İŞÇİLİK ALACAKLARI VE ARABULUCULUK BEDELLERİNİN MAHSUBU" açıklamasıyla davacı ANFA hakedişinden 15.322.176,22 TL kesinti yapıldığı, kesintiye ilişkin ekindeki tablo incelendiğinde davaya konu arabuluculuk kapsamında yapılan kesintinin tablonun 19.sırasında yer aldığı ve kesinti tutarının arabuluculuk anlaşma belgesinde belirtilen tutar ile de uyumlu olduğu görülmekle her bir alacak kalemi bakımından sorumlu olunan tutarın rücu edilebilen tutar için ... Şirketi için 46,19 TL olduğu, ... Şirketi için 897,27 TL olduğu, davacı ve davalı .... ticari kayıtlarında yapılan incelemelerde, davalı .... firması hakedişlerinden, davacı .......firmasının bu Emanet ve Teminat alacaklarından mahsup edilmediği belirtilmiştir. Dosyaya kazandırılan 14/10/2025 tarihli bilirkişi ek raporuna, taraf itirazlarının kök rapordaki tespit ve kanaati değiştirir mahiyette olmadığı, dosya kapsamına göre .... Firması bakımdan teminatın iadesi koşullarının oluşmadığı belirtilmiştir. Davacı vekili 19/12/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile 200,00 TL'lik taleplerini bilirkişi raporunda tespit edilen değerlere göre 743,46 TL arttırdıklarını belirterek toplam 943,46 TL'nin 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlu oldukları miktarlar üzerinden tahsilini talep etmiştir. 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa eklenen Geçici Madde 12'de "10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fıkra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fıkra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.” hükmü düzenlenmiştir. Dosya 7573 sayılı Kanunun 6. Maddesi ile 4857 sayılı Kanuna eklenen Geçici 12. Madde kapsamının raporda tartışılmak üzere ek rapor tanzimi için yeniden bilirkişilere verilmiş olup bilirkişiler tarafından düzenlenen 14/05/2026 tarihli ek raporda; Mevzuatta yapılan değişiklik sonrası .... Turizm İnşaat Madencilik Tekstil Ormancılık Tarım İthalat İhracat San.ve Tic. Ltd.ş Şti. yönünden sorumluluk tutarının değişmediği, Mahkemece 4857 sayılı İş Kanunu'nda 23.01.2026 tarihinde 7573 sayılı yasa ile geçici 12.madde ile yapılan değişiklik uyarınca 11.9.2014 ile 15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında tahakkuk eden kıdem tazminatının dışlanması yapılır iken "Sözleşme imza tarihine bakılması" halinde .... yönünden sorumluluk tutarının değişmediği, Mahkemece 4857 sayılı İş Kanunu'nda 23.01.2026 tarihinde 7573 sayılı yasa ile geçici 12.madde ile yapılan değişiklik uyarınca 11.9.2014 ile 15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında tahakkuk eden kıdem tazminatının dışlanması yapılır iken "Sözleşme imza Tarihine Bakılmaksızın İşçinin Bu Tarih Aralığındaki Çalışma Süresinin Dışlanması Gözetilmesi" Halinde.... yönünden sorumluluk tutarı 643,20 TL olarak tespit edilmekle, alacağa hak kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda hukuki takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz. Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup, iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. (Bkz. ....) Bu açıklamalar ışığında somut olayda dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı ... kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda dava dışı işçinin davalılar bünyesinde bünyesinde bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde ve raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır. Davalılar davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalıların sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur. Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporu ve ek raporlar birlikte dikkate alınarak davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı döneme ilişkin sorumlu oldukları değerlendirilerek davacının davasının dava ve ıslah dilekçeleri kapsamında kısmen kabul kısmen reddine, davacının davalı ... Şirketi aleyhine açtığı davanın kısmen kabulü ile 46,19 TL'nin 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının bu davalıdan fazlaya ilişkin 53,81 TL alacak talebinin reddine, davacının davalı ... Şirketi aleyhine açtığı davanın kabulü ile 897,27 TL'nin 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının dava ve ıslah dilekçeleri kapsamında KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 2-Davacının davalı ... Şirketi aleyhine açtığı davanın KISMEN KABULÜ ile 46,19 TL'nin 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının bu davalıdan fazlaya ilişkin 53,81 TL alacak talebinin REDDİNE, 3-Davacının davalı ... Şirketi aleyhine açtığı davanın KABULÜ ile 897,27 TL'nin 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 4-Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından başta alınan 427,60 TL peşin harç ve 15,00 TL ıslah harcının düşümü ile bakiye 289,40 TL harcın; -14,17 TL'sinin davalı ... Şirketinden, -275,23 TL'sinin davalı ... Şirketinden tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ve 15,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 870,20 TL harcın; -42,60 TL'sinin davalı ... Şirketinden, -827,60 TL'sinin davalı ... Şirketinden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafından yapılan 2.769,50 TL posta ve tebligat gideri, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 17.769,50 TL yargılama giderinin, kabul oranına göre hesaplanan 16.810,70 TL'sinin; -823,02 TL'sinin davalı ... Şirketinden, -15.987,68 TL'sinin davalı ... Şirketinden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tutar üzerinden takdir edilen 943,46 TL vekalet ücretinin; -46,19 TL'sinin davalı ... Şirketinden, -897,27 TL'sinin davalı ... Şirketinden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 8-Davalı davalı ... Turizm İnşaat Madencilik Tekstil Ormancılık Tarım İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi reddedilen tutar üzerinden takdir edilen 53,81 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE, 9-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul oranına göre hesaplanan 3.101,15 TL'sinin; -151,83 TL'sinin davalı ... Şirketinden, -2.949,32 TL'sinin davalı ... Şirketinden, bakiye 178,85 TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE, Dair, davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, dava değeri istinafa başvuru sınırı altında olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 341/2 maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/06/2026

....