İlk Derece Mahkemesi 2024/408 E. 2025/363 K.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/408 Esas - 2025/363

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA" ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2024/408 KARAR NO : 2025/363

DAVA : Marka ... sayılı ... Kararı İptali ve Marka Hükümsüzlüğü DAVA TARİHİ : 25/09/2018 KARAR TARİHİ : 24/09/2025 Yazım Tarihi: 15/10/2025

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Müvekkil şirketin, 1984’te dondurma sektörüne giriş yaptığını, ... markasının önemli olduğunu, ... ibaresinin müvekkil adına uzun yıllardır tescilli olduğunu, dava konusu markanın yayınına itiraz ettiklerini, itirazın reddedildiğini, markalar arasında karıştırılma olasılığı bulunduğunu, seri marka olarak algılanacağını, davalının kötü niyetli olduğunu, emsal yargı kararları bulunduğunu belirterek dava konusu Marka ... Sayılı ... Kararının İptalini ve davalı firmanın ... başvuru sayılı markanın hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir. SAVUNMA: Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı şirket vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: İlgili kurumun tüm inceleme ve tetkikleri yapmış olduğunu, markaların bağlantısı olmadığını, ilan süresi içinde itiraz gelmediğini, müvekkilin kötü niyetli olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük) Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri) "(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. (5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. (9)Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.", hükmü yer almaktadır. SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ; Taraf markalarında AYNI işaret olması ve kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, Taraf markalarının BENZER işareti taşımaları ve kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) AYNIYETİ olması, Taraf markalarının BENZER işareti taşımaları ve kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır. Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise , dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır. SMK 6/5 maddesine göre tanınmış markalarda; Toplumda (Türkiye sınırlarında) tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, aynı veya benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılması amacıyla yapılan marka başvurusu, tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine ret edilir. Yargıtay içtihatlarında tanınmışlık “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. Bu hallerde başkasının başvuru markası dolayısıyla şayet taraf markaları aynı/benzer mal/hizmet içermiyorsa ve bu marka başvurusu nedeniyle haksız yarar sağlanabileceği, onun itibarına zarar verebileceği veya onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hallerinde nisbi red sebebi sayılarak başvuru markası engellenebilecektir. Doktrin ve çeşitli yargı kararları dikkkate alınıp bakıldığında KÖTÜNİYET kriteri "Marka sahibinin, markasını tescil ederken, markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, iyi niyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacı gütmesi gibi hallerde, kötü niyetli marka tescilinden bahsedilir. Marka başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olabilmesi için, marka başvurusu sırasında kötü niyetli olarak markanın amacı ve temel işlevi dışında bir amaçla kullanılması gerekir. Dolayısıyla kötü niyetin kabulü için, marka için başvuruda bulunan kişi, markanın temel işlevleri olan ürünün işletmeye aidiyetini sağlama ve diğer ürünler karşısında ayırt edicilik sağlama fonksiyonu dışında bir amaçla veya marka üzerindeki gerçek hak sahibinin markadan yararlanmasını engellemek veya markanın ün ve şöhretinden yararlanmak suretiyle haksız çıkar edinme gibi bir amaçla hareket etmelidir." şeklinde görüşler yer almaktadır. ÖNCEKİ YARGILAMA ve KARAR; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı firmanın ... başvuru sayılı markası ile davacı tarafın ... kararında geçen markaları arasında 6769 sayılı SMK hükümleri yönünden iltibas-benzerlik-karıştırılma ihtimali oluşup oluşmadığı, davacı tarafın markasının tanınmışlığı ve davalı başvurusunda kötü niyetli bulunulduğu iddialarının yerinde ve doğru olup olmadığı, ...'in ... sayılı ... kararının iptalinin ve dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. ... ...'nun ... sayılı kararında; "... başvuru numaralı ve "..." ibareli ...... markalar ile karıştınlma ihtimali, tanınmışlık ve kötü niyet gerekçelerine dayanılarak 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca ... itiraz incelenmiştir. ......Bu çerçevede yapılan değerlendirme sonucunda, itiraza mesnet gösterilen markalardan ... sayılı ve "..." ibareli markanın kayıtlara daha sonra girmiş olduğu, .... saylı ve "... ...", "..." ibareli markalar ile işbu başvurunun benzer olmalarına karşın farklı malları/hizmetleri kapsadıklan tespit edilmiş olduğundan karıştırılma ihtimali gerekçeli iddianın reddi gerekmiştir. Somut olay açısından, itiraza konu başıurunun tescilinin 6769 Saylı SMKhın 6/V maddesi hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açacağı yöniinde de bir kanaat oluşmadığından, tanınmışlık gerekçesine dayalı itiraz da haklı görülmemiştir. ..... başvurunun kötü niyetle yapıldığı ispatlayan bir husus olarak kabul etmemektedir.. İtiraz sahibinin, markaların benzer olduğu iddiasının ötesinde, kötü niyet hususunu ispatlar nitelikte herhangi bir kanıt sunmaması dikkate alındığında ve Kurul'da başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönünde kanaat oluşmadığundan kötü niyet gerekçeli itiraz haklı bulunmamıştır. Son olarak, her marka özgünliik derecesi, tasarımı, tescile konu mallar/hizrnetlerin ve bu mal ve hizmetlerin tüketici grubunun özellikleri, markanın tescil kapsamındaki mal/hizmetler iizerindeki ayırt edici niteliği gibi unsurlar açısından kendine özgü özellikler taşıdığından ve ancak tüm bu unsurların birlikte değerlendirilmesi sonunda tescil başvurusuna ilişkin karar oluşturulabildiğinden dilekçede başka marka başvurularına ilişkin verilen kararların işbu itirazın değerlendirilmesinde dayanak gösterilmesi de haklı bulunmamıştır. KARAR: İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 12/10/2020 tarih ve .... sayılı karar ile ÖZETLE;" Davalının " ...+... " ibareli marka başvurusu ile davacının "... " ibareli tescilli markaları arasında işaret benzerliği oluşsa da mal/hizmet benzerliği oluşmadığından SMK 6/1 maddesindeki iltibas-karıştırılma-benzerlik koşulu gerçekleşmediği; Davalının marka başvurusu dolayısıyla davacıya ait tanınmış olduğu iddia edilen markadan " haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği " hususları ise kanıtlanmadığı ; Dava konusu marka açısından kötüniyetli başvuru yapıldığı iddiası da kanıtlanmadığı; gerekçesiyle davanın reddine " şeklinde karar verilmiştir. Bu karar davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair .... Hukuk Dairesi'nce verilen 27.03.2023 tarih ve .... sayılı kararın Yargıtay'ca temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiştir. .... .nin 04.07.2024 tarih ve .... sayı ile ÖZETLE ;" Davalı başvuru markasının 30 uncu sınıfta yer alan malları "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozlan. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez" olup davacının itiraza mesnet markalarının sınıflarında ise 30 uncu sınıfta "Pastalar. Dondurmalar, buz kremler, yenilebilir buzlar", 32 nci sınıfta "Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar (arpa mayası, şerbetçi otu özü v.b.)_ Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar, tonikler. Sebze ve meyve suları, sebze ve meyve konsantreleri ve özleri; meyvelerden elde edilen toz ve granül halde içecekler, şıra, şalgam suyu, domates suyu. Kolalar, gazozlar, izotonik içecekler. Boza, sahlep." yer almaktadır. Davalının " ...+... " ibareli marka başvurusu ile davacının "... " ibareli tescilli markaları arasında işaret benzerliği oluştuğu hususu mahkemenin kabulünde olmakla emtia benzerliği olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Taraf markaları arasında markaların benzerliği olmakla birlikte emtia ayniyeti ve benzerliği kriterinin mahkemece ve bilirkişi raporuyla yeterli incelenmediği, (örneğin davalı başvurusundaki "baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar, Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler." ile davacının itirazına mesnet markalarında yer alan "Pastalar. Dondurmalar, buz kremler, yenilebilir buzlar, meyvelerden elde edilen toz ve granül halde içecekler" emtialarının ilişkili olduğu,) bu nedenle emtia benzerliği olmadığı gerekçesiyle verilen kararın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. İlişkili emtialar yönünden gıda mühendisi ve alanında uzman bilirkişilerden oluşan heyetten yeniden rapor alınarak gerekli incelemenin ve ayrıştırmanın yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yeterli olmayan bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. 1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,," şeklinde karar verilmiştir. YENİDEN DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE; Mahkemece bozma ilamına uyularak gıda mühendisi ve alanında uzman bilirkişi olan heyetten rapor alınması yönüne gidilmiştir. 12/05/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle " (1) SMK 6/1 kapsamında, Davaya konu ... Kararıyla ... sayılı başvuru markasının tesciline karar verilen “30. Sınıf: ŞEKERLEMELER, ÇİKOLATALAR, BİSKÜVİLER, KRAKERLER, GOFRETLER,”. mallarının, Davacı markasının tescilli olduğu “30. Sınıf: DONDURMA, PASTA” mallarıyla aynı tür ve herhalükarda yüksek düzeyde benzer mal niteliği taşıdığı gibi; başvuru markasının tesciline karar verilen 29 ve 30. sınıflara konu diğer malların da karakteristik özeliklerinin bir kısmı itibarıyla düşük düzeyde de olsa benzer mallar olduğu; ve Davacının 126099 tescil sayılı, esas unsuru münhasıran ... kelimesinden oluşan markasını aynen ihtiva eden ... sayılı “başvuru markasının, bütünsel genel izlenimde görsel, işitsel veya kavramsal olarak ayniyete yakın düzeyde benzerlik taşıdığı gibi, başvuru markasının tesciline karar verilen 29 ve 30. sınıf aynı tür veya benzer mallar bakımından iltibas olasılığının bulunduğu; " şeklinde ifade edilmiştir. Davalı firma vekilinin aynı heyetten ek rapor alınması talebi HMK 30.ncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek yargılama gereksiz uzamasın diye bu talepler reddedilmiştir.

GEREKÇE: Önceki tescilli bir marka ile başvuru konusu sonraki marka işareti arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınmakla beraber münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin de nazara alınarak belirlenmesi gerektiğinden hareketle; Davalının " ...+... " ibareli marka başvurusu ile davacının ".... " ibareli tescilli markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ,sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu; Diğer yönden bilirkişi heyeti raporunda sayfa 4 deki karşılaştırma tablosundaki emtialar hakimliğimizce incelendiğinde dava konusu edilen ... sayılı markanın kapsamında yer alan 30. Sınıftaki "Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler." malları yönünden taraf markaları arasında benzer/ilişkili ve bağlantılı emtialar olduğundan emtia benzerliği de gerçekleştiği; İşin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin yargılama konusu yukarıda belirtilen mallar açısından ayırdığı satın alma /faydalanma süresi içinde davalının başvuru markasını gördüğünde derhâl ve hiç düşünmeden bunun davacının itiraz mesnedi "... " ibareli tescilli markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, işaret benzerliği nedeniyle bu mallar açısından her iki taraf markasının aynı işletmeye ait markalar ya da idari ve ekonomik anlamda bağlantılı bir işletme markaları olarak algılanabileceği , taraf markaları arasında bu mallarda SMK 6/1 maddesindeki iltibas koşulu oluştuğu; Bu emtialar açısından aksi yöndeki ... kararı yanlış olarak değerlendirildiği; Bunun dışında kalan emtialarda ise SMK 6/1 maddesindeki iltibas koşulu oluşmadığı; Diğer yönden ise ; Somut olayda SMK 6/5 maddesindeki tanınmışlık koşulu da oluşmadığı, ( yani davacıya ait tanınmış olduğu iddia edilen markadan davalı başvurusu nedeniyle " haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği " kanıtlanmadığı ) ; Dava konusu marka açısından SMK 6/9 maddesi anlamında kötüniyetli başvuru yapıldığı iddiası da kanıtlanmadığı; Ancak bu durumlar yukarıda açıklanan kısmi iltibası ortadan kaldıran sebepler oluşturmadığından dava kısmen kabul edilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 2-Dava konusu ...'in ... sayılı ... kararının dava konusu edilen ... sayılı markanın kapsamında yer alan 30. Sınıftaki "Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler." malları yönünden ... kararının KISMEN İPTALİNE, markanın bu emtialar yönünden KISMEN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, sicilden terkin edilmesine, karar kesinleştiğinde ... Kurumuna müzekkere yazılmasına, 3-Diğer kısımlar yönünden davanın REDDİNE, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcından peşin alınan 35,90 TL'nin düşümü ile bakiye 579,5‬0 TL'nin davalılardan tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına, 5-AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle eşit şekilde davalılara verilmesine, 6-AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine, 7-Davacının yaptığı 13.300‬,00 TL bilirkişi ücreti, 306,50 TL yargılama gideri, 35,90 TL ilk harç masrafı olmak üzere 13.642,4‬0 TL' nin kabul ve red oranına göre takdiren 1/2 si olan 6.821,2‬0 TL nin davalılardan eşit tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dair verilen karar davacı vekilinin, davalı kurum vekilinin, davalı firma vekilinin yüzüne karşı 6100 Sayılı HMK'nın Geçici 3/2 madde yollaması ile, HUMK 427 vd.m. uyarınca, tebliğden itibaren 15 günlük yasal süre içinde Yargıtay’da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025

Katip .... Hakim .... E İmzalıdır. E İmzalıdır.